Հորմուզի նեղուցի եռամսյա շրջափակման թուլացումը թույլ է տվել ՕՊԵԿ-ին հուլիսին ավելացնել արդյունահանումը օրական 1,17 միլիոն բարելով, թեև ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների նոր տապալումը կրկին կրճատել է նեղուցով անցնող նավերի թիվը: Զուգահեռաբար, Ռուսաստանի հարավում վառելիքի դեֆիցիտը ստիպել է Սոչիի իշխանություններին սահմանափակումներ մտցնել, իսկ Հայաստանը հերքել է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու հնարավորությունը՝ դիտարկելով գազի ներկրման նոր ուղիներ:
Համաշխարհային շուկա
ՕՊԵԿ-ի անդամ երկրների նավթի համախառն արդյունահանումը հուլիսին աճել է օրական 1,17 միլիոն բարելով՝ հասնելով օրական 19,85 միլիոն բարելի: Այս վերականգնումը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, որ Պարսից ծոցի արտադրողները սկսել են վերագործարկել Հորմուզի նեղուցի եռամսյա շրջափակման պատճառով կանգնեցված հզորությունները: Չնայած դրան, նեղուցով անցնող տրանսպորտային հոսքը կրկին նվազել է. երկուշաբթի օրը նեղուցով անցել է ընդամենը վեց ապրանքատար նավ՝ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցությունների հերթական տապալման պատճառով: Պահանջարկի կողմից՝ Չինաստանի անկախ նավթավերամշակողները, որոնց անվանում են «ինքնաեռներ» (teapots), պատրաստվում են օգոստոսին կտրուկ ավելացնել իրանական հումքի գնումները, քանի որ Շանդուն նահանգում պահուստները նվազել են մինչև տարեկան նվազագույնի՝ վերջին տասնամյակի ամենախոշոր ամսական սպառումից հետո:
Եվրոպական էներգետիկ հատվածում գերմանական Uniper կոնցեռնը հայտարարել է 2026 թվականի առաջին կիսամյակի ճշգրտված զուտ շահույթի ավելի քան կրկնակի աճի մասին՝ հասնելով 448 միլիոն դոլարի (388 միլիոն եվրո)՝ նախորդ տարվա 156 միլիոն դոլարի համեմատ, ինչը համընկել է Գերմանիայի կառավարության կողմից ընկերության սեփականաշնորհման գործընթացի մեկնարկի հետ: Զուգահեռաբար, ֆրանսիական EDF պետական էներգետիկ կորպորացիան ստիպված է եղել կանգնեցնել Ֆրանսիայի խոշորագույն ատոմակայանի երեք էներգաբլոկները՝ հովացման համակարգը խցանած մեդուզաների ներխուժման պատճառով:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի ներքին շուկայում լոգիստիկ և սակագնային ճնշումները շարունակում են մնալ ուշադրության կենտրոնում։ Սոչիի քաղաքապետարանը պաշտոնապես կոչ է արել բնակիչներին և զբոսաշրջիկներին խուսափել անձնական տրանսպորտով երթևեկելուց՝ տեղի լիցքավորման կայաններում վառելիքի մատակարարման խիստ սահմանափակումների պատճառով։ Շուկան կայունացնելու համար ՌԴ էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլևը հաստատել է բորսայում բենզինի վաճառքի նվազեցված՝ 10% նորմատիվի երկարաձգումը մինչև դեկտեմբերի 31-ը, ընդ որում՝ մինչև 8%-ը կարող է հաշվարկվել հասցեական մատակարարումների հաշվին։ Միևնույն ժամանակ, ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը հանձնարարել է շարունակել ներքին շուկայի վառելիքի մատակարարման աշխատանքները և պարտավորեցրել ԱՎԿ-ներին հստակորեն տեղեկացնել սպառողներին վառելիքի դասի մասին։ Զուգահեռաբար, Դաշնային հակամենաշնորհային ծառայությունը (ԴՀԾ) վառելիքի գների անօրինական բարձրացումներ է հայտնաբերել չորս տարածաշրջանների՝ Խակասիայի, Կրասնոյարսկի երկրամասի, Զապորոժիեի մարզի և Կրասնոդարի երկրամասի մասնավոր ԱՎԿ-ներում, ինչից հետո Բրյանսկի և Սարատովի մարզերում, մասնավորապես՝ «Տրանսգրուզ» (Transgruz) ընկերության կողմից, բենզինի գները նվազեցվել են։
Կորպորատիվ ոլորտում մոսկովյան վառելիքային թրեյդեր «Ալգորիթմ Տոպլիվնի Ինտեգրատորը» Արբիտրաժային դատարանում 8,9 միլիարդ ռուբլու հայց է ներկայացրել «Եվրոտրանս» (EuroTrans) ընկերության կառուցվածքային ստորաբաժանման դեմ։
Հայաստան
Հայաստանի իշխող ուժի ներկայացուցիչ, պատգամավոր Սարգիս Խանդանյանը պաշտոնապես հայտարարել է, որ մոտ ժամանակներս ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու վերաբերյալ հանրաքվե անցկացվել չի կարող՝ նշելով, որ նման հարց կառավարության օրակարգում չկա։ Այս հայտարարությունը հաջորդել է ՌԴ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Միխայիլ Գալուզինի պահանջին, ըստ որի՝ ԵԱՏՄ-ն Երևանից հստակ որոշում է ակնկալում մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերը։
Էներգետիկ դիվերսիֆիկացման համատեքստում պատգամավոր Սարգիս Խանդանյանը չի բացառել, որ Հայաստանի համար գազի նոր աղբյուր կարող է դառնալ TRIPP նախագծի շրջանակներում կառուցվելիք ապագա տրանզիտային գազատարը։ Խորհրդարանականը նաև հնարավոր է համարել Ադրբեջանից բնական գազի ուղղակի մատակարարումների կազմակերպումը, երբ երկկողմ հարաբերությունները կարգավորվեն։ Ներկայումս Հայաստանի էներգետիկ կայունությունը շարունակում է հենվել ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող պայմանավորվածությունների վրա, որոնք պաշտպանում են ներքին սպառողներին այնպիսի գնային տատանումներից, որոնք բնորոշ են միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա հիմնված գնումներին։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել վերլուծական գրաֆիկ ՕՊԵԿ-ի նավթի արդյունահանման հուլիսյան աճի դինամիկայի վերաբերյալ՝ ցույց տալով, թե որ երկրներն են ապահովել հիմնական վերականգնումը Հորմուզի նեղուցի ճգնաժամից հետո: