Այս թողարկումը պատրաստված է բացառապես 2026-08-21 օրվա ամենաթարմ և չկրկնվող նյութերի հիման վրա՝ կենտրոնանալով Պարսից ծոցի երկրների դեմ Թեհրանի նոր տնտեսական ու ռազմական սպառնալիքների, ինչպես նաև Աֆրիկայում և Ռուսաստանում արդյունաբերական խոշոր նախագծերի մեկնարկի վրա:
Ստորև ներկայացնում եմ նորությունների ամբողջական հոդվածը.
Աբու Դաբին խզեց տնտեսական կապերը Թեհրանի հետ
Արաբական Միացյալ Էմիրությունները դադարեցրել է առևտրային և ֆինանսական բոլոր կապերը Իրանի հետ՝ վերջինիս կողմից էմիրաթական նավերի ուղղությամբ բալիստիկ հրթիռներ արձակելու մեղադրանքներից հետո։ Այս լարվածության ֆոնին ԱՄՆ ծովային շրջափակումը կրճատել է Չինաստանի համար հասանելի իրանական նավթի ծովային պաշարները մինչև 83 միլիոն բարել։
Համաշխարհային շուկա
Իրանը պաշտոնապես նախազգուշացրել է Պարսից ծոցի երկրներին, որ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողություններին ցանկացած աջակցություն կդիտարկվի որպես մասնակցություն պատերազմին։ Այս սպառնալիքը հնչել է այն բանից հետո, երբ Աբու Դաբին երեքշաբթի օրը կասեցրել է Իրանի հետ ողջ առևտուրն ու ֆինանսական գործարքները՝ մեղադրելով Թեհրանին իր ափերի մոտ նավերի ուղղությամբ երկու բալիստիկ հրթիռ արձակելու մեջ։ ԱՄՆ-ի կողմից հուլիսին վերականգնված ծովային շրջափակման պատճառով Պարսից ծոցից դուրս գտնվող իրանական նավթի ծովային պաշարները նվազել են մինչև 83 միլիոն բարել (նախկին 100 միլիոն բարելի համեմատ), ինչը չինական անկախ վերամշակողներին կստիպի արդեն հաջորդ ամիս այլընտրանքային հումք փնտրել։ Այս լարվածության ֆոնին ICE բորսայում Brent տեսակի նավթի գինը կազմում է 93,57 դոլար՝ մեկ բարելի դիմաց։
Միաժամանակ, Մերձավոր Արևելքում Իսրայելը ութ հարված է հասցրել Սիրիայի Աբու ալ-Դուհուր ավիաբազային՝ կանխելու համար Թուրքիայի ռազմական ներկայությունը։ Ի պատասխան՝ Թուրքիան Սիրիային առաջարկել է խստացնել անվտանգության արձանագրությունները։ Արդյունաբերական ոլորտում Նիգերիայի Dangote Group հոլդինգը՝ Աֆրիկայի ամենահարուստ մարդու՝ Ալիկո Դանգոտեի (Aliko Dangote) գլխավորությամբ, Արևելյան Աֆրիկայի երկրներին 30% բաժնեմաս է առաջարկել Քենիայի Լամու կղզում ծրագրվող 17 միլիարդ դոլար արժողությամբ մեգա-նավթավերամշակման գործարանում (օրական 700 հազար բարել հզորությամբ)։ Իսկ Նիգերիայի նավթային կարգավորող մարմնի (NUPRC) ղեկավար Օրիտսեմեյիվա Էյեսանը (Oritsemeyiwa Eyesan) հայտնել է, որ նոր հարկային արտոնությունները կարող են ներգրավել մինչև 50 միլիարդ դոլարի օֆշորային ներդրումներ։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
«Տատնեֆտ»-ը Տատարստանում սկսել է 130 միլիարդ ռուբլի արժողությամբ մեթիոնինի արտադրության գործարանի շինարարությունը՝ ապահովելով գյուղատնտեսական կենդանիների կերի կարևոր հավելումների ներկրման փոխարինումը։ Էներգետիկ ոլորտում, Ռուսաստանի Պետխորհրդի էներգետիկայի հանձնաժողովի նախագահ Նիկոլաևը հայտնել է, որ Արևմտյան Յակուտիայում 90 ՄՎտ հզորությամբ Սվետլինսկայա ՀԷԿ-ը շահագործման կհանձնվի նախատեսվածից գրեթե մեկ տարի շուտ։ Զուգահեռաբար, Ուզբեկստանը պաշտոնապես ներկայացրել է իր Ատոմային էներգետիկայի ազգային կենտրոնի հայեցակարգը։
Քաղաքական դաշտում ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը տարակուսանք է հայտնել Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկի հայտարարությունների վերաբերյալ, ով փաստացի արդարացրել էր «Հյուսիսային հոսք» գազատարների պայթեցումը։ Այս լարվածության ֆոնին, Մոլդովայի նախկին նախագահ Իգոր Դոդոնը հայտարարել է երկրում մասսայական բողոքի ցույցերի նախապատրաստման մասին՝ կապված կապույտ վառելիքի սակագների կտրուկ թանկացման հետ։ Իսկ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի հարևանությամբ գտնվող Էներգոդար քաղաքում ուկրաինական ԱԹՍ-ի հարվածի հետևանքով վիրավորվել է երկու մարդ, այդ թվում՝ քաղաքային վարչակազմի աշխատակից։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին էներգետիկ շուկայում կարևոր իրադարձություն է դարձել այն, որ ՀՀ ոստիկանությունը ձերբակալել է երեք անձանց՝ գազալցակայանում (ԱԳՆԿՍ) տեղի ունեցած զինված բախման մասնակցության կասկածանքով։ Այս միջադեպը տեղի է ունեցել այն պայմաններում, որոնցում իշխանությունները խստացնում են տրանսպորտային միջոցներին սեղմված բնական գազ մատակարարող կայանների նկատմամբ՝ համաձայն ԵԱՏՄ անվտանգության միասնական չափանիշների։
Տարածաշրջանային անվտանգության ռիսկերը, ներառյալ Սիրիայի Աբու ալ-Դուհուր ավիաբազային Իսրայելի հասցրած ութ հարվածները և Իրանի արտահանման ծովային շրջափակումը, ուղղակիորեն ազդում են Հայաստանի հարավային առևտրային երթուղիների վրա։ Այս անկայուն պայմաններում Հայաստանի գլխավոր տնտեսական վահանը շարունակում է մնալ անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին: Ռուսաստանի հետ երկկողմ համաձայնագրերը հանրապետությանն ապահովում են բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս ներկրումը կայուն ֆիքսված գներով։ Սա լիովին պաշտպանում է ներքին շուկան համաշխարհային գների տատանումներից (որտեղ Brent-ի գինը կազմում է 93,57 դոլար) և զերծ է պահում տեղական սակագները տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել մանրամասն վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Պարսից ծոցից դուրս իրանական նավթի ծովային պաշարների կրճատման դինամիկան և դրա ազդեցությունը չինական անկախ վերամշակողների հումքային ապահովվածության վրա: