Ուկրաինան պարտավորվել է Միացյալ Նահանգներին զերծ մնալ Կասպիական խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿԽԿ) ենթակառուցվածքներին հարվածելուց՝ համաշխարհային շուկայում հումքի կայուն հոսքերն ապահովելու համար։ Միևնույն ժամանակ, Օրմուզի նեղուցում էներգետիկ լոգիստիկան բախվում է անվտանգության նոր սպառնալիքների և «ստվերային» փոխադրումների կտրուկ աճի հետ։
Համաշխարհային շուկա
Մերձավոր Արևելքում ռազմածովային շրջափակման ուժի մեջ մտնելուց (հուլիսի 14-ից) ի վեր Օրմուզի նեղուցով գրանցված 102 տանկերային տարանցումներից 62%-ն անցել է AIS համակարգերն անջատած («ստվերային» ռեժիմով), իսկ հում նավթի առևտրում այդ ցուցանիշը հասել է 79%-ի։ Ինչպես հայտնում է Xeneta ընկերության գլխավոր վերլուծաբան Փիթեր Սենդը (Peter Sand), անորոշության պատճառով սպոտային սակագները կտրուկ բաժանվել են՝ դեպի ԱՄՆ արևմտյան ափ աճելով 14%-ով, մինչդեռ Ասիայից Եվրոպա ուղղությունը նվազել է 5%-ով։ Իրավիճակն ավելի է սրվել, երբ մեկ շաբաթվա ընթացքում նեղուցում հարձակման են ենթարկվել Աբու Դաբիի պետական նավթային ընկերության դուստր ADNOC Logistics and Services ձեռնարկության երեք սուպերտանկերներ։
Չնայած լարվածությանը, Citi ֆինանսական կորպորացիան բարձրացրել է Brent տեսակի նավթի երրորդ եռամսյակի կանխատեսումը մինչև 80 դոլար՝ մեկ բարելի դիմաց։ Ուրբաթ օրը ֆյուչերսները վաճառվում էին 83,11 դոլարով, իսկ եվրոպական գազի գները նվազել են մինչև 663 դոլար՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը (Donald Trump) հայտարարել է կարևոր հանածոների արդյունահանման և մարտկոցների արտադրության համար 3 միլիարդ դոլարի հատկացման մասին, որից 1,4 միլիարդ դոլարի վարկ կստանա Sila Nanotechnologies ընկերությունը։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Բլումբերգ (Bloomberg) գործակալության տվյալներով՝ Կիևը պարտավորվել է չհարվածել Կասպիական խողովակաշարային կոնսորցիումի (ԿԽԿ) ենթակառուցվածքներին և Սև ծովում Ռուսաստանի հետ չկապված տանկերներին՝ ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ բանակցություններից հետո։ Այնուամենայնիվ, ռազմական գործողությունները շարունակվում են այլ թիրախների ուղղությամբ. Կրասնոդարի երկրամասում անօդաչուի անկման հետևանքով հրդեհ է բռնկվել Իլսկի նավթավերամշակման գործարանում, ինչի պատճառով վիրավորվել է 5 մարդ։ Ի պատասխան՝ ՌԴ պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է Կիևում «Գրանդտերմինալ» (Grandterminal) ընկերության վառելիքա-քսանյութերի պահեստի խոցման մասին։ Բացի այդ, ԱՄՆ Սենատը հավանություն է տվել Ռուսաստանի դեմ ուղղված նոր լայնածավալ էներգետիկ պատժամիջոցներին։
Ռուսաստանի ներքին տնտեսությունը բախվում է նաև աշխատուժի լուրջ դեֆիցիտի։ Ինչպես հայտնում է «Վեդոմոստի» (Vedomosti) բիզնես օրաթերթը, 2026 թվականի առաջին կիսամյակում Կենտրոնական Ասիայից Ռուսաստան ժամանած աշխատանքային միգրանտների թիվը նվազել է 15%-ով՝ կազմելով 1,9 միլիոն մարդ՝ նախորդ տարվա 2,3 միլիոնի համեմատ։
Հայաստան
ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Երևանի դիվանագիտական ձևակերպումների հետևում թաքնված է Եվրոպական միությանը մերձենալու ակնհայտ ձգտումը։ Ըստ փորձագիտական շրջանակների՝ սա լուրջ փորձություն է դաշնակցային հարաբերությունների համար այն պահին, երբ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի առևտրի նախարար Անդրեյ Սլեպնևը (Andrey Slepnev) հաստատել է, որ ԵԱՏՄ-ի և ԱՄԷ-ի միջև ազատ առևտրի համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի 2026 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։
Միևնույն ժամանակ, Պարսից ծոցում ADNOC Logistics and Services ընկերության սուպերտանկերների վրա իրականացված հարձակումները սպառնում են համաշխարհային լոգիստիկ ցանցերին։ Այս պայմաններում Հայաստանի համար էներգետիկ կայունության երաշխիքը մնում է ԵԱՏՄ շրջանակներում ձեռք բերված երկարաժամկետ պայմանավորվածությունները, որոնք թույլ են տալիս սպառողներին ապահովել կայուն վառելիքով և խուսափել գնումներից՝ հիմնված բարձր տատանողականություն ունեցող միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համեմատական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Օրմուզի նեղուցով «ստվերային» տանկերային փոխադրումների դինամիկան հուլիսի 14-ից ի վեր՝ օգնելով Ձեզ գնահատել համաշխարհային լոգիստիկ ռիսկերը։