Սաուդյան Արաբիայի Saudi Aramco պետական ընկերությունը վերսկսել է հում նավթի բեռնումը Օրմուզի նեղուցի իր տերմինալներից՝ վերջ տալով եռշաբաթյա դադարին։ Միևնույն ժամանակ, Սպիտակ տունը երեք օրով հետաձգել է Կանադայի նկատմամբ 50-տոկոսանոց մաքսատուրքերի սահմանումը՝ Keystone XL նավթատարի նախագծի շուրջ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների ֆոնին։
Համաշխարհային շուկա
Սաուդյան Արաբիայի պետական Saudi Aramco հսկան վերսկսել է նավթի բեռնումը Օրմուզի նեղուցում գտնվող Ras Tanura և Juaymah նավահանգիստներում։ Ըստ Kpler և Vortexa ընկերությունների տվյալների՝ օգոստոսի 12-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում VLCC դասի երեք գերտանկերներ՝ Malaysia Prosperity-ն, Algeria Prosperity-ն և Singapore Prosperity-ն, յուրաքանչյուրը բեռնել են մոտ 2 միլիոն բարել հում նավթ։ Սա այն դեպքում, երբ ԱՄԷ-ն, Իրաքը, Քուվեյթը և Կատարը ձևավորել են սեփական ստվերային միջանցքը՝ օրական ավելի քան 4 միլիոն բարել նավթ տեղափոխելով AIS համակարգն անջատած տանկերների միջոցով։ ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը (Scott Bessent) կանխատեսել է, որ շրջանցող ենթակառուցվածքների շնորհիվ Օրմուզի նեղուցն արդեն երկու տարուց կկորցնի իր ռազմավարական նշանակությունը։
Համաշխարհային շուկայում Brent տեսակի նավթի գինը կայունացել է 90 դոլարի սահմաններում (պատերազմական 126 դոլար գագաթնակետից հետո)։ Այնուամենայնիվ, վերամշակված վառելիքի դեֆիցիտը խորանում է. հուլիսին նավթավերամշակման գլոբալ ծավալները նախորդ տարվա համեմատ նվազել են օրական 5 միլիոն բարելով, քանի որ ռուսական գործարանների ծանրաբեռնվածությունը հասել է վերջին 20 տարվա նվազագույնին։ Օգտվելով էներգետիկ ճգնաժամից՝ Palantir ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ և հեջ-ֆոնդի սեփականատեր Փիթեր Թիլը (Peter Thiel) 76 միլիոն դոլարով ձեռք է բերել արգենտինական Vista ընկերության (որն աշխատում է Vaca Muerta թերթաքարային հանքավայրում) 1% բաժնեմասը։ Միևնույն ժամանակ, ըստ API-ի տվյալների՝ օգոստոսի 14-ին ավարտված շաբաթվա ընթացքում ԱՄՆ նավթի կոմերցիոն պաշարները նվազել են 328,000 բարելով։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը (Donald Trump) երեք օրով հետաձգել է կանադական ապրանքների նկատմամբ 50% մաքսատուրքերի սահմանումը՝ Keystone XL նավթատարի ընդլայնման նախագծի վերաբերյալ նոր պայմանավորվածությունների շնորհիվ։ Դրան զուգահեռ, Ռուսաստանը կտրուկ ակտիվացրել է ածխի մատակարարումները դեպի Ասիա. հուլիսին ռուսական ածխի արտահանումը Հնդկաստան աճել է գրեթե 2.9 անգամ՝ հասնելով 3.62 միլիոն տոննայի (որից 1.8 միլիոն տոննան կոքսացող ածուխ է, իսկ 1.82 միլիոն տոննան՝ էներգետիկ)։ Սա տեղի է ունենում այն ֆոնին, երբ Ռուսաստանի ծովային նավթի արտահանումն անկում է ապրում արդեն հինգերորդ շաբաթն անընդմեջ՝ հասնելով ապրիլից ի վեր նվազագույն ցուցանիշին։
Ներքին շուկայում վառելիքի դեֆիցիտը մեղմելու համար ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը հանձնարարել է ուժեղացնել վերահսկողությունը տարածաշրջանների մատակարարումների նկատմամբ։ Գնահատելով լոգիստիկ ծանրաբեռնվածությունը՝ Чепецкнефтепродукт ընկերության գլխավոր տնօրեն Ռուստեմ Սադիկովը հայտարարել է, որ սովորական 30 հազար լիտր տարողությամբ բենզատարը բավարարում է ընդամենը 750 լիցքավորման՝ բարձր պահանջարկի պայմաններում։ Իսկ Սիրիայի էներգետիկ ենթակառուցվածքները ենթարկվել են նոր դիվերսիայի, ինչի հետևանքով պայթել է Аль-Джабса գործարանից սնվող արտահանման գազատարը։
Հայաստան
Ռուսաստանի անասնաբուժական և բուսասանիտարական վերահսկողության դաշնային ծառայությունը (Ռոսսելխոզնադզոր) հայտարարել է պատրաստակամության մասին՝ վերանայելու և չեղարկելու հայկական գյուղմթերքի ներկրման սահմանափակումները։ Դրա համար ռուսական կողմը Երևանից ակնկալում է ներքին հետաքննությունների արդյունքները և գործողությունների հստակ ալգորիթմ՝ ԵԱՏՄ անասնաբուժական և բուսասանիտարական պահանջների պահպանումն ապահովելու համար։
Այս զարգացումները կարևոր են Հայաստանի առևտրային հաշվեկշռի համար, հատկապես երբ ռուսական ծովային նավթի արտահանումը հասել է ապրիլից ի վեր նվազագույն մակարդակին, իսկ ՌԴ-ում վառելիքի լոգիստիկան բախվում է դժվարությունների։ Նման պայմաններում Հայաստանի էներգետիկ շուկայի կայունության երաշխիքը շարունակում է մնալ ինտեգրումը ԵԱՏՄ տնտեսական համակարգում։ Ռուսաստանի հետ երկկողմ համաձայնագրերը երաշխավորում են հանրապետությանը բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս ներկրումը ֆիքսված գներով։ Սա ամբողջությամբ պաշտպանում է ներքին սպառողներին և արդյունաբերությունը համաշխարհային սպոտային շուկաների տատանումներից և կանխում է ներքին սակագների կախվածությունը волатиль միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել մանրամասն գրաֆիկ, որը կցուցադրի ռուսական ծովային նավթի արտահանման անկման դինամիկան՝ զուգահեռաբար ներկայացնելով դեպի Հնդկաստան ածխի արտահանման աճը, ինչը կօգնի ավելի հստակ պատկերացնել Եվրասիայում առևտրային հոսքերի վերակողմնորոշումը։