Թրամփը վերաբացում է Հորմուզի նեղուցը՝ էժանացնելով նավթը

ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև կնքված հրադադարի հուշագիրը հանգեցրել է նավթի համաշխարհային գների անկման և ծովային շրջափակման վերացմանը։ Չնայած դիվանագիտական հաջողությանը, նեղուցում առկա ականային սպառնալիքը դեռևս դանդաղեցնում է վառելիքի մատակարարումների լիարժեք վերականգնումը։

Համաշխարհային շուկա

Brent տեսակի նավթի գինը նվազել է մինչև 79,46 դոլար մեկ բարելի դիմաց, իսկ WTI-ն վաճառվել է 76,74 դոլարով՝ ըստ միջազգային շուկայական գնային գնահատականների։ Թրամփի և Իրանի նախագահ Masoud Pezeshkian-ի միջև ստորագրված 14 կետից բաղկացած հուշագիրը նախատեսում է 60-օրյա անվճար նավարկություն Հորմուզի նեղուցով, որով անցնում է համաշխարհային նավթի և ՀՊԳ-ի մատակարարումների 20%-ը։ Միջազգային էներգետիկ գործակալության գործադիր տնօրեն Fatih Birol-ը կանխատեսում է, որ խաղաղության պահպանման դեպքում հաջորդ տարի շուկայում կառաջանա օրական 8 միլիոն բարել նավթի ավելցուկ։

Տրանսպորտային հսկա Maersk-ի գործադիր տնօրեն Vincent Clerc-ը հայտարարել է, որ ընկերությունը չի վերսկսի տարանցումը, քանի դեռ չի վերացվել մոտ 80 ծովային ականների սպառնալիքը։ Այնուամենայնիվ, իրանական երկու սուպերտանկերներ՝ 3,8 միլիոն բարել հում նավթով, արդեն լքել են շրջափակման գոտին։ Shell-ի գործադիր տնօրեն Wael Sawan-ը նախազգուշացրել է, որ համաշխարհային էներգետիկ համակարգին անհրաժեշտ կլինի մոտ մեկ տարի հավասարակշռության հասնելու համար, քանի որ պաշարները նվազել են 1,2 միլիարդ բարելով։

Ռուսաստան և ԱՊՀ

Բրիտանական թագավորական ծովային հետևակը Լա Մանշ նեղուցում զավթել է Smyrtos տանկերը, որը պատկանում է Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմին»։ Նավը տեղափոխում էր 40 միլիոն դոլար արժողությամբ հում նավթ դեպի Հնդկաստան։ Միացյալ Թագավորության կիբեռանվտանգության ազգային կենտրոնի ղեկավար Richard Horne-ը հայտնել է, որ վերջին մեկ տարում երկրի կարևոր ենթակառուցվածքները, ներառյալ էներգացանցերն ու ՆՊԶ-ները, ենթարկվել են ավելի քան 200 կիբեռհարձակման, որոնց մեծ մասի հետևում կանգնած են Ռուսաստանն ու Իրանը։

ԱՊՀ տարածաշրջանում էներգետիկ լարվածությունն աճում է նաև ծովային միջադեպերի պատճառով. ռուսական Admiral Grigorovich ֆրեգատը նախազգուշական կրակոցներ է արձակել բրիտանական զբոսանավի ուղղությամբ։ Միևնույն ժամանակ, Jaguar Land Rover (JLR) ընկերության ղեկավար PB Balaji-ն հաստատել է, որ արտադրողը չի հրաժարվի բենզինային շարժիչներից և ընդլայնելու է հիբրիդային մոդելների թողարկումը՝ ԱՄՆ շուկայում աճող պահանջարկը բավարարելու համար։

Հայաստան

Հայաստանում վառելիքի շուկայում գնային կայունություն է պահպանվում, սակայն երկիրը զգալի տնտեսական ճնշման է ենթարկվում Ռուսաստանի կողմից։ Եվրահանձնաժողովը նախապատրաստում է արտակարգ առևտրային օգնության փաթեթ՝ փոխհատուցելու ռուսական ներմուծման արգելքների հետևանքով հասցված վնասը, որը գնահատվում է տարեկան 420 միլիոն եվրո։ Ռուսական սահմանափակումները թիրախավորել են հայկական գինին, կոնյակը և հանքային ջուրը՝ փորձելով ազդել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի (Nikol Pashinyan) կառավարության վրա։

Էներգետիկ անվտանգության համատեքստում Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին շարունակում է կարևոր դեր խաղալ նավթամթերքի գնագոյացման հարցում, թեև նավթի համաշխարհային գների անկումը կարող է լրացուցիչ օգուտներ բերել տնտեսությանը։ Տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադիր Richard Giragosian-ը նշել է, որ չնայած ԵՄ աջակցությունը կենսական է, այն դեռևս միայն «ժամանակավոր միջոց» է և չի կարող լիովին փոխհատուցել Ռուսաստանի գերիշխող դիրքը Հայաստանի առևտրային հաշվեկշռում։