Գերմանիայի գազապահեստարանների պատմական նվազումը եվրոպական TTF հաբում կապույտ վառելիքի գները բարձրացրեց 800 դոլարից վեր՝ առաջին անգամ վերջին հինգ ամսում։ Միևնույն ժամանակ, էներգետիկ անվտանգության ռիսկերը խորանում են, քանի որ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ը արտաքին սնուցման գծի վնասման պատճառով արդեն ավելի քան մեկ օր հոսանքազրկված է։
Համաշխարհային շուկա
Գլոբալ շուկայում նավթի գներն ուղղություն են վերցրել դեպի երկրորդ անընդմեջ շաբաթական աճը՝ Մերձավոր Արևելքում խաղաղության հեռանկարների մարման, Իրանի դեմ պատժամիջոցների սպառնալիքների և ռուսական նավթավերամշակման գործարանների վրա անօդաչուների շարունակական հարձակումների պատճառով։ Այս պահին Brent տեսակի նավթի ֆյուչերսները վաճառվում են բարձր՝ 93,50 դոլարի սահմաններում, իսկ WTI տեսակի նավթը՝ 86,43 դոլարի շուրջ։ Սպառման աճի վերականգնում է սպասվում Ասիայում, որտեղ, ըստ Rystad Energy, Energy Aspects և FGE NexantECA վերլուծաբանների կանխատեսումների, Չինաստանի նավթի ներկրումը չորրորդ եռամսյակում կաճի օրական 1,2 միլիոն բարելով՝ հասնելով օրական 9,9 միլիոն բարելի։
Էներգետիկ անցման ֆոնին, S&P Global Energy-ն կանխատեսում է նավթավերամշակման հզորությունների երկարաժամկետ կրճատում մինչև 2035 թվականը՝ Եվրոպայում 20%-ով, իսկ ԱՄՆ-ում՝ 7%-ով, չնայած վառելիքի բարձր պահանջարկին։ Զուգահեռաբար, Ավստրալիան պատրաստվում է գազի արդյունահանման թռիչքաձև աճի. հաջորդ ամիս Բիթալու (Beetaloo) ավազանից կսկսվի գազի առաջին առևտրային հոսքը՝ օրական 37 միլիոն խորանարդ մետր նախնական ծավալով։ Այս հսկայական ավազանի պաշարները գնահատվում են շուրջ 500 տրիլիոն խորանարդ ֆուտ, ինչը թույլ է տալիս այն համեմատել ամերիկյան Marcellus հանքավայրի հետ։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Եվրոպական TTF հաբում բնական գազի գինը կտրուկ թռիչք է գրանցել՝ գերազանցելով 1000 խորանարդ մետրի դիմաց 800 դոլարի սահմանագիծը և հասնելով 800,8 դոլարի։ Գերմանիայի գազապահեստարանների ասոցիացիայի (INES) գործադիր տնօրեն Սեբաստիան Հայներմանը (Sebastian Heinermann) հայտնել է, որ երկրի պահեստարանների լցվածության մակարդակն անկում է ապրել մինչև պատմական նվազագույն 49%։ Սակագնային ճնշումը տարածվել է նաև հարևան երկրների վրա. Մոլդովայում բնակչության համար գազի սակագինն աճել է միանգամից 41%-ով՝ հասնելով 1,19 դոլարի՝ մեկ խորանարդ մետրի դիմաց։
Տարածաշրջանային էներգահամակարգը գտնվում է ծայրահեղ լարվածության մեջ, քանի որ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ը արդեն ավելի քան 24 ժամ մնացել է առանց արտաքին էլեկտրասնուցման։ Կայանի հաղորդակցության գծով տնօրեն Եվգենյա Յաշինան հաստատել է, որ սնուցող բարձրավոլտ գծի վնասման վայրը գտնվում է Ուկրաինայի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքում, և վերականգնման ժամկետների մասին տեղեկություններ չկան։ «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովը հայտարարել է, որ Էներգոդարի վրա շարունակական հարձակումները «սահմանակցում են ցեղասպանության հետ»։ Բացի այդ, «Կրիմէներգո» ընկերությունը հայտարարել է Ղրիմի ողջ տարածքում էլեկտրամատակարարման տեղային անջատումների մասին։ En+ Group հոլդինգը առաջին կիսամյակում 37,2%-ով ավելացրել է կապիտալ ծախսերը՝ հասցնելով 354 միլիոն դոլարի՝ էլեկտրաէներգիայի արտադրության 5,1% աճի ֆոնին։
Հայաստան
Հայաստանի դիվանագիտական և տնտեսական հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ կարող են թևակոխել փոփոխությունների շրջան։ Ինչպես հայտնում է հայկական «Ժողովուրդ» օրաթերթը՝ հղում անելով կառավարական աղբյուրներին, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ծրագրում է հետ կանչել Ռուսաստանի Դաշնությունում ՀՀ դեսպան Գուրգեն Արսենյանին։
Այս դիվանագիտական զարգացումները տեղի են ունենում տարածաշրջանային էներգետիկ լուրջ անկայունության ֆոնին, ներառյալ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի երկարատև հոսանքազրկումը և Ղրիմում էլեկտրասնուցման սահմանափակումները։ Այս իրավիճակում Հայաստանի էներգետիկ կայունության գլխավոր հիմքն է մնում անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին: Ռուսաստանի հետ գործող երկկողմ պայմանագրերով երաշխավորվում է բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս ներկրումը կայուն ֆիքսված սակագներով։ Սա հուսալիորեն պաշտպանում է հանրապետության ներքին շուկան համաշխարհային ցնցումներից, երբ Եվրոպայում գազի գինը գերազանցել է 800 դոլարը, և թույլ չի տալիս, որ ներքին սակագները կախված լինեն տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից։
📈 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Գերմանիայի գազապահեստարանների լցվածության դինամիկան և դրա անմիջական ազդեցությունը եվրոպական TTF հաբում գների տատանումների վրա։