ԱԹՍ-ների հարվածներից հետո Օրսկի նավթավերամշակման գործարանի լիակատար կանգառը խորացրել է Ռուսաստանի ներքին վառելիքային ճգնաժամը, մինչդեռ Օմանի ծոցում տեղի ունեցած ռազմական բախման պատճառով կտրուկ նվազել է նավերի հոսքը Հորմուզի նեղուցով։ Այս ֆոնին Երևանը հայտարարել է ԵԱՏՄ-ից և ԵՄ-ից անկախ արտաքին քաղաքական «երրորդ ուղու» հնարավորության մասին։
Համաշխարհային շուկա
Օմանի ծոցում ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի կողմից դեպի Իրան ուղևորվող կոնտեյներատար նավի վրա կրակ բացելուց հետո, Հորմուզի նեղուցով անցնող նավերի թիվը օգոստոսի 11-ին կրճատվել է՝ հասնելով 16-ի։ Անվտանգային իրավիճակի կտրուկ վատթարացման պատճառով վերաապահովագրողները պաշտոնական անվավերության ծանուցում են ուղարկել Gard P. & I. (Bermuda) Ltd. ապահովագրական խմբին և նրա գործընկերներին՝ Հնդկական օվկիանոսում, Ադենի և Կարմիր ծովի ջրերում պատերազմական ռիսկերի ծածկույթի չեղարկման վերաբերյալ։ Այս լարվածության պատճառով չինական Ningxia Baofeng Energy Group Co. ածխաքիմիական հսկան, որն ապահովում է Չինաստանի ածխից սինթետիկ քիմիական նյութերի արտադրության մոտ մեկ երրորդը, արձանագրել է 1,4 միլիարդ դոլարի ռեկորդային շահույթ կիսամյակի ընթացքում։
Էներգետիկ լոգիստիկայում ռիսկերը շրջանցելու նպատակով բրիտանական Davies Turner ընկերությունն առաջարկում է կոնտեյներային նոր սեզոնային արագընթաց ծառայություն Չինաստանից Մեծ Բրիտանիա Հյուսիսային ծովային ուղով՝ օգտագործելով Sea Legend ընկերության նավերը։ Միևնույն ժամանակ, եվրոպական «Գազպրոմ» ընկերությունը հաստատել է, որ Եվրոպայի ստորգետնյա պահեստարաններում գազի պաշարները 13,4 միլիարդ խորանարդ մետրով ցածր են նախորդ տարվա մակարդակից։ Իրավիճակը գլոբալ հաբերում լրացուցիչ լարվել է Ռոտերդամի նավահանգստում Gunvor Energy տերմինալի ռեզերվուարի պայթյունի պատճառով, ինչի հետևանքով մեկ մարդ զոհվել է։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի ներքին վառելիքային հատվածը լուրջ սահմանափակումների է բախվել. տեղական իշխանությունները հայտարարել են Օրսկի նավթավերամշակման գործարանի (ՆՊԶ) ամբողջական կանգնեցման մասին՝ ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի վերջին հարձակումից հետո, որը կրիտիկական վնաս է հասցրել անփոխարինելի ենթակառուցվածքներին։ Սև ծովում նավթային բեռները պաշտպանելու համար ռուսաստանյան սեփականատերերը սկսել են պատժամիջոցների տակ գտնվող տանկերները, մասնավորապես՝ Caruzo հսկան, Բոսֆորից դուրս գալիս պատել հատուկ հակաանօդաչու ցանցերով։ Միևնույն ժամանակ, վառելիքային դեֆիցիտը մեղմելու նպատակով Ռուսաստանը օգոստոսի 11-ին Աբխազիային է փոխանցել 1000 տոննա վառելիքի խմբաքանակ, ինչի համակարգված բնույթը հաստատել է տեղի էներգետիկայի նախարար Բատալ Մուշբան (Batal Mushba)։
Միջուկային էներգետիկայի ոլորտում «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի Արկտիկայի զարգացման դեպարտամենտի ղեկավար Ազամատ Խոչուևը (Azamat Khochuev) հայտարարել է Ռուսաստանում ևս չորս լողացող ատոմային էլեկտրակայանների կառուցման պլանների մասին։ Այս ֆոնին «Ռոսատոմի» գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչևը (Alexey Likhachev) վստահեցրել է, որ Հունգարիայում կառավարության փոփոխությունը չի դանդաղեցրել «Պակշ-2» ԱԷԿ-ի կառուցման տեմպերը։ Տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների շուրջ Ղազախստանի արտաքին գործերի նախարար Երմեկ Կոշերբաևը (Ermek Kosherbaev) հեռախոսազրույց է ունեցել Եվրամիության արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալլասի (Kaja Kallas) հետ՝ քննարկելով Կասպյան խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿՏԿ) միջոցով էներգակիրների մատակարարման հարցերը։
Հայաստան
Արտաքին տնտեսական օրակարգում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը (Nikol Pashinyan) բրիֆինգի ժամանակ հայտարարել է, որ Հայաստանը կարող է ընտրել սեփական արտաքին քաղաքական «երրորդ ուղին»՝ զերծ մնալով ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև պարտադրված երկընտրանքից։ Կառավարության ղեկավարը նշել է, որ ԵՄ անդամակցության ռեֆերենդումը կկայանա միայն պաշտոնական հայտի ներկայացումից հետո, սակայն քաղաքացիները պետք է հնարավորություն ունենան ընտրել որևէ ինտեգրացիոն բլոկի հետ չկապված ուղի։
Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը (Gevorg Papoyan) ԵԱՏՄ նիստի շրջանակներում քննարկել է ագրոարդյունաբերական համագործակցության առաջնահերթությունները և իրանական կողմից նախարար Ֆաթհիի (Fathi) հետ նախանշել գյուղատնտեսական համատեղ նախագծեր։ Երևանը նաև ուշադիր հետևում է Վրաստանի, Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Բուլղարիայի միջև էլեկտրաէներգիայի տարանցիկ միջանցքի ստեղծման բանակցություններին։ ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում գործող երկարաժամկետ մեխանիզմները դեռևս մնում են Հայաստանի գլխավոր վահանը, որոնք երաշխավորում են գազի և նավթամթերքի ներկրումը կայուն սակագներով՝ պաշտպանելով սպառողներին արտաքին սպոտային տատանումներից և տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Եվրոպայի ստորգետնյա պահեստարաններում գազի պաշարների անկման դինամիկան նախորդ տարվա համեմատ՝ օգնելով Ձեզ ավելի հստակ գնահատել ձմեռային սեզոնին ընդառաջ սպասվող էներգետիկ դեֆիցիտի չափը։