Ռուսաստանի իշխանությունները պաշտոնապես հաստատել են նավթամթերքի արտակարգ ներկրման շուրջ բանակցությունների մեկնարկը՝ ներքին շուկայում խորացող դեֆիցիտը մեղմելու նպատակով: Միևնույն ժամանակ, Մերձավոր Արևելքում լոգիստիկայի աստիճանական վերականգնումը հանգեցրել է նավթի գլոբալ գների կանխատեսումների կտրուկ նվազմանը:
Համաշխարհային շուկա
Հորմուզի նեղուցով նավարկության մասնակի վերականգնման ֆոնին, որտեղ վերջին մեկ օրում անցել է 24 նավ, խոշոր ներդրումային բանկերը վերանայում են իրենց սպասումները: Morgan Stanley բանկի վերլուծաբանները նվազեցրել են Brent տեսակի նավթի երրորդ եռամսյակի կանխատեսումը մինչև 75 դոլար մեկ բարելի դիմաց՝ ակնկալելով առաջարկի զգալի ավելցուկ: Սակայն շուկայում կան նաև հակադիր կարծիքներ. SEB բանկի հումքային շուկաների գլխավոր վերլուծաբան Բյարնե Շիլդրոպը (Bjarne Schieldrop) պնդում է, որ արդարացի գինը գտնվում է 80-90 դոլարի միջակայքում: Ասիական նավթավերամշակող գործարաններն արդեն սկսել են մերձավորարևելյան հումքի ավելցուկն ուղղել դեպի ԱՄՆ-ի արևմտյան ափ:
Դիվանագիտական ճակատում Պարսից ծոցի երկրները՝ Օմանը, Կատարը և Սաուդյան Արաբիան, սկսել են ուղիղ բանակցություններ Իրանի հետ՝ տարածաշրջանային անվտանգությունն առանց Վաշինգտոնի միջամտության ապահովելու նպատակով: Զուգահեռաբար, հուլիսի 1-ից ուժի մեջ է մտնում Եվրամիության և ԱՄՆ-ի միջև նոր առևտրային համաձայնագիրը, որով Եվրոպան պարտավորվում է մինչև 2028 թվականը գնել 750 միլիարդ դոլարի ամերիկյան էներգակիրներ:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ներքին շուկայում վառելիքի կոլապսը զսպելու նպատակով Կրեմլը պաշտոնապես հաստատել է այլ երկրների հետ նավթամթերքի ներկրման հնարավորության շուրջ բանակցությունների մեկնարկը: Տեղական մակարդակում ճգնաժամն ուղեկցվում է ծայրահեղ սպեկուլյացիաներով. Իրկուտսկում ոստիկանությունը կանխել է ստվերային վերավաճառողների կողմից բենզինի իրացումը՝ մեկ լիտրի դիմաց ռեկորդային 300 ռուբլի գնով: Իրավիճակը մեղմելու համար Բրյանսկի մարզի նահանգապետի պաշտոնակատար Եգոր Կովալչուկը թույլատրել է որոշակի զիջումներ գյուղատնտեսական կարիքների համար՝ օրինականացնելով մինչև 10 լիտր վառելիքի վաճառքը տարաներով:
Աճող դեֆիցիտը ստիպում է շրջանային իշխանություններին դիմել կոշտ լիմիտների: Ալթայի Հանրապետության ղեկավար Անդրեյ Տուրչակը հայտարարել է, որ հուլիսի 1-ից խստորեն սահմանափակվելու է վառելիքի վաճառքը մեկ անձին, իսկ Սևաստոպոլի նահանգապետ Միխայիլ Ռազվոժաևը ևս մեկ ամսով երկարաձգել է քաղաքում գործող սահմանափակումները: Բազային գեներացիայի ոլորտում դրական տեղաշարժ է գրանցվել. Կուրսկի մարզի նահանգապետ Ալեքսանդր Խինշտեյնը հայտնել է նորակառույց Կուրսկի ԱԷԿ-2-ի առաջին էներգաբլոկի հաջող գործարկման մասին, ինչը տարածաշրջանի համար կստեղծի էներգիայի հուսալի պաշար:
Հայաստան
Հայաստանյան գործարար մամուլն ակտիվորեն լուսաբանում է ռուսական վառելիքային շուկայում տիրող աննախադեպ ճգնաժամը, ներառյալ մեքենաների պետհամարանիշներով բենզին վաճառելու որոշումները և ստվերային շուկայում լիտրի դիմաց մինչև 300 ռուբլի հասնող գները: Մոսկվայի հարկադրված որոշումը՝ անցնելու նավթամթերքի արտակարգ ներկրմանը, վկայում է ԵԱՏՄ շրջանակներում էներգետիկ մատակարարման շղթաների խորը խոցելիության մասին:
Հայաստանի համար այս զարգացումները նշանակում են արտոնյալ քվոտաներով վառելիքի մատակարարման հնարավոր ձգձգումներ և ներկրվող գնաճի անխուսափելի ալիք: Այս պայմաններում հայկական ներկրողները հրատապ պետք է դիվերսիֆիկացնեն լոգիստիկան: Միջազգային շուկայում նկատվող միտումները, մասնավորապես Morgan Stanley-ի կողմից Brent տեսակի նավթի գնի կանխատեսման իջեցումը մինչև 75 դոլար, Հայաստանի էներգետիկ ընկերություններին հնարավորություն են ընձեռում այլընտրանքային ուղիներով ապահովել երկրի վառելիքային հաշվեկշիռը՝ նախքան ռուսական շուկայի դեֆիցիտը լիովին կկաթվածահարի տարածաշրջանային մատակարարումները: