ԱՄՆ-ի ռազմավարական նավթային պահուստը 1983 թվականից ի վեր առաջին անգամ նվազել է 300 միլիոն բարելի շեմից, մինչդեռ Մերձավոր Արևելքում լարվածության աճի ֆոնին Brent տեսակի նավթի գինը գերազանցել է 88 դոլարը։ Միևնույն ժամանակ, Կիևը համաձայնել է չթիրախավորել ղազախական նավթի արտահանման ենթակառուցվածքները Սև ծովում, իսկ Մոսկվան մեղմացրել է ներքին վառելիքային լոգիստիկայի կանոնները։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ-ի ռազմավարական նավթային պահուստը (SPR) նվազել է 300 միլիոն բարելի շեմից առաջին անգամ 1983 թվականի հունվարից ի վեր: Նախորդ շաբաթվա ընթացքում պահուստների կրճատումը կազմել է 6,1 միլիոն բարել՝ ընդհանուր ծավալը հասցնելով 298,7 միլիոն բարելի: Այս անկումը տեղի է ունեցել այն ֆոնին, երբ Brent տեսակի նավթի գինը գերազանցել է բարելի դիմաց 88 դոլարը, իսկ WTI-ն վաճառվել է 82,13 դոլարի սահմաններում: Գնային աճը պայմանավորված է Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև խաղաղության համաձայնության հույսերի մարմամբ, քանի որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը (Donald Trump) Իրանից պահանջել է փոխհատուցել վերջին 50 տարվա ընթացքում ռազմական գործողություններով հասցված վնասները:
Ավանդական էներգակիրների վրա խաղադրույքն ընդգծվում է նաև նրանով, որ ԱՄՆ ներքին գործերի նախարարությունը 3,9 միլիարդ դոլար արժողությամբ համաձայնագրեր է կնքել TotalEnergies, Bluepoint Wind, Golden State Wind և Invenergy ընկերությունների հետ՝ հողմային էներգետիկայի նախագծերը սառեցնելու և կապիտալը էժան գազային էներգետիկայի ոլորտ ուղղելու համար: Միևնույն ժամանակ, Կոլումբիայի ձախակողմյան նախագահ Գուստավո Պետրոն (Gustavo Petro) ստիպված է եղել դադարեցնել իր էներգետիկ անցման քառամյա ծրագիրը և վերսկսել նավթի ու գազի հետախուզումը՝ երկրում էլեկտրաէներգիայի սուր դեֆիցիտի պատճառով: Լրացուցիչ լարվածություն է ստեղծել Լիբիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Էզ-Զավիա քաղաքի նավթավերամշակման գործարանում անօդաչուների հարվածներից ու պայթյուններից բռնկված խոշոր հրդեհը, ինչից հետո Լիբիայի ազգային նավթային կորպորացիան (NOC) կոչ է արել հակամարտող կողմերին հեռու մնալ էներգետիկ օբյեկտներից:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Կարևոր աշխարհաքաղաքական համաձայնության շրջանակներում Կիևը համաձայնել է հարվածներ չհասցնել ոչ ռուսական տանկերներին և նավահանգստային ենթակառուցվածքներին, որոնք օգտագործվում են Սև ծովով ղազախական նավթի արտահանման համար։ Այս որոշումը պետք է ապահովի Նովորոսիյսկի մոտակայքում գտնվող Կասպիական խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿԽԿ) տերմինալի անխափան աշխատանքը: Զուգահեռաբար, ռուսական նավթի ծովային փոխադրումներն աճում են. G7-ի իրավասության տակ գտնվող կամ արևմտյան ապահովագրություն ունեցող հունական տանկերների բաժինը հուլիսին հասել է 36,2%-ի՝ գրանցելով վերջին երեք տարվա առավելագույն ցուցանիշը:
Ռուսաստանի ներքին շուկայում լոգիստիկ խցանումները մեղմելու համար կառավարությունը մինչև 2026 թվականի վերջ փոխադրողներին ազատել է վառելիքի տեղափոխման քաշաչափային պահանջներից: Բացի այդ, մանրածախ շուկան հագեցնելու նպատակով Սանկտ Պետերբուրգի բորսան (SPIMEX) օգոստոսի 13-ից կսկսի «Եվրո-3» դասի բենզինի վաճառքը։ Արտակարգ պատահարների մասով՝ Կոմսոմոլսկի նավթավերամշակման գործարանում օժանդակ սարքավորումների բռնկումն օպերատիվորեն մարվել է և արտադրությունը չի դադարեցվել, իսկ Գոռնի Ալթայում վառելիքի բացթողնման օրական լիմիտները բարձրացվել են մինչև 50 լիտր բենզինի և 100 լիտր դիզելի համար։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին շուկայում ավտոմոբիլային վառելիքի և բնական գազի սակագները պահպանում են կայունությունը, սակայն համաշխարհային էներգետիկ տատանումները մնում են տեղական ուշադրության կենտրոնում: Ինչպես հաղորդում է հայկական News.am լրատվական կայքը, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը որոշում է կայացրել ևս 90 օրով երկարաձգել Jones Act օրենքի կասեցումը՝ վառելիքի բարձր գների և Իրանի հետ պատերազմի սպառնալիքի պայմաններում:
Բացի այդ, տեղական լրատվամիջոցները, այդ թվում՝ «Sputnik Արմենիա» գործակալությունը, մանրամասն անդրադարձել են Լիբիայի Էզ-Զավիա նավթավերամշակման գործարանի հրդեհին և ԱՄՆ-ի ռազմավարական պահուստների պատմական անկմանը: Այս պայմաններում Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ տնտեսական գոտուն հանդիսանում է հուսալի պաշտպանիչ վահան, քանի որ երկարաժամկետ դաշնակցային պայմանավորվածությունները թույլ են տալիս սպառողներին ապահովել էներգակիրներով և խուսափել գնումներից՝ հիմնված տատանողական միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ԱՄՆ-ի ռազմավարական նավթային պահուստի (SPR) նվազման դինամիկան վերջին տասնամյակների ընթացքում՝ օգնելով Ձեզ ավելի հստակ պատկերացնել գլոբալ վառելիքային դեֆիցիտի մասշտաբները: