Ռումինիայի պետական օպերատորը սկսել է երկրի միակ ատոմակայանի ամբողջական կանգնեցման աշխատանքները, ինչը տեղի է ունենում համաշխարհային շուկայում նավթի գների անկման և Հնդկաստանի կողմից ածխային հզորությունների աննախադեպ աճի ֆոնին։ Զուգահեռաբար, Ռուսաստանում թափ է հավաքում վառելիքային նոր ճգնաժամը, իսկ Երևանը հաստատել է Մեծամորի ԱԷԿ-ի շահագործման միջազգային կարգավիճակը։
Համաշխարհային շուկա
Ասիական սակարկություններում նավթի համաշխարհային գները նվազել են այն բանից հետո, երբ ՕՊԵԿ-ն ու Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը (ՄԷԳ) կրճատել են 2026 թվականի պահանջարկի իրենց կանխատեսումները։ Brent տեսակի նավթի գինը նվազել է 0,5%-ով՝ վաճառվելով բարելի դիմաց 88,56 դոլարից ցածր, իսկ ամերիկյան WTI-ն էժանացել է 0,60%-ով՝ հասնելով 82,77 դոլարի։ Այս անկումը տեղի է ունեցել նաև ԱՄՆ էներգետիկ տեղեկատվության վարչության՝ պաշարների վերաբերյալ բացասական զեկույցի ֆոնին։
Միջազգային լոգիստիկայի ոլորտում հարավկորեական Hahn & Co մասնավոր ներդրումային ընկերությունը հայտարարել է SK Shipping և H-Line Shipping ընկերությունների նավատորմերի վերակազմավորման մասին, որով SK Shipping-ը կստանա 16 LNG տանկեր և 300 միլիոն դոլար կանխիկ դրամ՝ դառնալով Ասիայում հեղուկացված բնական գազի խոշորագույն փոխադրողը։ Զուգահեռաբար, Ռումինիայի պետական օպերատոր Nuclearelectrica-ն սկսել է «Չեռնավոդե» (Cernavoda) ԱԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի կանգնեցումը՝ ամբողջությամբ դադարեցնելով կայանի աշխատանքը։ Բացի այդ, Հնդկաստանը դարձել է աշխարհում ածխային էներգետիկայի խոշորագույն կառուցապատողը՝ անցյալ տարի պլանավորելով տարեկան 638 միլիոն տոննա ածխային նոր հզորություններ։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի մի շարք տարածաշրջաններում սրվում է վառելիքային ճգնաժամը, ինչի պատճառով Նիժնի Նովգորոդում կամավորները վերսկսել են հերթապահությունը ԱՎԿ-ներում՝ վարորդների կողմից «զույգ-կենտ» պետհամարանիշերի սահմանափակումները չպահպանելու պատճառով։ Խաբարովսկի երկրամասի նահանգապետ Դմիտրի Դեմեշինը կարգադրել է առաջնահերթ կերպով վառելիքով ապահովել բնակչությանը, հատկապես Վերխնեբուրեինսկի և Վանինսկի շրջաններում։ Իրավիճակը մեղմելու համար Արխանգելսկի մարզ է ուղարկվել 93 ցիստեռն վառելիք, ինչը կապահովի բենզինի 11-12 օրվա պաշար։
Էներգետիկ համագործակցության ոլորտում ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը հայտարարել է, որ Մոսկվան շահագրգռված է նավթագազային ոլորտում հնդկական նոր ներդրումներով։ Միևնույն ժամանակ, Օմանի ափերի մոտ վթարի է ենթարկվել ռուսական Caroline Bezengi տանկերը, որի վրա նավթի արտահոսք է գրանցվել։ Անվտանգության ասպարեզում Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի հաղորդակցության գծով տնօրեն Եվգենիա Յաշինան հաստատել է, որ Էներգոդարի շրջակայքում ամեն օր ականազերծման աշխատանքներ են տարվում, իսկ տեղի բնակիչները հոսանք են ստանում «օրումեջ» գրաֆիկով։
Հայաստան
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի՝ Մեծամորի ԱԷԿ-ը փակելու պահանջներին՝ շեշտելով, որ Հայաստանի ատոմակայանի շահագործման ժամկետը հստակ արձանագրված է միջազգային մակարդակով։ Կառավարության ղեկավարը նաև հավելել է, որ ԱԷԿ-ի ապագա կարգավիճակը չի բացառում էլեկտրաէներգիայի փոխադարձ առևտրի հնարավորությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև։ Սակայն հայտնի էներգետիկ փորձագետ Արա Մարջանյանը նախազգուշացրել է Բաքվի կողմից լարվող «էներգետիկ թակարդի» մասին և կոչ արել Երևանին անհապաղ սկսել նոր միջուկային էներգաբլոկի կառուցումը՝ ինքնիշխանությունը պահպանելու համար։
Տարածաշրջանային անվտանգության ռիսկերն ու Ռուսաստանում սկսված բենզինային ճգնաժամի նոր ալիքը, որի մասին հաղորդել է հայկական News.am պորտալը, լրացուցիչ ճնշում են ստեղծում Հարավային Կովկասի լոգիստիկայի վրա: Այս պայմաններում Հայաստանի էներգետիկ կայունության երաշխավորը մնում է ակտիվ անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին։ Դաշնակցային այս մեխանիզմը թույլ է տալիս իրականացնել վառելիքի և գազի ներկրումներ կայուն ու կանխատեսելի սակագներով՝ խուսափելով արտաքին սպոտային շուկաների տատանումներից, որտեղ գները թելադրվում են միջազգային շուկայական գնային գնահատականներով։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ածխային էներգետիկայի նոր հզորությունների նախագծման համաշխարհային դինամիկան՝ համեմատելով Հնդկաստանի և այլ առաջատար երկրների ցուցանիշները: