Հնդկաստանի կողմից ռուսական նավթի գնումները հունիսին և հուլիսին հասել են աննախադեպ մակարդակի՝ առաջին անգամ գերազանցելով երկրի ողջ հումքային ներկրման կեսը: Զուգահեռաբար Թեհրանը հայտարարել է Պարսից ծոցում խոշոր գազային հանքավայրի հայտնաբերման մասին, իսկ Մոսկվան ընդունել է ներքին շուկայում ավտոբենզինի պակասորդի առկայությունը:
Համաշխարհային շուկա
Հնդկաստանի կախվածությունը ռուսական հումքի մատակարարումներից հասել է պատմական գագաթնակետին. Financial Times-ը, հղում կատարելով Kpler վերլուծական ընկերության տվյալներին, հաղորդում է, որ հունիսին և հուլիսին Նյու Դելին ներկրել է օրական ավելի քան 2,6 միլիոն բարել ռուսական նավթ: Այս ցուցանիշն արդեն գերազանցում է երկիր ներկրվող հում նավթի ընդհանուր ծավալի կեսը, ինչը նախադեպ չունի հնդկական էներգետիկ շուկայի պատմության մեջ: Գնումների նման կտրուկ ավելացումը տեղի է ունենում մերձավորարևելյան լարվածության և Օրմուզի նեղուցով նավթի տարանցման կրճատման ֆոնին, երբ ավանդական մատակարարներից հումք ձեռք բերելը դառնում է թանկ և լոգիստիկորեն անկանխատեսելի:
Հնդկական տնտեսության ընդհանուր կախվածությունը ներկրվող էներգակիրներից գերազանցում է 90 տոկոսը, ինչը երկրի իշխանություններին ստիպում է արագացնել այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների որոնումն ու ներդրումային ծրագրերի իրականացումը: Միևնույն ժամանակ, Պարսից ծոցում արձանագրվել է տարվա խոշորագույն երկրաբանական հայտնագործություններից մեկը. Իրանի նավթի նախարարը հայտնել է ավելի քան 200 միլիարդ խորանարդ մետր պաշարներով նոր գազային հանքավայրի հայտնաբերման մասին: Ըստ իրանական կողմի գնահատականների՝ հայտնաբերված ծավալը համարժեք է այն արտադրությանը, որը «Հարավային Պարս» հսկա հանքավայրի մշակման մեկ փուլն ի վիճակի է ապահովել 15 տարվա ընթացքում:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը «Վեստի» լրատվական ծառայությանը տված հարցազրույցում անդրադարձել է ներքին վառելիքային շուկայի իրավիճակին՝ ընդունելով, որ ստեղծված հանգամանքների պատճառով քաղաքացիների համար առկա են «որոշակի անհարմարություններ»: Նրա խոսքով՝ վառելիքի ոլորտի հարցերը դեռևս ամբողջությամբ լուծված չեն, սակայն կառավարությունը՝ վարչապետ Միխայիլ Միշուստինի գլխավորությամբ, իրավիճակը պահում է վերահսկողության տակ: Փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը ճշտել է, որ դիզելային վառելիքի և կերոսինի առաջարկի հետ կապված խնդիրներ չկան, և դժվարությունները վերաբերում են բացառապես ավտոբենզինի հատվածին՝ ավելացնելով, որ նավթավերամշակման գործարանների պաշտպանության ուժեղացման ուղղությամբ աշխատանքը շարունակական է:
Նույն հարցազրույցում ռուսաստանյան առաջնորդն անդրադարձել է «Հյուսիսային հոսք» գազատարների շուրջ ծավալվող վեճերի աշխարհաքաղաքական ենթատեքստին: Նա Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկի դիրքորոշումը կապել է տնտեսական շահի հետ՝ հիշեցնելով, որ Վարշավան զրկվել է գազի տարանցումից ստացվող եկամուտներից, և բացահայտել, որ «Հյուսիսային հոսքի» երկրորդ ճյուղը սկզբնապես նախատեսվում էր անցկացնել լեհական տարածքով՝ գործող «Յամալ — Եվրոպա» գազատարի նման: Արտաքին ուղղությամբ ՌԴ պաշտպանության նախարարությունը զեկուցել է Օդեսայի մարզի նավահանգստային ենթակառուցվածքին հասցված հարվածների մասին, որոնց արդյունքում ոչնչացվել են «Յուժնի» նավահանգստի վառելիքի խոշոր պահեստարանները: Ներքին օրակարգում մնում է նաև էներգետիկ ոլորտին առնչվող դատական գործը. Մոսկվայի Բասմանի դատարանն ըստ էության սկսել է քննել ավտոմոբիլային արդյունաբերության տնտեսագիտության և կառավարման գիտահետազոտական ինստիտուտի («ՆԻԻԷՈՒԱվտոպրոմ») շենքի՝ 167,7 միլիոն ռուբլով խարդախ ձեռքբերման վերաբերյալ քրեական գործը:
Հայաստան
Հարևան Իրանում ավելի քան 200 միլիարդ խորանարդ մետր պաշարներով նոր գազային հանքավայրի հայտնաբերումը ռազմավարական նշանակություն ունի Երևանի համար, որը Թեհրանի հետ զարգացնում է անդրսահմանային էներգետիկ ծրագրեր՝ ծանր տրանսպորտային և լոգիստիկ մարտահրավերների պայմաններում: Այն պայմաններում, երբ Իրանը մեծացնում է սեփական արտահանման ներուժը, Հայաստանի գազային ներկրման դիվերսիֆիկացման հնարավորությունները երկրի հարավային սահմաններին էապես ընդլայնվում են: Միևնույն ժամանակ, հայկական լրատվական հարթակների ուշադրության կենտրոնում են մնում Սև ծովի ավազանի նավահանգստային և էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հասցվող հարվածները, որոնք ցույց են տալիս տարանցիկ միջանցքների խոցելիությունը և բարձրացնում տարածաշրջանային մատակարարումների ռիսկերը:
Արտաքին ֆոնի լարվածությանը զուգահեռ՝ օգոստոսի 23-ին Հայաստանում ավտոբենզինի, դիզելային վառելիքի մանրածախ գներն ու բնական գազի սակագները պահպանել են կայունությունը: Հանրապետության էներգետիկ անվտանգության հիմնական տնտեսական վահանը շարունակում է մնալ անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին: Գործող արտոնյալ համաձայնագրերով երաշխավորվում է Ռուսաստանից բնական գազի և նավթամթերքի անխափան, անմաքս ներկրումը ֆիքսված, ոչ շուկայական գներով, ինչը ներքին մանրածախ սակագները լիովին մեկուսացնում է համաշխարհային սպոտային տատանումներից: Հենց այս մեխանիզմի շնորհիվ Հնդկաստանի շուրջ ձևավորվող նոր առևտրային հոսքերը և Օրմուզի նեղուցի լոգիստիկ ճգնաժամը ուղղակի ազդեցություն չեն ունենում հայաստանյան լցակայանների գների վրա՝ առանց կախվածության տատանվող միջազգային շուկայական գնային գնահատականներից: