Մերձավոր Արևելքում ռազմական էսկալացիան և լոգիստիկ շրջափակումը հանգեցրել են եվրոպական նավթավերամշակման մարժայի պատմական ռեկորդի։ Զուգահեռաբար, եվրասիական տարածաշրջանում վառելիքի սուր պակասուրդը ստիպում է ռուսական շրջաններին անցնել տրանսպորտային միջոցների համարանիշերով բաշխման խիստ համակարգերի։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ-ի զինված ուժերը լայնածավալ հարվածներ են հասցրել Իրանի շուրջ 90 ռազմական օբյեկտների, ինչին ի պատասխան Թեհրանը հրթիռակոծել է ամերիկյան բազաները Բահրեյնում, Քուվեյթում և Կատարում: Օրմուզի նեղուցի շրջափակման և ռուսական արտահանման սահմանափակումների ֆոնին դիզելային վառելիքի վերամշակման շահութաբերությունը Եվրոպայում հասել է ռեկորդային ցուցանիշի՝ գերազանցելով մեկ բարելի դիմաց 60 դոլարը:
Այլ կարևոր զարգացումներից է Մեծ Բրիտանիայի Բարձրագույն դատարանի որոշումը, որով վերջնականապես մերժվել է Nord Stream AG օպերատորի 662 միլիոն դոլարի ապահովագրական փոխհատուցման պահանջը՝ այն որակելով որպես ռազմական ռիսկերի բացառություն: Միևնույն ժամանակ, գլոբալ մատակարարումների ընդլայնման նպատակով Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ազգային նավթային ընկերության դուստր ձեռնարկություն ADNOC-ը 900 միլիոն դոլարի պատվեր է գրանցել՝ հեղուկացված բնական գազ տեղափոխող չորս նորագույն նավերի կառուցման համար:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ներքին վառելիքային ճգնաժամը Ռուսաստանում ստանում է ծայրահեղ դրսևորումներ. հուլիսի 11-ից Կիրովի մարզի իշխանությունները սահմանում են բենզինի վաճառքի խիստ նորմավորում՝ ըստ ավտոմեքենաների պետհամարանիշերի զույգ և կենտ թվերի։ Վառելիքի դեֆիցիտի պայմաններում ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը արձանագրել է գազաբալոնային մեքենաների պահանջարկի կտրուկ աճ, իսկ «Ալֆա-Բանկը» գործարկել է թվային քարտեզ՝ ողջ երկրի ավելի քան 21 հազար լցակայաններում վառելիքի առկայությանն առցանց հետևելու նպատակով։
Ոլորտի ֆիզիկական ենթակառուցվածքները շարունակում են նոր կորուստներ կրել. անօդաչուների հարվածից հետո կրկին հրդեհվել է Մոսկվայի ՆՎԳ-ն, իսկ Տագանրոգի նավահանգստում նավթամթերքի տերմինալի բռնկումը մարելու համար կիրառվել է հատուկ հրշեջ գնացք։ Ատոմային էներգետիկայի հատվածում նույնպես լարվածություն է. պետական «Ռոսատոմ» կորպորացիայի ղեկավար Ալեքսեյ Լիխաչովը նախազգուշացրել է, որ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ում առկա դիզելային վառելիքի պաշարները կբավականացնեն ընդամենը 11 օրվա ավտոնոմ աշխատանքի համար։
Հայաստան
Մոսկվայի ՆՎԳ-ի վրա անօդաչուների հաջողված հարվածը և առանձին ռուսական շրջաններում բենզինի վաճառքի խիստ նորմավորման անցումը վտանգավոր ռիսկեր են ստեղծում Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության համար։ Քանի որ հանրապետությունն ամբողջությամբ կախված է ԵԱՏՄ ներկրումներից, հիմնական մատակարար երկրում վերամշակող հզորությունների ոչնչացումը և վառելիքի տեղային պակասուրդն ուղիղ սպառնալիք են մեծածախ շուկայում գների և մատակարարման ծավալների կայունությանը:
Այս լոգիստիկ և ենթակառուցվածքային դժվարություններին զուգահեռ՝ եվրասիական ինտեգրացիոն բլոկի շրջանակներում նկատվում է տնտեսական թափանցիկության կտրուկ աճ։ Վիճակագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ընթացքում Հայաստանում առանց պարտադիր QR-դրոշմավորման ապրանքների ստվերային շրջանառությունը նվազել է աննախադեպ 56%-ով։ Սա լիովին համապատասխանում է ԵԱՏՄ՝ օրինական ապրանքաշրջանառության միասնական թվային վերահսկողության համակարգ ստեղծելու ծրագրերին՝ փաստելով, որ չնայած քաղաքական բարդություններին, կողմերը խորացնում են տնտեսական փոխկապակցվածությունը: