Մինչ ասիական պետությունները փորձում են հավասարակշռել կանաչ էներգետիկայի զարգացումն ու ավանդական հանածո վառելիքի արդյունահանումը, Արևելյան Եվրոպայում և ԱՊՀ-ում խորանում է վառելիքային ու ենթակառուցվածքային ճգնաժամը։ Լոգիստիկ շղթաների խափանումներն ու կլիմայական ռիսկերը ստիպում են իշխանություններին դիմել ռեսուրսների կոշտ նորմավորման։
Համաշխարհային շուկա
Չինաստանը հայտարարել է մինչև տասնամյակի վերջ արևային և հողմային էներգիայի հզորությունները զանգվածաբար ավելացնելու ծրագրերի մասին, սակայն հաստատել է, որ բազային գեներացիան ապահովելու նպատակով շարունակելու է ընդլայնել նաև ածխի ազգային արդյունահանումը: Զուգահեռաբար, նոր տեխնոլոգիաներ են փորձարկվում ԱՄՆ-ում. Մասաչուսեթսի ափերին տեղադրվել է մակընթացային էներգետիկայի նոր մոդուլային տուրբին, որը, ըստ նոր ուսումնասիրության, տեսականորեն կարող է ծածկել երկրի էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի մինչև 57%-ը։
Միաժամանակ, ասիական շուկաները հաջողությամբ ադապտացվում են պատժամիջոցային ռիսկերին: Պաշտոնական Թեհրանը հայտարարել է նավթաքիմիական ոլորտի համար ավելի քան 2 հազար ներկրվող դետալների և բաղադրիչների ամբողջական փոխարինման մասին: Ածխաջրածինների կայուն մատակարարման կարևորությունն ընդգծել է նաև Կեյո համալսարանի պրոֆեսոր Սոեյան՝ նշելով, որ Ռուսաստանը կշարունակի կրիտիկական դեր խաղալ Ճապոնիայի էներգետիկ անվտանգության ապահովման գործում:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Արևելյան Եվրոպայում վառելիքի դեֆիցիտը հանգեցրել է ծայրահեղ միջոցների. Ուկրաինայի ավտոլցակայաններում սկսել են կիրառել դիզելային վառելիքի վաճառքի խիստ լիմիտներ՝ մեկ հաճախորդին տրամադրելով ընդամենը 50-100 լիտր։ Ոլորտի մասնագետներն այս իրավիճակը բացատրում են ներկրման կրճատմամբ և եվրոպական շուկայում աճող պահանջարկով, ինչի պատճառով միայն վերջին շաբաթվա ընթացքում դիզելի մանրածախ գինը թռիչքաձև աճել է 16 գրիվնայով (29 ռուբլի)։ Ենթակառուցվածքային լարվածություն է նաև Սերբիայում, որտեղ Սերբիայի վարչապետ Ջուրո Մացուտը օգոստոսի 3-ին արտակարգ նիստ է հրավիրել՝ Դանուբում ջրի ցածր մակարդակի հետևանքով առաջացած էներգետիկ ճգնաժամը լուծելու համար։
Ներքին շուկայում ՌԴ Տնտեսական զարգացման նախարարությունը արձանագրել է տնտեսական աճի դանդաղում՝ նշելով, որ հունիսին ՀՆԱ-ն աճել է ընդամենը 1,1%-ով, ընդ որում՝ ամենաթույլ ցուցանիշները գրանցվել են նավթավերամշակման և արդյունահանման ոլորտներում։ Այս տնտեսական խնդիրներին գումարվում են միջուկային անվտանգության սպառնալիքները. «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի ղեկավար Ալեքսեյ Լիխաչովի փոխանցմամբ՝ անօդաչու թռչող սարքը հարվածել է Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի երրորդ էներգաբլոկի և աշխատած միջուկային վառելիքի չոր պահեստարանի անմիջական հարևանությամբ։
Հայաստան
Ուկրաինայում դիզվառելիքի վաճառքի էքստրեմալ նորմավորումը և եվրոպական էներգետիկ ենթակառուցվածքների խոցելիությունը՝ պայմանավորված Դանուբի ծանր հիդրոլոգիական վիճակով, հստակ ազդանշան են մեկուսացված շուկաների համար։ Հայաստանի պարագայում այս մակրոտարածաշրջանային ցնցումները և Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի ռեակտորների մերձակայքում գրանցվող հարվածները կրկին հաստատում են ազգային ԱԷԿ-ի ֆիզիկական պաշտպանության և անխափան բազային գեներացիայի ռազմավարական կարևորությունը՝ էներգետիկ անվտանգությունն ապահովելու գործում։
Ռուսական նավթավերամշակման ծավալների անկման և արտաքին լոգիստիկ շղթաների դեֆիցիտի պայմաններում ԵԱՏՄ շրջանակներում էներգակիրների երաշխավորված ու անմաքսատուրք մատակարարումը մնում է հանրապետության տնտեսության գլխավոր պաշտպանիչ մեխանիզմը։ Առանց այս արտոնությունների՝ հայկական ընկերությունները հարկադրված կլինեին բենզին և գազ ներկրել՝ առաջնորդվելով բացառապես անկայուն միջազգային շուկայական գնային գնահատականներով, ինչն անխուսափելիորեն կհանգեցներ վառելիքի մանրածախ գների և ընդհանուր սակագների աղետալի շոկերի։