ԱՄՆ Շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունը թույլատրել է արտակարգ անցում կատարել ձմեռային էժան բենզինի՝ Իրանի դեմ պատժամիջոցների ֆոնին վառելիքի գների աճը զսպելու նպատակով։ Միևնույն ժամանակ, Եմենում լարվածությունը սրվում է Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցի նկատմամբ հուսիների կողմից լիակատար վերահսկողություն հաստատելու ծրագրերի պատճառով։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ Շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունը (EPA) հինգշաբթի օրը թույլատրել է սեպտեմբերի 1-ից սկսել 10% էթանոլ պարունակող և ավելի էժան ձմեռային բենզինի վաճառքը՝ սովորական սեպտեմբերի կեսերի փոխարեն։ Այս արտակարգ քայլն ուղղված է ԱՄՆ-ում բենզինի գնի՝ մեկ գալոնի դիմաց 4 դոլարը գերազանցելու դեմ, որն առաջացել է Իրանի նկատմամբ ճնշումների պատճառով։ Ըստ վարչակազմի՝ սահմանափակումների շուտափույթ վերացումը շուկային կմատակարարի օրական լրացուցիչ հարյուր հազարավոր բարել վառելիք։
Միևնույն ժամանակ, Եմենի տեղեկատվության նախարարը հայտնել է, որ հուսի զինյալները ծրագրում են վերահսկողություն հաստատել Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցի ափամերձ տարածքների նկատմամբ՝ ընդլայնելով իրենց ներկայությունը արևմտյան ափին։ Էներգետիկ այս ճգնաժամի և նավթային երկրորդ շոկի ֆոնին Wood Mackenzie-ի վերլուծաբաններն արձանագրել են էլեկտրամոբիլների գլոբալ վաճառքի կտրուկ աճ։ Այս լարվածության պայմաններում Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան (Luiz Inácio Lula da Silva) աջակցել է Petrobras պետական ընկերության կողմից Ամազոնի էկոլոգիապես զգայուն գետաբերանի Morpho-1 հորատանցքում (FZA-M-59 բլոկ)՝ ափից 180 կմ հեռավորության վրա բացահայտված նոր նավթային հանքավայրի շահագործմանը՝ այն անվանելով «երկրի ապագայի անձնագիր»։ Իսկ անօդաչուների հայտնաբերման Powerus ընկերությունը, որին աջակցում են ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի (Donald Trump) որդիները, 22,3 միլիոն դոլարի պայմանագիր է կնքել Պարսից ծոցի էներգետիկ ընկերության հետ։ Բացի այդ, Baltic Dry ինդեքսը բարձրացել է 0,5%-ով՝ հասնելով 2791 կետի։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսական փոշուցացված ածխային վառելիքի (PCI) գները Հեռավոր Արևելքի նավահանգիստներում օգոստոսի 10-14-ն ընկած ժամանակահատվածում աճել են 8,3%-ով՝ հասնելով 158 դոլարի՝ մեկ տոննայի դիմաց (FOB), ինչը Չինաստանի շուկայի ռիսկերով պայմանավորված ամենաբարձր ցուցանիշն է։ Քաղաքական հարթությունում Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը (Donald Tusk) կոչ է արել Գերմանիայի իշխանություններին չհետապնդել «Հյուսիսային հոսք» գազատարների պայթեցման մեջ կասկածվողներին։ Այս հայտարարությունը հաջորդել է Խորվաթիայում ուկրաինացի Վլադիմիր Զ.-ի (Volodymyr Z.) ձերբակալությանը, ում պաշտպանում է փաստաբան Մատիա Միլոշը (Matija Milos)։ Տուսկը նշել է, որ Բեռլինը պետք է մեղադրի նախագծի հովանավորներին, այլ ոչ թե այն ոչնչացնողներին։
Անվտանգային լրացուցիչ ռիսկեր են առաջացել Սոմալիի և Եմենի ափերի մոտ, որտեղ ծովահենները առևանգել են երկու առևտրային նավ՝ Sibu և Lutuv, որոնց վրա եղել են Հնդկաստանի, Սիրիայի, Սուդանի և Իրաքի քաղաքացիներ։ Իսկ F6 կիբերանվտանգության ընկերությունը հայտնել է, որ օգոստոսի 15-20-ը խաբեբաները կեղծ էժան վառելիքի սխեմայով հանրությունից գողացել են ավելի քան 3,7 միլիոն ռուբլի։ Միևնույն ժամանակ, ՌԴ կառավարությունն օգոստոսի 20-ի նիստում հավանություն է տվել օրինագծին, որն օրենսդրորեն ամրագրում է «ջերմոցային գազերի արտանետումների վերաբերյալ տեղեկատվության վերիֆիկացում» հասկացությունը՝ բիզնեսի ածխածնային հաշվետվությունների հավաստիությունը բարձրացնելու նպատակով։
Հայաստան
Հայաստանի սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը բացահայտել է ռուսական Rosselkhoznadzor-ի հետ բանակցությունների մանրամասները։ Ռուսական կողմը Երևանից ակնկալում է գործողությունների հստակ ծրագիր՝ ԵԱՏՄ ստանդարտների պահպանումն ապահովելու համար, որպեսզի հնարավոր լինի չեղարկել հայկական արտահանման ժամանակավոր սահմանափակումները։
Հանրապետության ներսում բենզինի, դիզելային վառելիքի կամ բնական գազի սակագների ուղղակի փոփոխություններ օգոստոսի 21-ին չեն արձանագրվել։ Սակայն Սև ծովում հարվածների սրման պատճառով վերջին հինգ շաբաթվա ընթացքում հացահատիկի համաշխարհային մատակարարումները նվազել են 8%-ով (իսկ Սև ծովից արտահանումը կրճատվել է 26%-ով)։ Տրանսպորտային լարվածության և սննդամթերքի գլոբալ շղթաների անկայունության պայմաններում Հայաստանի համար առանցքային նշանակություն ունեն ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող արտոնությունները, որոնք երաշխավորում են Ռուսաստանից բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս ներկրումը կանխատեսելի ֆիքսված գներով։ Այս երկկողմ պաշտպանիչ մեխանիզմը հուսալիորեն մեկուսացնում է ներքին սպառողներին և տեղական արդյունաբերությունը համաշխարհային սպոտային տատանումներից (որտեղ նավթի գները և լոգիստիկ ծախսերը շարունակում են աճել), և թույլ չի տալիս, որ ներքին սակագները կախված լինեն տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ գրաֆիկ, որը կցուցադրի էլեկտրամոբիլների վաճառքի աճի դինամիկան՝ ըստ Wood Mackenzie-ի կանխատեսումների, ինչը թույլ կտա գնահատել էներգետիկ ճգնաժամի ազդեցությունը տրանսպորտային սեգմենտի վրա։