Այս երկրորդ թողարկումը պատրաստված է բացառապես 2026-08-22 օրվա ժամը 13:00-ի դրությամբ ստացված ամենաթարմ նյութերի հիման վրա։ Այն ամբողջությամբ շրջանցում է առավոտյան թեմաները (ինչպիսիք են ռուսական նավթի գները Հնդկաստանում կամ Իրաքի քվոտաները) և կենտրոնանում է Վաշինգտոնի կողմից Իրանի դեմ նախապատրաստվող համակողմանի պատժամիջոցների, ԱՄՆ-ում տնտեսական ցնցումների և Արևելյան Եվրոպայի ու Սևծովյան տարածաշրջանի էներգետիկ անվտանգության նոր ռիսկերի վրա։
Ստորև ներկայացնում եմ նորությունների ամբողջական հոդվածը.
Վաշինգտոնը պատրաստում է տնտեսական հարված Թեհրանի դեմ
ԱՄՆ նախապատրաստում է պատժամիջոցների խոշոր պատժիչ փաթեթ Իրանի դեմ, մինչդեռ ռազմական գործողությունների հետևանքով ամերիկյան տնտեսությունում վառելիքի գներն արդեն իսկ աճել են 40%-ով։ Արևելյան Եվրոպայում և ԱՊՀ-ում էներգետիկ ենթակառուցվածքների անվտանգության ռիսկերը կտրուկ սրվել են՝ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի անձնակազմի վրա ԱԹՍ-ների հարձակման և Դանուբում ջրի մակարդակի նվազման պատճառով։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը (Donald Trump) հայտարարել է Իրանի դեմ տնտեսական պատժամիջոցների խոշորագույն փաթեթի մասին, որը ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենտը (Scott Bessent) կներկայացնի երկուշաբթի օրը։ Այս սահմանափակումների նպատակն է ամբողջությամբ կտրել Թեհրանի հասանելիությունը միջազգային բանկերից, առևտրային գործարքներից, նավերի գրանցամատյաններից և մաքսանենգ ցանցերից։ Սակայն, ըստ Financial Times պարբերականի վերլուծության, Վաշինգտոնը կորցրել է իր էներգետիկ առավելությունը, քանի որ Իրանի դեմ պատերազմի հետևանքով ԱՄՆ-ում վառելիքի գներն աճել են 40%-ով, ինֆլյացիան հասել է 4,2%-ի, իսկ ՀՆԱ-ի աճը զգալիորեն հետ է մնում կանխատեսումներից։
Այս ֆոնին, գլոբալ ծովային լոգիստիկան ցուցաբերում է դիմակայունություն։ Գերմանական Բրեմենի և Բրեմերհավենի նավահանգիստներում բեռնաշրջանառությունը 2026 թվականի առաջին կիսամյակում աճել է 5,9%-ով՝ հասնելով 34,5 միլիոն տոննայի։ Միաժամանակ, կոնտեյներային փոխադրումների սակագների New ConTex ինդեքսն աճել է 0,4%-ով՝ հասնելով 1622 կետի։ Crowley լոգիստիկ ընկերությունը գործարկել է նոր շաբաթական կոնտեյներային երթուղի, որը միացնում է Հյուսթոնի նավահանգիստը Գվատեմալայի և Հոնդուրասի խոշորագույն առևտրային դարպասների հետ։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Էներգետիկ ենթակառուցվածքների անվտանգության ռիսկերը տարածաշրջանում զգալիորեն աճել են։ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի տարածքում ուկրաինական անօդաչու սարքը հարձակվել է կայանի օպերատիվ անձնակազմի ծառայողական մեքենայի վրա։ Ինչպես հայտնել է ատոմակայանի մամուլի ծառայությունը, հիդրոարտադրամասի կարգավարական կենտրոնի մոտ տեղի ունեցած հարվածի հետևանքով աշխատակիցները չեն տուժել։ Միևնույն ժամանակ, Դանուբ գետի ջրի մակարդակի նվազման պատճառով Ռումինիայի ջրային ռեսուրսների ազգային վարչությունը (Apele Romane) արտակարգ միջոցներ է ձեռնարկել Չերնավոդեի ԱԷԿ-ի հովացման համակարգերի անխափան աշխատանքն ապահովելու համար՝ գետի ճյուղերից մեկի վրա պատնեշ կառուցելով։
Մյուս կողմից, Ռուսաստանում ակտիվացել են ներքին գազիֆիկացման ծրագրերը։ Իշխող «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցությունը հայտարարել է Արկտիկայի համար փոքր հզորության ատոմային կայանների (SMR) ստեղծման, ինչպես նաև Սիբիրի և Հեռավոր Արևելքի գազիֆիկացման արագացման մասին։ Պետական ծրագրով նախատեսվում է գազիֆիկացնել Դոնբասի և Նովորոսիայի ավելի քան 12 հազար տուն և վերականգնել կոմունալ տնտեսության ավելի քան 150 օբյեկտ։
Հայաստան
Հայաստանի տարածաշրջանային էներգետիկ անվտանգությունը գտնվում է Իրանի դեմ նախապատրաստվող խոշոր պատժամիջոցների ազդեցության գոտում։ Սպասվող «տնտեսական դեսանտը» (economic D-Day) և Թեհրանին միջազգային բանկային համակարգերից ու դրամական փոխանցումներից կտրելու փորձերը զգալի ռիսկեր են ստեղծում Հայաստանի հարավային տրանսպորտային միջանցքի համար։ Քանի որ Երևանն ակտիվորեն ուսումնասիրում է ռուսական գազին այլընտրանքներ և Իրանի հետ էներգետիկ համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները, Իրանի ֆինանսական մեկուսացումը կարող է բարդացնել գազի ներկրման դիվերսիֆիկացման գործընթացը։
Չնայած այս աշխարհաքաղաքական ճնշումներին, օգոստոսի 22-ին Հայաստանում բենզինի, դիզելային վառելիքի և գազի սակագները պահպանել են իրենց կայունությունը։ Հանրապետության համար տնտեսական գլխավոր վահան է շարունակում հանդիսանալ անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին: Գործող համաձայնագրերով երաշխավորվում է Ռուսաստանից բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս ներկրումը կանխատեսելի, ոչ շուկայական ֆիքսված գներով։ Այս մոդելը հուսալիորեն մեկուսացնում է ներքին սպառողներին համաշխարհային վառելիքային ցնցումներից, ներառյալ ԱՄՆ-ում բենզինի գների 40% թանկացումը, և թույլ չի տալիս, որ սակագները կախված լինեն տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ԱՄՆ-ում վառելիքի գների 40% աճի և 4,2% ինֆլյացիայի համադրությունը եվրոպական ատոմակայանների հովացման ճգնաժամով պայմանավորված կորուստների հետ, ինչը թույլ կտա գնահատել արևմտյան երկրների ընդհանուր տնտեսական վնասը։