Թուրքիան վերսկսել է նավթատար տանկերների անցումը Սև ծով՝ բացելով ճանապարհը դեպի ռուսական արտահանման հանգույցներ։ Միևնույն ժամանակ, Օմանի միջնորդությամբ Իրանի հետ բանակցությունները Օրմուզի նեղուցի վերաբացման շուրջ շարունակվում են խիստ պայմաններով։
Համաշխարհային շուկա
Օմանի իշխանությունները հայտնել են Օրմուզի նեղուցով նավագնացության անվտանգության շուրջ Իրանի հետ բանակցությունների դրական ընթացքի մասին: Սակայն Իրանի Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Մոհամմադ Բագեր Զոլղադրը նախազգուշացրել է, որ ցանկացած համաձայնագիր չի հանգեցնի նեղուցի անհապաղ վերաբացմանը: Թեհրանը ԱՄՆ-ից պահանջում է վերացնել ռազմածովային շրջափակումն ու պատժամիջոցները, դուրս բերել զորքերը և վճարել վնասների փոխհատուցում: Իրավիճակը սրվում է նաև նրանով, որ ԱՄՆ Զինված ուժերի Կենտրոնական հրամանատարության (CENTCOM) հրամանատար, ծովակալ Բրեդ Կուպերը Իսրայելի ղեկավարությանն է փոխանցել Վաշինգտոնի կոշտ պահանջը՝ դադարեցնել մարտական գործողությունները Իրանում, Լիբանանում և Գազայի հատվածում։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը դիտարկում է Jones Act օրենքի գործողության հերթական կասեցումը, քանի որ բենզինի գները գերազանցել են մեկ գալոնի դիմաց 4 դոլարը՝ սպառնալիք ստեղծելով Հանրապետական կուսակցության համար միջանկյալ ընտրություններից առաջ։ Լոգիստիկ ճնշումներն ավելանում են նաև այն պատճառով, որ Պանամայի ջրանցքի վարչությունը օգոստոսի 26-ից սահմանում է նավերի նստվածքի նոր սահմանափակումներ: Այս պայմաններում նավթ արտադրող երկրներն ավելի հաճախ են ուղղակիորեն գնում սեփական տանկերները՝ շրջափակված երթուղիներով նավարկելու համար:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Թուրքիան վերսկսել է նավերի անցումը դեպի Սև ծով, և Aegean Dream տանկերը մտել է Դարդանելի նեղուց՝ ուղղություն վերցնելով դեպի Նովորոսիյսկում գտնվող Կասպիական խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿԽԿ) տերմինալ։ Սա չափազանց կարևոր է տարածաշրջանային արտահանման համար, քանի որ ձմռանը ԿԽԿ-ով արտահանման ծավալները նվազել էին մինչև օրական միջինը 1 միլիոն բարել։ Ռազմական ոլորտում ՌԴ պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է Ուկրաինայի Սումիի մարզում գազի հանքավայրի ենթակառուցվածքների և Օդեսայի ջերմաէլեկտրակենտրոնի (ՋԷԿ) ու յոթ ենթակայանների ոչնչացման մասին, ինչը հանգեցրել է հոսանքազրկումների։
Լրացուցիչ ենթակառուցվածքային ռիսկեր է ստեղծել Բաքվի նավթային տերմինալում բռնկված հրդեհը, որը տեղի է ունեցել Օրխան Իսմայիլով փողոցում: Արդյունաբերության ոլորտում «Կալաշնիկով» համերկրության գլխավոր տնօրեն Ալան Լուշնիկովը հայտարարել է գազի արդյունաբերության ձեռնարկությունների կողմից Haska օդաբարձով նոր նավի նկատմամբ ցուցաբերվող մեծ հետաքրքրության մասին, որի արտադրության մեջ կիրառվում է ալյումինե կորպուսի սառը շփման եռակցման նորարարական տեխնոլոգիան։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին շուկայի վերաբերյալ ուղղակի էներգետիկ տվյալներ չեն հրապարակվել, սակայն տնտեսագետ-փորձագետ Նազարյանը նշել է, որ աշխարհում չկան արտաքին շուկաներից անկախ երկրներ, և դիվերսիֆիկացման համատեքստում ԵԱՏՄ շուկան ավելի նախընտրելի է Հայաստանի համար: Ըստ փորձագետի՝ միասնական տնտեսական տարածքում և զարգացման նմանատիպ մակարդակ ունեցող երկրների հետ ինտեգրումը շատ ավելի հեշտ է, քան խիստ տարբերվող տնտեսական պոտենցիալ ունեցող պետությունների դեպքում։
Այս ինտեգրումը խորանում է այն ֆոնին, երբ ՌԴ տնտեսական զարգացման նախարար Մաքսիմ Ռեշետնիկովը հայտարարել է ԵԱՏՄ-ում էլեկտրոնային առևտրի կանոնների սինխրոնացման մասին, ինչը կպահանջի Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի մակարդակով ենթաօրենսդրական ակտերի ընդունում։ Հայաստանի համար այս միասնական կարգավորումներն ու երկարաժամկետ պայմանագրերն ապահովում են էներգակիրների հուսալի ներկրում և կայուն սակագներ՝ զերծ պահելով ներքին սպառողներին տատանողական միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համեմատական վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ԿԽԿ-ով (CPC) նավթի արտահանման ծավալների դինամիկան ձմեռային սեզոնից հետո՝ օգնելով Ձեզ գնահատել Սև ծովով մատակարարումների վերականգնման հեռանկարները: