ԱՄՆ նավթի ռազմավարական պաշարները նվազել են մինչև 1982 թվականից ի վեր ամենացածր մակարդակը, մինչդեռ Սև ծովում ռուսական նավթով բեռնված հունական տանկերի վրա հարձակումը կրկին սրել է տրանսպորտային ռիսկերը: Լիբիայում էներգետիկ ճգնաժամը հասել է գագաթնակետին՝ վերջին երկու օրվա ընթացքում երրորդ անգամ ամբողջությամբ կաթվածահար անելով երկրի էներգահամակարգը:
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ-ի ռազմավարական նավթային պաշարները նվազել են մինչև 1982 թվականի դեկտեմբերից ի վեր ամենացածր մակարդակը։ Դրան զուգահեռ, Օրմուզի նեղուցը շրջանցող և Իրաքից Սիրիա ձգվող նոր նավթատարի նախագիծը, որին աջակցում է ամերիկյան Chevron կոնցեռնը, կպահանջի առնվազն 15 միլիարդ դոլարի ներդրումներ և չորս տարի ժամանակ։
Միևնույն ժամանակ, Լիբիայում էներգետիկ ճգնաժամը սրվել է հերթական խոշոր բլեքաութի պատճառով, ինչը երկու օրվա ընթացքում երրորդ նմանատիպ դեպքն է։ Անջատվել են Զավիայի (Zawiya), Հոմսի (Khoms) և Ուբարիի (Ubari) էլեկտրակայանները, ինչի հետևանքով կանգնել է նաև «Մեծ ձեռակերտ գետ» ջրամատակարարման համակարգը։ Չինաստանում ևս կանաչ էներգետիկայի ոլորտը բախվել է խնդիրների. ցանցային սահմանափակումների պատճառով տարվա առաջին կիսամյակում չի օգտագործվել 360 ՏՎտժ արևային և քամու էներգիա, ինչը 49%-ով գերազանցում է նախորդ տարվա ցուցանիշը։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Սև ծովում նոր լարվածություն է առաջացել այն բանից հետո, որ հունական նավթային տանկերը ենթարկվել է հարձակման անմիջապես այն բանից հետո, երբ ռուսական նավթ է բեռնել Կասպիական խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿԽԿ) տերմինալում։ Սա վերջին երեք շաբաթվա ընթացքում տերմինալ մուտք գործող նավերի վրա առաջին հարձակումն է։ Միևնույն ժամանակ, ռուսական էներգետիկ հսկաներ «Գազպրոմը» և «ԼՈՒԿՈՅԼԸ» սկսել են Նենեցյան ինքնավար օկրուգում երկու խոշոր՝ Լայավոժսկոյե և Կոմանդիրշորսկոյե հանքավայրերի գործարկման համատեղ նախապատրաստումը։
Ներքին շուկայում վառելիքի սուր դեֆիցիտի պատճառով Աստրախանի մարզի նահանգապետ Իգոր Բաբուշկինը հայտարարել է լցակայաններում ավտոմեքենաների լիցքավորման «զույգ-կենտ» («чет-нечет») համակարգին վերադառնալու մասին։ Վառելիքի հետ կապված խնդիրների ֆոնին, ինչպես նշել է «Ավտոստատ» վերլուծական գործակալության ղեկավար Սերգեյ Ցելիկովը, Ռուսաստանի ավտոշուկայում էլեկտրամոբիլների մասնաբաժինը պատմության մեջ առաջին անգամ գերազանցել է 2%-ը։ Լենինգրադի մարզում, ըստ նահանգապետ Ալեքսاندր Դրոզդենկոյի, իրավիճակը կայունացել է, սակայն սահմանափակումները դեռևս պահպանվում են։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին էներգետիկ շուկայում օգոստոսի 17-ին սակագների փոփոխություն չի գրանցվել, սակայն հանրապետությունը գտնվում է ԵԱՏՄ և մերձավորարևելյան տարածաշրջանի ֆինանսատնտեսական վերափոխումների ազդեցության տակ։ Սաուդյան պետական Saudi Aramco ընկերության կողմից ասիական նավթավերամշակման գործարաններին Օրմուզի նեղուցը շրջանցող մատակարարումների առաջարկը նվազեցնում է տարածաշրջանային լոգիստիկ լարվածությունը, ինչը դրական ազդեցություն ունի Հայաստանի հարավային առևտրային երթուղիների անվտանգության վրա։
Մյուս կողմից, ԵԱՏՄ անդամ երկրների՝ Բելառուսի, Ղրղզստանի և Ղազախստանի բանկերի կողմից կանխիկ ռուսական ռուբլու ընդունման միջնորդավճարների բարձրացումը կարող է լրացուցիչ ֆինանսական ճնշում ստեղծել հայաստանյան ներկրողների համար, ովքեր հաշվարկներ են կատարում ռուսական արժույթով։ Այդուհանդերձ, Հայաստանի համար էներգետիկ կայունության գլխավոր երաշխիքը մնում է ինտեգրումը ԵԱՏՄ շրջանակներում, որտեղ Ռուսաստանի հետ երկկողմ համաձայնագրերով ապահովվում է բնական գազի և նավթամթերքի անխափան ու անմաքս ներկրումը ֆիքսված գներով՝ զերծ պահելով ներքին շուկան տատանումներից, որոնք թելադրվում են միջազգային շուկայական գնային գնահատականներով։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ԱՄՆ-ի ռազմավարական նավթային պաշարների անկման դինամիկան վերջին տասնամյակների ընթացքում՝ օգնելով Ձեզ ավելի ճշգրիտ գնահատել համաշխարհային շուկայի վրա դրա ունեցած ազդեցությունը։