Մերձավոր Արևելքում էսկալացիան վերաճում է առևտրային նավատորմի դեմ ուղիղ ռազմական գործողությունների՝ սպառնալով գլոբալ ինֆլյացիոն նոր շոկով։ Զուգահեռաբար, Սև ծովում նավթի արտահանման լոգիստիկան բախվում է աննախադեպ կաթվածի՝ անօդաչուների զանգվածային հարձակումների պատճառով։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ զինված ուժերը հրթիռային հարված են հասցրել Օմանի ծոցում գտնվող առևտրային տանկերին, որը կասկածվում էր իրանական հեղուկացված գազ տեղափոխելու մեջ. վնասվել է մեքենայական բաժանմունքը, գրանցվել է երկու զոհ: Այս լարվածությանը զուգընթաց՝ եմենյան հուսիները հարձակվել են Սաուդյան Արաբիայի երկու նավթային տանկերների վրա և սպառնացել Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցի ամբողջական շրջափակմամբ, ինչին ի պատասխան՝ սաուդյան ավիացիան ռմբակոծել է Եմենի Հոդեյդա քաղաքը: Արդյունքում, 2026 թվականի առաջին կիսամյակում սաուդյան նավթի արտահանումն արդեն իսկ էական անկում է գրանցել:
Այս աշխարհաքաղաքական շոկերը սպառնում են խորացնել մակրոտնտեսական ճգնաժամը։ JPMorgan բանկի վերլուծաբանները նախազգուշացրել են, որ էներգակիրների թանկացումը և եղանակային անոմալիաները գլոբալ ինֆլյացիան կարող են ավելացնել 0,3 տոկոսային կետով: Բացի այդ, Պարենային քաղաքականության միջազգային հետազոտական ինստիտուտը (IFPRI) ահազանգում է պարարտանյութերի շուկայում լոգիստիկայով պայմանավորված «ռեսուրսների ճգնաժամի» մասին, իսկ նավթի գները, չնայած ներշաբաթային որոշակի նվազմանը, կանխատեսվում է, որ կգրանցեն շաբաթական մինչև 9% աճ:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Մակրոտարածաշրջանում նավթի արտահանման լոգիստիկան աննախադեպ խափանումների է բախվում։ Անօդաչու թռչող սարքերի աճող սպառնալիքի պատճառով սևծովյան ամենախոշոր՝ նովոռոսիյսկյան «Շեսխարիս» նավթային տերմինալը հուլիսի 21-ից փաստացի դադարեցրել է տանկերների բեռնումը, ինչը համաշխարհային շուկայից ժամանակավորապես հեռացնում է օրական միջինը 650 հազար բարել հումք: Զուգահեռաբար, ԱՄՆ Կոնգրեսում ձգձգվում է հակառուսական պատժամիջոցների նոր փաթեթի ընդունումը՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ տարաձայնությունների պատճառով, ով պահանջում է մինչև 100% մաքսատուրք սահմանել ռուսական նավթ, գազ և ուրան գնող բոլոր երկրների համար:
Հարավային Կովկասում էներգետիկ ենթակառուցվածքները շարունակում են գերբեռնված մնալ. Վրաստանում արդեն երկրորդ օրն անընդմեջ գրանցվում են էլեկտրաէներգիայի զանգվածային անջատումներ: Այդուհանդերձ, վրացական կողմը հաշվետու կիսամյակում կարողացել է 3,3 անգամ մեծացնել նավթի վերարտահանումը դեպի Ուկրաինա՝ ծավալը հասցնելով 522,4 տոննայի:
Հայաստան
Սևծովյան նավթային տարանցման կաթվածը և շաբաթվա արդյունքներով նավթի կանխատեսվող 9% թռիչքն անխուսափելիորեն կբարձրացնեն ներկրվող ածխաջրածինների միջազգային շուկայական գնային գնահատականները: Հայաստանի համար այս գլոբալ գնային շոկը բարդանում է տարածաշրջանային անմիջական լոգիստիկ խափանումներով. Ռուսաստանում Wildberries ընկերության առնվազն յոթ լոգիստիկ պահեստների վրա իրականացված հարձակումները կաթվածահար են արել գրեթե բոլոր հայկական վաճառողների գործունեությունը՝ ընդգծելով անդրսահմանային առևտրային շղթաների ծայրահեղ խոցելիությունը:
Հարևան Վրաստանում էներգահամակարգի երկօրյա զանգվածային խափանումները ևս վկայում են տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների անկայունության մասին: Այս պայմաններում հանրապետության տնտեսական անվտանգությունը կրիտիկորեն կախված է Հայկական ԱԷԿ-ի բազային գեներացիայի հուսալիությունից և ԵԱՏՄ շրջանակներում բենզինի, դիզելի ու գազի անխափան մատակարարման ֆիքսված քվոտաներից։ Միայն ներմիութենական այս մեխանիզմների անխափան աշխատանքը կարող է պաշտպանել հայկական ավտոլցակայանները կործանարար արտաքին գնաճից։