Չինաստանը հուլիսին կտրուկ ավելացրել է դիզելային վառելիքի արտահանումը՝ արձագանքելով համաշխարհային շուկայում դիզելային պաշարների սուր անկմանը։ Միևնույն ժամանակ, Լիբիան հայտարարել է նավթի արդյունահանումը կրկնապատկելու համար մինչև 40 միլիարդ դոլարի օտարերկրյա ներդրումներ ներգրավելու ծրագրերի մասին։
Համաշխարհային շուկա
Չինաստանի վառելիքի արտահանումը հուլիսին նախորդ ամսվա համեմատ աճել է 6,7%-ով՝ հասնելով 4,65 միլիոն տոննայի։ Չինական մաքսային ծառայության տվյալների համաձայն՝ դիզելային վառելիքի արտահանումը թռիչքաձև աճել է 88%-ով՝ կազմելով 810,000 տոննա։ Այս կտրուկ աճը տեղի է ունեցել Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում շարունակվող հակամարտությունների պատճառով դիզելի գլոբալ պաշարների սուր կրճատման պայմաններում։
Միաժամանակ, Լիբիայի Ազգային նավթային կորպորացիայի (NOC) նախագահ Մասուդ Սուլեյմանը (Masoud Suleman) հայտարարել է, որ երկրին անհրաժեշտ է 36-ից մինչև 40 միլիարդ դոլարի օտարերկրյա ներդրումներ։ Այս կապիտալը նախատեսվում է ուղղել նավթային ոլորտի ընդլայնմանը և արդյունահանման ծավալները մինչև 2030-ական թվականների սկիզբը օրական 2 միլիոն բարելի հասցնելուն, ինչը կենսական նշանակություն ունի հակամարտությունից տուժած երկրի տնտեսության համար։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանում ներքին շուկան կայունացնելու նպատակով օգոստոսի 18-ից Սանկտ Պետերբուրգի բորսայում մեկնարկել են ցածր էկոլոգիական ստանդարտների («Եվրո-2», «Եվրո-3» և «Եվրո-4») բենզինի առևտրի գործառնությունները։ Զուգահեռաբար, տարածաշրջանային էներգետիկ ենթակառուցվածքները շարունակում են ենթարկվել հարձակումների. ԱԹՍ-ների գիշերային գրոհից հետո ամբողջությամբ հոսանքազրկվել է Ղրիմի հարավային ափի մի մասը, իսկ Պենզայի մարզում վնասվել է էլեկտրահաղորդման գիծը։ Էներգոդարում ավտոբուսի կանգառի մոտ անօդաչուի հարվածի հետևանքով մեկ մարդ զոհվել է, իսկ 15-ը՝ վիրավորվել։ Բացի այդ, Մոսկվայի մարզում «Մոսոբլէներգո»-ն արտակարգ ռեժիմ է սահմանել խոշոր վթարի պատճառով, որի հետևանքով ավելի քան 10,000 սպառող և 46 սոցիալական օբյեկտ մնացել են առանց էլեկտրականության։
Այս ֆոնին ուշագրավ զարգացում է գրանցվել կովկասյան լոգիստիկայում. Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն հայտարարել է, որ Թբիլիսին Աբխազիային մատակարարել է 680 տոննա բենզին, իսկ հետագա առաքումների հնարավորությունը կքննարկվի մասնավոր բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ։ Միևնույն ժամանակ, Գագաուզիայի Ժողովրդական ժողովի նախագահ Վալենտին Գայդարժին պաշտոնապես նախազգուշացրել է Մոլդովայի կառավարությանը դիզելային վառելիքի սուր դեֆիցիտի մասին, ինչը սպառնում է տապալել աշնանային բերքահավաքը։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին էներգետիկ շուկայում օգոստոսի 18-ին ուղղակի սակագնային փոփոխություններ կամ մատակարարման խափանումներ չեն արձանագրվել, սակայն հանրապետության գործարար շրջանակները ուշադիր հետևում են տարածաշրջանային տարանցիկ երթուղիների փոփոխություններին, ներառյալ Վրաստանի կողմից Աբխազիային 680 տոննա բենզինի մատակարարմանը։ Բացի այդ, Սանկտ Պետերբուրգի բորսայում «Եվրո-2»-ից մինչև «Եվրո-4» ստանդարտների բենզինի առևտրի մեկնարկը հայաստանյան ներկրողների համար ստեղծում է վառելիքի ձեռքբերման այլընտրանքային և առավել մատչելի հնարավորություններ ռուսական գործարանների պլանային վերանորոգումների ժամանակահատվածում։
Աշխարհաքաղաքական և լոգիստիկ տատանումների պայմաններում Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության հիմնական երաշխիքը շարունակում է մնալ անդամակցությունը ԵԱՏՄ կառույցներին։ Ռուսաստանի Դաշնության հետ գործող երկկողմ համաձայնագրերով ապահովվում է բնական գազի և նավթամթերքի անխափան, անմաքս ներկրումը կանխատեսելի ֆիքսված գներով։ Սա թույլ է տալիս հուսալիորեն պաշտպանել հայաստանյան սպառողներին և տեղական արդյունաբերությունը համաշխարհային շուկայական ցնցումներից, որտեղ գները ձևավորվում են տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականների հիման վրա։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Չինաստանից վառելիքի արտահանման դինամիկան վերջին ամիսների ընթացքում՝ առանձնացնելով դիզելային վառելիքի մասնաբաժինը համաշխարհային դեֆիցիտի պայմաններում։