Ածխային գեներացիայի ծավալների կտրուկ աճը Միացյալ Նահանգները դարձրել է գլոբալ արտանետումների ավելացման հիմնական շարժիչ ուժը: Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանը վառելիքային ճգնաժամը հաղթահարելու համար պատրաստվում է անցնել ավելի ցածր բնապահպանական ստանդարտների:
Համաշխարհային շուկա
Ըստ Energy Institute-ի և վերլուծական այլ կենտրոնների համատեղ զեկույցի՝ 2025 թվականին գլոբալ ածխածնային արտանետումների աճի մոտ 30%-ը բաժին է ընկել ԱՄՆ-ին: Սա պայմանավորված է երկրում ածխային էլեկտրակայանների արտադրության 10% աճով: Զուգահեռաբար, նավթագազային Shell կորպորացիան կանխատեսում է, որ հեղուկացված բնական գազի համաշխարհային պահանջարկը մինչև 2050 թվականը կաճի 65%-ով՝ հասնելով տարեկան մոտ 700 միլիոն տոննայի:
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը (Donald Trump) խիստ պահանջ է ներկայացրել ամերիկյան վառելիքի մանրածախ վաճառողներին՝ անհապաղ իջեցնել բենզինի գները մինչև 2,50 դոլար մեկ գալոնի դիմաց՝ վկայակոչելով նավթի գնի անկումը մինչև 68 դոլար մեկ բարելի դիմաց: Սպիտակ տան ղեկավարը սպառնացել է լուրջ իրավական հետևանքներով՝ հումքի էժանացման ֆոնին գները չվերանայելու դեպքում։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ներքին շուկայում վառելիքի դեֆիցիտը մեղմելու նպատակով ՌԴ կառավարությունը դիտարկում է մինչև 2027 թվականի հուլիսը թույլատրել բենզինի և դիզելի արտադրությունն ու շրջանառությունը իջեցված բնապահպանական ստանդարտներով՝ ընդհուպ մինչև «Եվրո-2»: Վառելիքի պակասն արդեն ազդում է տրանսպորտային ոլորտի վրա. ռուսական տաքսի ծառայությունները կրճատում են աշխատանքը և զանգվածաբար հրաժարվում հեռավոր երթուղիներից: Միաժամանակ, ՌԴ պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է ուկրաինական 25 լցակայանների վրա անօդաչուներով հաջողված հարվածների մասին:
ԱՊՀ տարածքում զարգանում է բազային գեներացիան. Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը հայտարարել է, որ ռուսական պետական «Ռոսատոմ» (Rosatom) կորպորացիայի հետ համատեղ նոր ատոմակայանի կառուցումը կմեկնարկի 2027 թվականին: Կարգավորող դաշտում ՌԴ էներգետիկայի նախարարությունը հաստատել է, որ ռուսական ածխարդյունաբերական ընկերությունները մինչև 2026 թվականի վերջ պետք է դաշնային բյուջե վերադարձնեն ավելի քան 53 միլիարդ ռուբլի՝ արդյունահանման հարկի տարկետման ավարտի պատճառով:
Հայաստան
Էտալոնային Brent տեսակի նավթի գնի նվազումը մինչև 72,26 դոլար մեկ բարելի դիմաց Հայաստանի համար ստեղծում է էներգակիրների ներկրման գների էժանացման մակրոտնտեսական նախադրյալներ: Սակայն Ռուսաստանում վառելիքի ստանդարտների հնարավոր իջեցումը մինչև «Եվրո-2» լուրջ մարտահրավեր է նետում հայկական շուկային. ԵԱՏՄ շրջանակներում ապրանքների ազատ տեղաշարժի պայմաններում Հայաստանի կարգավորող մարմինները ստիպված կլինեն ուժեղացնել ներկրվող վառելիքի որակի վերահսկողությունը՝ տեղական սպառողներին պաշտպանելու համար։
Երկարաժամկետ հեռանկարում Ղազախստանում նոր ԱԷԿ-ի կառուցման որոշումը վերահաստատում է միջուկային էներգետիկայի ռազմավարական և անփոխարինելի դերը ԱՊՀ տարածքում: Այս միտումը լրացուցիչ արդիականություն է հաղորդում Հայկական ԱԷԿ-ի արդիականացման և անվտանգության բարձրացման ծրագրերին՝ մակրոտարածաշրջանային անկայունության ֆոնին հանրապետության էներգետիկ անկախությունը երաշխավորելու համար։