Հունգարիայի կառավարությունը կասկածի տակ է դրել «Պակշ-2» ատոմակայանի ընդլայնման նախագիծը «Ռոսատոմի» հետ՝ անբավարար միջանկյալ աուդիտի պատճառով, մինչդեռ Սպիտակ տունը քննարկում է Իրանի հետ հակամարտությունն առանց միջուկային գործարքի ավարտելու հնարավորությունը։
Համաշխարհային շուկա
Ամերիկյան The Wall Street Journal պարբերականի հաղորդմամբ՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը (Donald Trump) իր օգնականների հետ մասնավոր զրույցներում քննարկել է Իրանի հետ ռազմական հակամարտությունն առանց նոր միջուկային համաձայնագրի ավարտելու պատրաստակամությունը։ Այս քայլը կարող է էականորեն փոխել աշխարհաքաղաքական դինամիկան Մերձավոր Արևելքում, մինչդեռ Եվրոպան ներկայումս բախվում է վերջին չորս տարվա ընթացքում իր երրորդ էներգետիկ ճգնաժամին՝ արտասահմանյան հանածո վառելիքի ներկրումից չափազանց մեծ կախվածության պատճառով։
Արդյունաբերական ոլորտում լիտվական Lifosa պարարտանյութերի գործարանը, որն ունի տարեկան 1 միլիոն տոննա արտադրողականություն և պատկանում է «Եվրոքիմ» (EuroChem) խմբին, ամբողջությամբ կանգնեցրել է արտադրությունը։ Ձեռնարկությունը ստիպված է եղել դադարեցնել ֆոսֆորական ու ծծմբական թթուների և այլ ֆոսֆորային արտադրանքի թողարկումը համաշխարհային շուկայում ծծմբի չափազանց բարձր գների պատճառով։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի և Հունգարիայի միջև միջուկային գործընկերությունը հայտնվել է վտանգի տակ, քանի որ Հունգարիայի վարչապետ Պետեր Մադյարը (Peter Magyar) հայտարարել է, որ «Պակշ-2» (Paks-2) ԱԷԿ-ի կառուցման նախագծի միջանկյալ աուդիտի արդյունքները միանգամայն անբավարար են։ Զուգահեռաբար, ՌԴ ԱԳՆ երկրորդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրեն Յուրի Պիլիպսոնը նշել է, որ Ռուսաստանից գազի ներկրումից հրաժարվելը ծանր հարված կհասցնի Հունաստանի տնտեսությանը, թեև տեղական հունական բիզնեսը շարունակում է ընտրողաբար համագործակցել ռուսական մատակարարների հետ։
Միևնույն ժամանակ, «Ռոսատոմ» (Rosatom) պետական կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովը (Alexey Likhachev) հայտնել է, որ ռուս մասնագետները սկսել են վերադառնալ Իրանի «Բուշեր» (Bushehr) ԱԷԿ, որտեղ նրանց թիվն արդեն հասել է 25-ի, իսկ աշնանը նախատեսվում է հասցնել 100-ի։ Տարածաշրջանի այլ ենթակառուցվածքներում՝ Բաքվի Խաթաիի շրջանի Օրխան Իսմայիլով փողոցում, հրշեջներին հաջողվել է մարել նավթային տերմինալի խոշոր հրդեհը։ Իսկ ուկրաինական «Նաֆտոգազ» (Naftogaz) ընկերությունը հայտարարել է իր հորատման կայանքներից մեկի աշխատանքի կասեցման մասին։ Բացի այդ, Ռուսաստանի ներքին շուկայում վառելիքի դեֆիցիտի ֆոնին գազաբալոնային սարքավորումների պահանջարկն աճել է 30–35%-ով, ինչի մասին հայտնել է Ռուսաստանի էկոլոգիական ընկերության էկոլոգիայի և տրանսպորտի գծով նախագահի խորհրդական Դենիս Կոռնիենկոն (Denis Kornienko)։
Հայաստան
Թեև Հայաստանի ներքին էներգետիկ շուկայում վառելիքի և բնական գազի գները պահպանում են հարաբերական կայունություն, տարածաշրջանային էներգետիկ դինամիկան լուրջ փոփոխություններ է կրում։ NEWS.am լրատվական կայքի հաղորդմամբ՝ Լեհաստանում հայտնաբերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր խոշորագույն նավթագազային հանքավայրը։ Այս բացահայտումը կարող է երկարաժամկետ կտրվածքով վերաձևել Եվրոպայի էներգետիկ քարտեզը և ազդել ընդհանուր շուկայի վրա։
Միևնույն ժամանակ, «Ռոսատոմի» մասնագետների վերադարձը Իրանի «Բուշեր» ԱԷԿ՝ գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովի ղեկավարությամբ, կարևոր գործոն է Հայաստանի հարավային սահմանների էներգետիկ կայունության համար։ ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում ձևավորված երկարաժամկետ պայմանավորվածությունները շարունակում են պաշտպանել հանրապետության ներքին շուկան համաշխարհային տատանումներից՝ հնարավորություն տալով խուսափել վառելիքի ձեռքբերումից՝ հիմնված տատանողական միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համեմատական վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Իրանի «Բուշեր» ԱԷԿ-ի մասնագիտական կազմի համալրման դինամիկան մինչև աշուն՝ օգնելով Ձեզ գնահատել տարածաշրջանային էներգետիկ համագործակցության հեռանկարները: