Նիգերիական նոր հսկա նավթավերամշակման գործարանը հուլիսին ավիակերոսինի արտահանման ծավալներով շրջանցել է ամերիկյան արտադրողներին՝ դառնալով Եվրոպական միության առաջատար մատակարարը: Միևնույն ժամանակ, նավթի համաշխարհային գները շաբաթական կտրվածքով գրանցել են ավելի քան 10% անկում՝ Օրմուզի նեղուցի շուրջ հնարավոր դիվանագիտական առաջընթացի սպասումների ֆոնին:
Համաշխարհային շուկա
Kpler վերլուծական ընկերության տվյալներով՝ նիգերիացի միլիարդատեր Ալիկո Դանգոտեին (Aliko Dangote) պատկանող նոր ՆՎԳ-ն հուլիսին ԵՄ երկրներ է արտահանել ավելի քան 400 հազար տոննա ավիացիոն կերոսին՝ առաջ անցնելով ԱՄՆ-ի մրցակիցներից: Սրան զուգահեռ, Հնդկաստանի նավթի և բնական գազի նախարար Հարդիփ Սինգհ Փուրին (Hardeep Singh Puri) խորհրդարանում հայտարարել է, որ երկրում նավթի արդյունահանումը նվազել է 3%-ով: Չնայած առաջնային էներգակիրների ներկրումից ընդհանուր կախվածության նվազմանը՝ Հնդկաստանը դեռևս 90%-ով կախված է նավթի արտասահմանյան մատակարարումներից, ինչի մասին նշվում է CII և EY համատեղ զեկույցում։
Աշխարհաքաղաքական դաշտում Սաուդյան Արաբիան, Պակիստանն ու Թուրքիան պատրաստվում են ստորագրել պաշտպանական համագործակցության համաձայնագիր՝ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի (Recep Tayyip Erdogan) Ջիդդա կատարած պաշտոնական այցի շրջանակներում: Սակայն Օրմուզի նեղուցով նավերի շաբաթական տարանցումը կրճատվել է 50-ից մինչև 33 միավոր: Այս ֆոնին WTI տեսակի նավթի սեպտեմբերյան ֆյուչերսների գինը շաբաթվա ընթացքում նվազել է 10,05%-ով՝ հասնելով 78,08 դոլարի՝ մեկ բարելի դիմաց (միջակայքը՝ 74,24-ից 82,33 դոլար): Լրացուցիչ լոգիստիկ ճնշում է ստեղծում նաև «Դոլֆին» (Dolphin) թայֆունը, որի պատճառով Չինաստանի խոշոր նավահանգիստները, այդ թվում՝ Չժոուշանի բունկերավորման հաբը, ժամանակավորապես դադարեցրել են աշխատանքը: Միևնույն ժամանակ, Օմանի ափերի մոտ էկոլոգիական աղետի վտանգ է առաջացել, քանի որ ռուսական «ստվերային նավատորմի» տանկերը պայթյուններից հետո հարյուրավոր քառակուսի կիլոմետր տարածքով նավթ է արտահոսում արգելոցի մոտակայքում:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ղազախստանի «Կազմունայգազ» ազգային ընկերության վարչության նախագահ Ասհատ Խասենովը (Askhat Khasenov) պաշտոնապես հայտարարել է, որ երկիրը չունի այլընտրանք Կասպիական խողովակաշարային կոնսորցիումին (ԿԽԿ) նավթի արտահանման համար, թեև Աստանան ծրագրում է 31%-ով ավելացնել հումքի արտահանումը Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան (ԲՏԴ) խողովակաշարով: Սրան զուգահեռ, Մոնղոլիայի կառավարությունը որոշում է կայացրել ստեղծել սննդամթերքի արտակարգ պաշարներ՝ Ռուսաստանից բենզինի ներկրման խնդիրների պատճառով:
Ենթակառուցվածքային ճնշումներն աճում են նաև այլ տարածաշրջաններում. Սլովակիայում հրդեհ է բռնկվել Բրատիսլավայի Slovnaft ՆՎԳ-ում: Միևնույն ժամանակ, Թուրքիայի էներգետիկայի նախարար Ալփարսլան Բայրաքթարը (Alparslan Bayraktar) հայտարարել է, որ եվրոպական երկրների պահանջը՝ հավաստագրելու, որ տարանցիկ գազը ռուսական ծագում չունի, տեխնիկապես անհնար է իրականացնել: Իսկ Մոլդովայի նախագահ Մայա Սանդուն (Maia Sandu) կոչ է արել քաղաքացիներին խնայել էլեկտրաէներգիան՝ հնարավոր հովհարային անջատումներից խուսափելու համար:
Հայաստան
Ղրղզստանի Չոլպոն-Ատա քաղաքում ընթացող ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստում Հայաստան ներկայացնող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը (Nikol Pashinyan) հայտարարել է, որ ԵԱՏՄ անդամ երկրների հետ համագործակցության ամրապնդումն առաջնահերթություն է: Այս ֆոնին Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի առևտրի նախարար Անդրեյ Սլեպնևը (Andrey Slepnev) հաստատել է, որ ԵԱՏՄ-ի և ԱՄԷ-ի միջև տնտեսական գործընկերության համաձայնագիրը ուժի մեջ կմտնի 2026 թվականի հոկտեմբերի 6-ին:
Թեև Հայաստան ներքին շուկայում վառելիքի գնային կտրուկ տատանումներ չեն գրանցվել, ԵԱՏՄ շրջանակներում գործընկերության խորացումը կարևոր է տարածաշրջանային էներգետիկ լարվածության պայմաններում: Եվրոպայում գազի ստորգետնյա պահեստարանների լցվածությունը նվազել է մինչև 58,1%՝ նախորդ տարվայի 70%-ի համեմատ: Նման գլոբալ անկայունության ֆոնին, ԵԱՏՄ շրջանակներում կայուն գնային պայմանավորվածությունները թույլ են տալիս պաշտպանել Հայաստան սպառողներին վառելիքի ձեռքբերումից՝ հիմնված բարձր տատանողականություն ունեցող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա ԵՄ երկրներ ավիավառելիքի ներկրման կառուցվածքի փոփոխությունը ԱՄՆ-ի և Նիգերիայի միջև հուլիս ամսվա տվյալներով։