Արաբական Միացյալ Էմիրությունները (ԱՄԷ) ամբողջությամբ դադարեցրել են առևտրային, ֆինանսական և կոմերցիոն հարաբերություններն Իրանի հետ՝ քաղաքացիական նավագնացությանը սպառնացող բալիստիկ հրթիռների արձակումից հետո: Այս աշխարհաքաղաքական ցնցումների ֆոնին Ռուսաստանը պաշտոնապես սկսել է վառելիքի ներկրումը սեփական շուկայի դեֆիցիտը ծածկելու համար, իսկ Ռումինիայում երաշտի պատճառով ամբողջությամբ կանգնել է ատոմային էլեկտրակայանը։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄԷ-ի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է Իրանի հետ բոլոր տնտեսական կապերի սառեցման մասին, երբ երկրի ՀՕՊ համակարգերը հայտնաբերել են Իրանից արձակված երկու բալիստիկ հրթիռներ, որոնք թիրախավորել էին քաղաքացիական նավագնացությունը և ընկել ծովը: Ի պատասխան աճող լարվածության՝ Իրաքը պաշտոնապես խնդրել է Իրանին բացառություն անել Օրմուզի նեղուցով իր նավթի արտահանման համար, մինչդեռ հուսիների ռազմական ներկայացուցիչ Յահյա Սարիան (Yahya Sarea) հայտարարել է, որ հուլիսի 20-ից ի վեր իրենք հարձակվել են ութ նավթային տանկերների վրա և ստիպել շրջվել 48 սաուդյան նավերի։ Այս ֆոնին Brent տեսակի նավթի գինը հաստատվել է 91,32 դոլարի սահմաններում:
Միևնույն ժամանակ, էներգետիկ ճգնաժամը սրվում է Եվրոպայում. աննախադեպ երաշտի պատճառով ռումինական պետական Nuclearelectrica ընկերությունը ստիպված է եղել իրականացնել Չեռնավոդա (Cernavoda) ԱԷԿ-ի երկրորդ ռեակտորի վերահսկվող կանգառը, ինչի հետևանքով կայանը 2003 թվականից ի վեր առաջին անգամ ամբողջությամբ հոսանքազրկվել է՝ երկրին զրկելով էլեկտրամատակարարման մեկ հինգերորդից (20%)։ Սրա պատճառով Dacia և Ford ավտոարտադրողները ստիպված են եղել ժամանակավորապես դադարեցնել իրենց ռումինական գործարանների աշխատանքը։ ԱՄՆ-ում, ըստ EIA տվյալների, նավթի կոմերցիոն պաշարներն աճել են 4,4 միլիոն բարելով՝ հասնելով 428,8 միլիոն բարելի, իսկ Մեծ Բրիտանիայում տարեկան ինֆլյացիան հուլիսին հասել է 2,9%-ի՝ էներգակիրների սակագների բարձրացման պատճառով:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը պաշտոնապես հայտարարել է, որ Ռուսաստանը սկսել է վառելիքի ներկրումը՝ ներքին շուկայում լարվածությունը թուլացնելու նպատակով: Կառավարությունը նաև ժամանակավորապես թույլատրել է ցածր էկոլոգիական ստանդարտների բենզինի արտադրությունը և ակնկալում է, որ մի քանի խոշոր նավթավերամշակման գործարաններ շուտով դուրս կգան պլանային նորոգումներից: Այս միջոցառումների ֆոնին, Իրկուտսկի մարզի Բոդայբո քաղաքի քաղաքապետ Եվգենի Յումաշևը նախազգուշացրել է տեղական լցակայաններում վառելիքի պաշարների գրեթե ամբողջական սպառման մասին, ինչը ստեղծում է նոր սահմանափակումների ներդրման վտանգ։
Միևնույն ժամանակ, Սև ծովում անվտանգային ռիսկերի մեծացումը հանգեցրել է լոգիստիկ ծախսերի կտրուկ աճի. Նովորոսիյսկից Արևմտյան Հնդկաստան նավթի տեղափոխման ֆրախտի սակագները փոխադրողների կողմից սակագների բարձրացման պատճառով հասել են ռեկորդային 21 միլիոն դոլարի՝ մեկ չվերթի համար: Սա հանգեցրել է արտահանման հոսքերի տեղափոխմանը Բալթիկ ծովի նավահանգիստներ, ինչի հետևանքով բալթյան փոխադրումները նույնպես թանկացել են։ Բացի այդ, ցանցային սահմանափակումների պատճառով «Սևաստոպոլէներգո» պետական ձեռնարկությունը հայտարարել է օգոստոսի 20-ին Սևաստոպոլում իրավաբանական անձանց համար էլեկտրամատակարարման սահմանափակումների ներդրման մասին:
Հայաստան
Հայաստանի կոմունալ ենթակառուցվածքների անվտանգության ոլորտում արտակարգ պատահար է գրանցվել Գյումրիում. բնակելի շենքերից մեկում գազի արտահոսքից տեղի է ունեցել հզոր պայթյուն, ինչի հետևանքով մեկ մարդ հոսպիտալացվել է: Այս միջադեպը կրկին ակտիվացրել է հանրապետությունում կենցաղային գազասպառման համակարգերի տեխնիկական սպասարկման խնդիրները։
Ռազմավարական մակարդակում, Հայաստանի կառավարությունը պատրաստել է 2026–2031 թվականների զարգացման ծրագրի նոր նախագիծը, որը պաշտոնապես կքննարկվի օգոստոսի 20-ի նիստում։ Ծրագրի առանձին դրույթներ նվիրված են Ռուսաստանի հետ տնտեսական հարաբերությունների խորացմանը և ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում ինտեգրման ընդլայնմանը։ Այս համագործակցությունը հանրապետության համար հիմնական կայունացնող վահանն է, քանի որ երկկողմ համաձայնագրերով երաշխավորվում է բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս, կայուն ներկրումը ֆիքսված սակագներով։ Սա լիովին պաշտպանում է հայաստանյան սպառողներին գլոբալ շուկաների ցնցումներից և թույլ չի տալիս, որ ներքին գները կախված լինեն տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից այնպիսի պայմաններում, երբ Սև ծովում ֆրախտի արժեքը հասնում է 21 միլիոն դոլարի, իսկ Ռուսաստանում սկսվել է վառելիքի ներկրումը։
📊 Ես կարող եմ պատրաստել համապարփակ վերլուծական գրաֆիկ, որը կցուցադրի Ռումինիայում Չեռնավոդա ԱԷԿ-ի կանգնեցման ազդեցությունը Արևելյան Եվրոպայի էներգետիկ հաշվեկշռի վրա՝ օգնելով գնահատել տարածաշրջանային էներգետիկ դեֆիցիտը։