Այս վերջին թողարկումը ներառում է օրվա երկրորդ կեսին հայտնված բացառիկ նորությունները, որոնք տեղ չէին գտել նախորդ ամփոփագրերում։ Հոդվածն անդրադառնում է Օրմուզի նեղուցով 16 միլիոն բարել նավթի անսպասելի տեղափոխմանը, ԵՄ-ում նավթային ընկերությունների համար առաջարկվող նոր հարկատեսակին և Մոսկվայի պաշտոնական հայտարարություններին՝ ի պաշտպանություն Մեծամորի ԱԷԿ-ի։
Ստորև ներկայացված է նորությունների ամբողջական հոդվածը.
Վաշինգտոնն արձանագրեց Օրմուզի նեղուցի շրջափակման ճեղքումը
Ամերիկյան հետախուզությունը արձանագրել է Օրմուզի նեղուցով 16 միլիոն բարել նավթով 40 տանկերների անսպասելի անցումը՝ չնայած կես տարի տևող ռազմական շրջափակմանը։ Միևնույն ժամանակ, Եվրոպայում առաջարկվում է արտակարգ հարկ սահմանել նավթային հսկաների գերշահույթների վրա, իսկ Մոսկվան հանդես է եկել Երևանի էներգետիկ անվտանգության և Մեծամորի ԱԷԿ-ի պաշտպանությամբ։
Համաշխարհային շուկա
Ամերիկյան հետախուզական ծառայությունների տվյալներով, որոնք հրապարակել է Axios պորտալի թղթակից Բարակ Ռավիդը (Barak Ravid), օգոստոսի 21-ին Օրմուզի նեղուցով հաջողությամբ անցել է 40 տանկեր, որոնք փոխադրում էին շուրջ 16 միլիոն բարել նավթ։ Սա նավթային լոգիստիկայի խոշոր անսպասելի զարգացում է, քանի որ նեղուցը փաստացի փակ է 2026 թվականի փետրվարի վերջից՝ ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և Իրանի միջև պատերազմի մեկնարկից ի վեր։ ԱՄՆ Էներգետիկ տեղեկատվության վարչության (EIA) տվյալներով՝ այս տարվա երկրորդ եռամսյակում նեղուցով տարանցումը կազմել է ընդամենը օրական 4,9 միլիոն բարել՝ 2025 թվականի վերջին գրանցված օրական 21,6 միլիոն բարելի համեմատ, իսկ Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ-Բաղեր Ղալիբաֆը (Mohammad Baqer Qalibaf) հայտարարել էր, որ նեղուցի կառավարումն այլևս երբեք չի վերադառնա նախկին ռեժիմին։
Պատերազմական գների թռիչքը ստիպում է եվրոպական երկրներին գնալ կոշտ ֆիսկալ քայլերի. ըստ AFP գործակալության՝ ԵՄ վեց երկրներ առաջարկել են հատուկ հարկ սահմանել նավթային ընկերությունների գերշահույթների վրա, որոնք կտրուկ աճել են Մերձավոր Արևելքում ռազմական բախումների պատճառով։ Զուգահեռաբար, Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը (IEA) զգուշացրել է, որ էներգետիկ անցման կայունության համար Հարավարևելյան Ասիան պետք է մինչև 2050 թվականը գրեթե չորս անգամ ավելացնի էլեկտրահաղորդման ցանցերի արդիականացման ներդրումները (Ինդոնեզիայում, Հնդկաստանում և Վիետնամում)՝ հանածո վառելիքից կախվածությունը նվազեցնելու նպատակով։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի ներքին շուկայում փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը հայտարարել է, որ տարածաշրջանային իշխանությունները կկարգավորեն վառելիքի մանրածախ գները անկախ լցակայանների հետ կնքվող հատուկ համաձայնագրերի միջոցով, որոնք սահմանափակելու են գնային առավելագույն հավելավճարները։ Նովակը շեշտել է, որ երկիրը լիովին ապահովված է դիզելային վառելիքով և չունի լոգիստիկ խնդիրներ, քանի որ նախկինում խողովակաշարերով արտահանվող զգալի ծավալները հաջողությամբ ուղղվել են ներքին սպառմանը։ Ռազմական ճակատում ՌԴ պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է «Իսկանդեր» հրթիռներով Բորիսպոլի շրջանում ԱԹՍ-ների արձակման կետերին հարվածելու մասին՝ ոչնչացնելով մինչև 40 հատուկ մեքենա, ինչպես նաև Չեռնոմորսկի նավահանգստում վնասվել են վառելիքի պահեստարաններ։
Միաժամանակ, սերբական NIS ընկերությունը (որի հսկիչ փաթեթը պատկանում է «Գազպրոմ նեֆտ»-ին) ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունից խնդրել է արտոնագրի երկարաձգում օգոստոսի 28-ից հետո։ Սերբիայի հանքարդյունաբերության և էներգետիկայի նախարարության տվյալներով՝ ռուսական կողմը պատրաստակամություն է հայտնել NIS-ի վերահսկողությունը փոխանցել անկախ երրորդ կողմին՝ գործունեության շարունակականությունն ապահովելու համար։
Հայաստան
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ ի պաշտպանություն Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության։ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան «Ռոսատոմ»-ի կողմից աջակցվող Մեծամորի (Հայկական) ԱԷԿ-ի հասցեին հնչող մեղադրանքներն անվանել է Մոսկվայի և Երևանի հարաբերություններում տարաձայնություններ սերմանելու փորձ։ Նախկինում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել էր, որ հայկական ատոմակայանը հնացած է և սպառնալիք է ներկայացնում տարածաշրջանի համար։ Զախարովան ընդգծել է, որ կայանի հուսալիությունն ու անվտանգությունը պարբերաբար վերահաստատվում են ՄԱԳԱՏԷ-ի (IAEA) տեսչական ստուգումներով։
Այս աշխարհաքաղաքական բախումների և Օրմուզի նեղուցի անկայունության պայմաններում Հայաստանի տնտեսությունը շարունակում է հենվել ԵԱՏՄ (EAEU) ինտեգրացիոն մեխանիզմների վրա։ Ռուսաստանի հետ երկկողմ համաձայնագրերը երաշխավորում են կապույտ վառելիքի և նավթամթերքի անմաքս ներկրումը կայուն, ոչ շուկայական սակագներով։ Սա թույլ է տալիս Հայաստանին լիովին պաշտպանված պահել ներքին մանրածախ սակագները համաշխարհային շուկայի վայրիվերումներից և բացառել ներքին սպառողների կախվածությունը անկայուն միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը ցույց կտա Օրմուզի նեղուցով նավթի փոխադրումների կտրուկ անկումը 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում (օրական 4,9 միլիոն բարել)՝ համեմատած 2025 թվականի պատմական առավելագույն ցուցանիշների հետ (օրական 21,6 միլիոն բարել):