Մերձավոր Արևելքի նավթ արտահանողները ստեղծել են գաղտնի «մաքոքային» տրանսպորտային համակարգ՝ Օրմուզի նեղուցի շրջափակումը շրջանցելու համար, ինչը ռեկորդային շահույթներ է բերել խոշորագույն նավթային ընկերություններին: Միևնույն ժամանակ, Եվրոպայում գազի պաշարները նվազել են վերջին 17 տարվա ամենացածր մակարդակին՝ սպառնալով ձմեռային էներգետիկ անվտանգությանը:
Համաշխարհային շուկա
Օրմուզի նեղուցի գրեթե ամբողջական փակման ֆոնին Մերձավոր Արևելքի արտահանողները նախաձեռնել են նավթի գաղտնի «մաքոքային» փոխադրումների սխեմա՝ անջատված տրանսպոնդերներով նավթը տեղափոխելով Օմանի ծոցում գտնվող խոշոր նավերին։ Այս ճգնաժամը թույլ է տվել համաշխարհային ութ խոշորագույն նավթագազային ընկերություններին տարվա առաջին կիսամյակում ստանալ 93 միլիարդ դոլարի ռեկորդային գերշահույթ։ Թեև ԱՄՆ էներգետիկայի նախարար Կրիս Ռայթը (Chris Wright) հայտարարել է, որ արտահանումը վերականգնվել է մինչև օրական 15 միլիոն բարել, անկախ վերլուծաբանները նշում են, որ իրական ծավալները առնվազն երկու անգամ պակաս են։ Միաժամանակ, օգոստոսի 12-ին Իրանը հուլիսից ի վեր առաջին անգամ վերագործարկել է Խարգ կղզու արևմտյան տերմինալը։
Եվրոպայում էներգետիկ լարվածությունն աճում է, քանի որ բնական գազի պաշարները նվազել են վերջին 17 տարվա ամենացածր մակարդակին։ Ջերմային ալիքի պատճառով Դանուբ գետի ջրի մակարդակի անկումը կարող է ստիպել կանգնեցնել Հունգարիայի «Պակշ» ԱԷԿ-ի նախավերջին տուրբինը, ինչի մասին նախազգուշացրել է Հունգարիայի վարչապետ Պետեր Մադյարը (Peter Magyar)։ Մալայզիայում «Տանջունգ Պելեպաս» (Tanjung Pelepas) նավահանգիստն աշխատանքի է անցկացրել Terberg ընկերության 21 էլեկտրական քարշակներից կազմված առաջին կանաչ նավատորմը։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի մանրածախ շուկայում վառելիքի գները շարունակում են աճել. տարեսկզբից մինչև հուլիսի 12-ը ԱԻ-92 և ԱԻ-95 բենզինի միջին գներն աճել են 7,4%-ով (համապատասխանաբար հասնելով 67,03 ռուբլու և 72,14 ռուբլու մեկ լիտրի համար), իսկ դիզելային վառելիքը թանկացել է 12,1%-ով՝ կազմելով 86,85 ռուբլի։ Վերլուծաբանները նախազգուշացնում են սեպտեմբերին սպասվող վառելիքի սուր դեֆիցիտի նոր ալիքի մասին՝ կապված ռուսական խոշոր ձեռնարկություններում և Բելառուսի 12 միլիոն տոննա տարեկան հզորությամբ «Նաֆտան» նավթավերամշակման գործարանում նախատեսված պլանային նորոգումների հետ։ Միևնույն ժամանակ, կիբերանվտանգության ոլորտի F6 ընկերությունը զգուշացրել է ֆիշինգային կայքերի տարածման մասին, որոնք ռուսական բանկերի անունից խոստանում են անվճար վառելիքի վաուչերներ՝ քաղաքացիների անձնական տվյալներն ու քարտային ռեկվիզիտները գողանալու նպատակով։
Արտաքին տնտեսական ասպարեզում Ռուսաստանն ամրապնդում է ասիական ուղղությունը։ Թաիլանդի արտաքին գործերի նախարար Սիհասակ Փհուանգկետկեուն (Sihasak Phuangketkeow) հայտարարել է, որ Թաիլանդը դիտարկում է «Սախալին-2» նախագծից ռուսական էներգակիրների ներկրման հնարավորությունը՝ երկրի էներգետիկ անվտանգությունն ապահովելու նպատակով։ Բացի այդ, Նիժնի Նովգորոդի օդանավակայանում վերացվել են չվերթների ժամանակավոր սահմանափակումները։
Հայաստան
Թեև օգոստոսի 17-ին Հայաստանի էներգետիկ համակարգում նոր խափանումներ չեն արձանագրվել, Ռուսաստանի ներքին շուկայում բենզինի գների 7,4% և դիզելային վառելիքի 12,1% աճը, ինչպես նաև սեպտեմբերին սպասվող պլանային վերանորոգումները «Նաֆտան» և ռուսական այլ գործարաններում, ստեղծում են անուղղակի ռիսկեր հանրապետության ներկրման համար: Բացի այդ, Օրմուզի նեղուցում տրանսպորտային անկայունությունը և Իրանի կողմից տարանցման վճարների հնարավոր ներդրումը պահանջում են այլընտրանքային լոգիստիկ հոսքերի զգուշավոր մոնիտորինգ։
Այս պայմաններում Հայաստանի ներքին շուկայի կայունության հիմնական երաշխիքը շարունակում է մնալ ինտեգրումը ԵԱՏՄ կառույցներում: Ռուսաստանի Դաշնության հետ գործող երկկողմ համաձայնագրերը հնարավորություն են տալիս հանրապետությանը բնական գազն ու նավթամթերքը ներկրել արտոնյալ, անմաքս պայմաններով և ֆիքսված գներով: Սա արդյունավետորեն պաշտպանում է Հայաստանի սպառողներին և տեղական բիզնեսը համաշխարհային շուկայի կտրուկ տատանումներից, որտեղ գները ձևավորվում են տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականների հիման վրա։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Եվրոպայի ստորգետնյա պահեստարաններում գազի պաշարների անկման դինամիկան նախորդ տարիների համեմատ՝ օգնելով Ձեզ ավելի ճշգրիտ գնահատել ձմեռային սեզոնին ընդառաջ սպասվող էներգետիկ դեֆիցիտը: