Կարմիր ծովում իրավիճակի կտրուկ սրումը և սաուդյան նավթամթերք տեղափոխող տանկերի վրա իրականացված հարձակումը նոր ճնշում են գործադրում համաշխարհային լոգիստիկայի վրա։ Այս ֆոնին շվեյցարական Glencore առևտրային հսկան գրանցում է բազմամիլիարդանոց շահույթ, իսկ Ռուսաստանը կիսով չափ կրճատում է վառելիքի դեմպֆերային վճարները։
Համաշխարհային շուկա
Եմենի հուսիթների ռազմական ներկայացուցիչ Յահյա Սարիան հայտարարել է Կարմիր ծովի հյուսիսային հատվածում՝ Յանբուի մոտակայքում, սաուդյան NCC Wafaa նավթամթերք տեղափոխող տանկերին բալիստիկ հրթիռներով ճշգրիտ հարված հասցնելու մասին։ Սա հաջորդել է օգոստոսի 4-ին սաուդյան նավթ տեղափոխող հնդկական MSV Faize Noore Oliya բեռնատար նավի խորտակմանը, որի մասին հայտնել է Հնդկաստանի նավահանգիստների, նավագնացության և ջրային ուղիների նախարար Սարբանանդա Սոնովալը՝ հավելելով, որ անձնակազմի բոլոր 13 անդամները փրկվել են։ Լոգիստիկ լարվածության ֆոնին լոնդոնյան բորսայում Baltic Dry Index-ն աճել է 127 կետով՝ հասնելով 3063-ի։
Միևնույն ժամանակ, շվեյցարական առևտրային հսկա Glencore-ը էներգակիրների գների աճի և շուկայի տատանողականության շնորհիվ տարվա առաջին կիսամյակի համար արձանագրել է 4,405 մլրդ դոլարի մաքուր շահույթ՝ նախորդ տարվա 655 մլն դոլարի վնասի դիմաց, իսկ ընկերության EBITDA-ն աճել է 86%-ով՝ կազմելով 10,1 մլրդ դոլար։ Բացի այդ, ԱՄՆ առևտրի նախարարությունը մեկ տարով սահմանափակել է մարտկոցների հումքի (սև զանգվածի) և վոլֆրամի թափոնների առանց լիցենզիայի արտահանումը։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանի ֆինանսների նախարարության տվյալներով՝ հուլիսին նավթային ընկերություններին տրվող վառելիքային դեմպֆերի վճարները կրճատվել են գրեթե կիսով չափ՝ կազմելով 113 մլրդ ռուբլի։ Տեղական շուկայում լոգիստիկ խնդիրների պատճառով Դաղստանի Կասպիյսկ քաղաքում միանգամից 12 աղբատար մեքենա է շարքից դուրս եկել՝ անորակ վառելիքով լիցքավորվելու հետևանքով։ Լենինգրադի մարզի նահանգապետ Ալեքսանդր Դրոզդենկոն հայտնել է, որ որոշ ԱԶՍ-ներում դիզելի սահմանափակումները հանվել են, սակայն բենզինի լիմիտները դեռ պահպանվում են։
Միևնույն ժամանակ, եվրոպական էներգետիկ հատվածը բախվում է կլիմայական ճնշումների. շոգի պատճառով Սլովենիան 20%-ով նվազեցրել է «Կրշկո» ԱԷԿ-ի հզորությունը, իսկ հունգարական ընկերությունները սկսել են տնտեսել էլեկտրաէներգիան Դանուբի ցամաքման պատճառով, որի ջուրն օգտագործվում է «Պակշ» ԱԷԿ-ի սառեցման համար։
Հայաստան
Հայաստանի կառավարությունը պաշտոնապես երկարաձգել է «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությանը պատկանող «Հրազդան-5» ՋԷԿ-ի հինգերորդ էներգաբլոկի շահագործման լիցենզիայի ժամկետը մինչև 2027 թվականի օգոստոսի 13-ը։ Սա կարևոր երաշխիք է հանրապետության ներքին էներգետիկ հաշվեկշռի կայունության համար, հատկապես այն պայմաններում, երբ Արևելյան Եվրոպայի խոշորագույն էներգացանցերը բախվում են ԱԷԿ-ների հզորությունների հարկադիր նվազեցմանը կլիմայական անոմալիաների պատճառով:
Լրացուցիչ տնտեսական հնարավորություններ է խոստանում նաև ԵԱՏՄ շրջանակներում ինտեգրումը. Ռուսաստանում Պակիստանի դեսպանը հայտարարել է, որ Իսլամաբադը մտադիր է ողջամիտ ժամկետներում ստորագրել ազատ առևտրի գոտու մասին համաձայնագիր ։ Այս կայուն տնտեսական միջանցքները թույլ են տալիս Հայաստանին զարգացնել առևտուրը և խուսափել էներգակիրների ձեռքբերումից՝ հիմնված բարձր տատանողականություն ունեցող միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա, ինչն այլապես կհանգեցներ ներքին սակագների անկանխատեսելի թռիչքների:
📊 Ես կարող եմ պատրաստել Կարմիր ծովում նավերի վրա իրականացված հարձակումների քարտեզ և վերլուծել, թե ինչպես են դրանք ազդում նավթամթերքի համաշխարհային լոգիստիկայի վրա: