Հնդկաստանը ռեկորդային՝ ավելի քան 50% ցուցանիշով մեծացրել է ռուսական հումքի մասնաբաժինը իր նավթի ներկրման կառուցվածքում, մինչդեռ Օրմուզի նեղուցում նավերի անցումների անկումը շարունակում է բարձր պահել համաշխարհային գները։ Զուգահեռաբար, Հայաստանում իրավապահները խոշոր կոռուպցիոն գործով ձերբակալել են «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության աշխատակիցների։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև շարունակվող դիմակայությունը նավթի համաշխարհային գները մղում է շաբաթական 4% աճի։ Լոնդոնյան բորսայում Brent տեսակի նավթի գինը հասել է բարելի դիմաց 87,12 դոլարի, իսկ ամերիկյան WTI-ն վաճառվում է 81,36 դոլարով։ Այս աճը հիմնականում պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցով տրանզիտի խիստ սահմանափակմամբ. ըստ Kpler վերլուծական ընկերության տվյալների՝ չորեքշաբթի օրը նեղուցով անցել է ընդամենը հինգ նավ, իսկ հինգշաբթի՝ ինը նավ (ամսական միջին 12-ի փոխարեն)։ Դրան հակառակ՝ Կարմիր ծովի Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցով հինգշաբթի անցել է 19 բեռնատար նավ։ Անվտանգային այս լարվածության ֆոնին Իրանի փոխարտգործնախարար Կազեմ Ղարիբաբադին (Kazem Gharibabadi) հայտարարել է, որ ԱՄՆ ռազմական հարվածները էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հանգեցրել են Պարսից ծոցի ափերի և Քեշմ կղզու շրջակայքի ծավալուն նավթային աղտոտման։
Չնայած լոգիստիկ ճգնաժամին, ծովային փոխադրումների ոլորտի խոշոր ընկերությունները ռեկորդային ցուցանիշներ են արձանագրում։ Չոր բեռների փոխադրմամբ զբաղվող NORDEN ընկերության զուտ շահույթը 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում աճել է գրեթե կրկնակի՝ հասնելով 100,8 միլիոն դոլարի (նախորդ տարվա 52 միլիոն դոլարի համեմատ)։ Նավահանգստային օպերատոր DP World-ի հասույթը առաջին կիսամյակում աճել է 13,1%-ով՝ կազմելով 12,7 միլիարդ դոլար՝ շնորհիվ գլոբալ ցանցի ճկունության, ինչը թույլ է տվել փոխհատուցել Ջեբել Ալի նավահանգստում ակտիվության անկումը։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանը գրանցել է պատմական ռեկորդ Հնդկաստանի նավթի շուկայում. անցյալ ամիս ռուսական հումքի մասնաբաժինը Հնդկաստանի ընդհանուր ներկրման մեջ առաջին անգամ գերազանցել է 50%-ը՝ հասնելով 50,83%-ի։ ՌԴ-ից մատակարարումները կազմել են օրական 2,47 միլիոն բարել, ինչը 62,4%-ով ավել է նախորդ տարվա ցուցանիշից, թեև փոքր-ինչ զիջում է հունիսի օրական 2,6 միլիոն բարել ռեկորդին։ Այս դինամիկայի ֆոնին ՌԴ արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը ուշադրություն է հրավիրել Անկարայի և Վաշինգտոնի կողմից Կասպյան խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿՏԿ) տերմինալներին Ուկրաինայի հարվածների անպատասխան մնալու փաստի վրա։ Չնայած ռիսկերին՝ ղազախական «Կազտրանսօյլ» ընկերությունը հուլիսին ԿՏԿ-ով փոխադրումները հասցրել է 271 հազար տոննայի (մոտ երկու անգամ ավելի, քան 2025-ի հուլիսին), իսկ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան ուղով արտահանումն ավելացրել է 11,5%-ով։
ԱՊՀ տարածաշրջանում խոշոր ենթակառուցվածքային վթար է գրանցվել. Օչամչիրայի շրջանում բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծի հենասյանը կայծակի հարվածելու պատճառով առանց հոսանքի են մնացել Աբխազիայի մայրաքաղաք Սուխումը և ամբողջ արևմտյան հատվածը, ինչը հաստատել է տեղական «Չեռնոմորէներգո» օպերատորը։ Միջազգային այլ զարգացումներում բրիտանական BP հսկան լիցենզիա է ստացել Վենեսուելայում Լորան (Loran) գազի հանքավայրի երկրորդ փուլի մշակման համար, իսկ Մադրիդը երկարաձգել է «Ալմարաս» (Almaraz) ԱԷԿ-ի շահագործման ժամկետը։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին էներգետիկ ոլորտում խոշոր կոռուպցիոն բացահայտում է տեղի ունեցել։ ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի մամուլի քարտուղար Մարինա Օհանջանյանը հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ կալանավորվել են «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության չորս աշխատակիցներ և Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի մեկ պաշտոնյա։ Քննությունը պարզել է, որ նշված անձինք կաշառք են ստացել գազամատակարարման այնպիսի օբյեկտների վերաբերյալ դրական եզրակացություններ տալու համար, որոնցում թույլ են տրվել անվտանգության և տեխնիկական կանոնների լուրջ խախտումներ։
Զուգահեռաբար, պաշտոնական տվյալներով՝ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանում պաշտոնապես աշխատել է ԵԱՏՄ անդամ երկրների շուրջ 3 հազար քաղաքացի։ Այս զարգացումները և ներքին անվտանգային խնդիրները ցույց են տեղի ունեցող գործընթացներում, որ Հայաստանի էներգետիկ կայունության համար առանցքային նշանակություն ունի ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող ինտեգրացիոն գործիքակազմը։ Ռուսաստանի հետ երկկողմ համաձայնագրերը հանրապետությանն ապահովում են բնական գազի և նավթամթերքի երկարաժամկետ ներկրում կայուն արտոնյալ սակագներով՝ պաշտպանելով սպառողներին արտաքին սպոտային շուկաների տատանումներից, որոնք ձևավորվում են տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականների հիման վրա։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համեմատական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ռուսական նավթի ներկրման աճի դինամիկան Հնդկաստանում վերջին մեկ տարվա ընթացքում՝ օգնելով Ձեզ ավելի հստակ գնահատել ասիական շուկայի վերակողմնորոշման մասշտաբները։