ԱՄՆ-ի ռազմածովային շրջափակումն ամբողջությամբ կանգնեցրել է Իրանի նավթի արտահանումը Խարգ կղզուց՝ հանգեցնելով երկրի ազգային անվտանգության ղեկավարության կտրուկ փոփոխության։ Այս իրադարձությունների ֆոնին Brent տեսակի նավթի համաշխարհային գները ICE բորսայում վերջին տասն օրվա ընթացքում առաջին անգամ գերազանցել են 87 դոլարը՝ մեկ բարելի դիմաց։
Համաշխարհային շուկա
Իրանի գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին (Mojtaba Khamenei) Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդում (SNSC) իր ներկայացուցչի պաշտոնից հեռացրել է Մոհամմադ Բագեր Զոլղադրին (Mohammad Baqer Zolqard)՝ նոր քարտուղար նշանակելով փորձառու հրամանատար Մոհսեն Ռեզայիին (Mohsen Rezaei)։ Կադրային այս փոփոխությունը հաջորդել է ԱՄՆ-ի ռազմածովային շրջափակմանը, որն ամբողջությամբ կաթվածահար է արել Իրանի նավթի արտահանումը ռազմավարական Խարգ կղզուց։ Աշխարհաքաղաքական ռիսկերի կտրուկ աճի պատճառով Brent տեսակի նավթի հոկտեմբերյան ֆյուչերսների գները աճել են 4,3%-ով՝ գերազանցելով բարելի դիմաց 87,06 դոլարը։
Տարածաշրջանային անկայունությանը հակազդելու նպատակով Եգիպտոսն ու Լիբիան մոտ են 1 միլիարդ դոլար արժողությամբ համաձայնագրի կնքմանը, որով կկառուցվի 800 կիլոմետր երկարությամբ նոր նավթամուղ Տոբրուկից դեպի Ալեքսանդրիա՝ լիբիական հումքը եգիպտական նավթավերամշակման գործարաններ հասցնելու համար։ Միևնույն ժամանակ, Սպիտակ տան ներկայացուցիչը հերքել է այն տեղեկությունները, թե ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի (Donald Trump) վարչակազմը պատրաստվում է արգելել ամերիկյան նավթի կամ բնական գազի արտահանումը ներքին գները նվազեցնելու համար։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի «Ռոսատոմ» (Rosatom) պետական կորպորացիան վերականգնում է իր աշխատակազմը Իրանի «Բուշեր» (Bushehr) ատոմակայանի ընդլայնման նախագծում։ Ինչպես հայտնել է կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովը (Alexey Likhachev), վերջերս կայան է ժամանել 5 մասնագետ, իսկ մինչև աշուն նախատեսվում է ռուս ինժեներների թիվը 25-ից հասցնել շուրջ 100-ի՝ չնայած ԱՄՆ-ի պարբերական հարվածներին իրանական ենթակառուցվածքներին։ Զուգահեռաբար, ռուսական նավթավերամշակման գործարանների վրա ուկրաինական ԱԹՍ-ների շարունակական հարձակումները ստիպել են Կրեմլին սահմանափակել վառելիքի արտահանումը, ինչն արագորեն քայքայում է Ռուսաստանի ազդեցությունը Կենտրոնական Ասիայի վառելիքի շուկայում՝ ստիպելով տեղի երկրներին դիվերսիֆիկացնել իրենց մատակարարումները։
Ուկրաինայի զինված ուժերը սկսել են ակտիվորեն ամրացնել Չեռնոբիլի ԱԷԿ-ի օտարման գոտին՝ կառուցելով հսկիչ անցագրային կետեր, ստորգետնյա անցումներ և հակաօդային ցանցեր։ Միևնույն ժամանակ, Սևաստոպոլի նահանգապետ Միխայիլ Ռազվոժաևը հայտարարել է, որ օգոստոսի 11-ից քաղաքի լիցքավորման կայաններում վառելիքի վաճառքը կվերսկսվի QR-կոդերով։
Հայաստան
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարին Ղազախստան գործուղելու մասին՝ ԵԱՏՄ ագրոարդյունաբերական քաղաքականության խորհրդի նիստին մասնակցելու նպատակով։
Թեև Հայաստանի ներքին շուկայում բենզինի, դիզելային վառելիքի և գազի գները պահպանում են կայունությունը, Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի իրականացրած նոր նավթային շրջափակումը լրջորեն ազդում է տարածաշրջանային էներգետիկ լոգիստիկայի վրա։ Նման պայմաններում ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող երկարաժամկետ պայմանավորվածությունները երաշխավորում են հանրապետության ներքին էներգետիկ կայունությունը և պաշտպանում սպառողներին այնպիսի գնային տատանումներից, որոնք բնորոշ են միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա հիմնված գնումներին։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համեմատական վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Իրանի «Բուշեր» ԱԷԿ-ի մասնագիտական կազմի համալրման դինամիկան մինչև աշուն՝ օգնելով Ձեզ գնահատել տարածաշրջանային էներգետիկ համագործակցության հեռանկարները: