Եմենի հուսիթները անօդաչուներով և հրթիռներով հարվածել են սաուդյան Saudi Aramco ընկերության էներգետիկ ենթակառուցվածքներին՝ թեժացնելով Մերձավոր Արևելքում նավթագազային լոգիստիկայի ճգնաժամը։ Զուգահեռաբար, ռուսական հարվածների հետևանքով Ուկրաինայի Օդեսա քաղաքի մի մասը հոսանքազրկվել է, իսկ Կիպրոսը հայտարարել է Եվրոպայի համար գազի նոր մատակարար դառնալու ծրագրերի մասին:
Համաշխարհային շուկա
Եմենի հուսիթները ստանձնել են Սաուդյան Արաբիայի Ջիզան քաղաքում գտնվող Saudi Aramco ընկերության խոշոր նավթավերամշակման գործարանի (ՆՎԳ) վրա անօդաչու թռչող սարքով իրականացված հարձակման պատասխանատվությունը։ Թեև ՆՎԳ-ում բռնկված հրդեհը հաջողվել է արագորեն մարել առանց զոհերի, նույն օրը հզոր պայթյուն է որոտացել արդյունաբերական Էլ-Ջուբայլ քաղաքում, որտեղ հրդեհվել են գազային ենթակառուցվածքի օբյեկտներ։ Իրավիճակի սրման ֆոնին, ըստ The Washington Post պարբերականի, Պենտագոնը պահանջում է անհապաղ ավելացնել ԱՄՆ-ում զենքի արտադրությունը՝ Իրանի դեմ ռազմական գործողությունների պատճառով առաջացած զինամթերքի սուր դեֆիցիտը ծածկելու համար։
Միևնույն ժամանակ, Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության համար երկարաժամկետ նոր հեռանկար է բացվում։ Հայտնի է դարձել, որ Կիպրոսը նախատեսում է 2028 թվականին սկսել գազի արդյունահանումը Cronos շելֆային հանքավայրից՝ դառնալով Եվրոպայի համար կապույտ վառելիքի նոր այլընտրանքային մատակարար։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի զինված ուժերը բարձր ճշգրտության զենքով և հարվածային անօդաչուներով թիրախավորել են Ուկրաինայի Սումիի մարզի նավթարդյունահանող ձեռնարկությունները։ Միևնույն ժամանակ, հարվածներ են հասցվել Չեռնոմորսկ և Օդեսա նավահանգիստների վառելիքաքսանյութային պահեստներին ու Օդեսայից 27–28 կմ հեռավորության վրա գտնվող Բելյարի և Նոր Բելյարի բնակավայրերում տեղակայված ռեզերվուարներին։ Դրա հետևանքով վնասվել է Օդեսայի էներգետիկ ենթակառուցվածքը, և քաղաքի մի մասը լիովին հոսանքազրկվել է։ Այս ֆոնին Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարար Անտտի Հյակկյանենը (Antti Häkkänen) պաշտոնապես հայտարարել է, որ Հելսինկին հրաժարվում է Ուկրաինային փոխանցել Patriot ՀՕՊ համակարգերի հրթիռները։
Մեկ այլ լոգիստիկ միջադեպ է գրանցվել Սև ծովում. Թուրքիայի Արտվին գավառի նավահանգստի մոտ հայտնաբերվել է անհայտ ծագման ծովային անօդաչու սարք։ Իսկ Ռումինիան, սաստիկ երաշտի պայմաններում գետի հոսքն ուժեղացնելու և «Չեռնավոդե» (Cernavoda) ատոմակայանի (ԱԷԿ) գեներատորների սառեցումն ապահովելու համար, Դանուբի Բալա թևում խորտակել է չորս բարժ։
Հայաստան
Հայաստանի ներքին շուկայում վառելիքի և բնական գազի գները շարունակում են մնալ կայուն, սակայն հանրապետության փորձագիտական շրջանակները ակտիվորեն վերլուծում են տարածաշրջանային էներգետիկ նոր զարգացումները։ NEWS.am լրատվական կայքի հաղորդմամբ՝ Կիպրոսը 2028 թվականից կսկսի գազի մատակարարումը Cronos հանքավայրից, ինչը Եվրոպայում էներգետիկ դեֆիցիտի թուլացման նոր այլընտրանք է ստեղծում։
Միևնույն ժամանակ, Սաուդյան Արաբիայի Ջիզան և Էլ-Ջուբայլ քաղաքների էներգետիկ օբյեկտների վրա Եմենի հուսիթների նոր հարձակումները մեծացնում են հեղուկ վառելիքի գլոբալ մատակարարումների անկայունությունը։ Հայաստանի համար նման աշխարհաքաղաքական ռիսկերի պայմաններում էներգետիկ հուսալիության գլխավոր երաշխիքը մնում են ԵԱՏՄ դաշնակցային պայմանավորվածությունները։ Այս երկարաժամկետ պայմանագրերն ապահովագրում են ներքին սպառողներին և թույլ են տալիս խուսափել վառելիքի ձեռքբերումից՝ հիմնված տատանողական միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Սաուդյան Արաբիայի էներգետիկ օբյեկտների թիրախավորման աշխարհագրությունը և դրա ազդեցությունը հեղուկ վառելիքի գլոբալ մատակարարումների անվտանգության վրա: