Արևելյան Եվրոպայում ատոմային էներգետիկայի ենթակառուցվածքները հայտնվել են կրիտիկական վտանգի տակ՝ ռազմական հարվածների և աննախադեպ կլիմայական ճգնաժամի պատճառով։ Միևնույն ժամանակ, նավթարդյունահանող պետությունները վերանայում են մատակարարումների ծավալները՝ փորձելով կայունացնել շուկան Մերձավոր Արևելքում պահպանվող լարվածության ֆոնին։
Համաշխարհային շուկա
Չնայած Մերձավոր Արևելքում ռազմական բախումներին, որտեղ Իսրայելի պաշտպանության բանակը պաշտոնապես հաստատել է Գազայի հատվածում ՀԱՄԱՍ-ի երկու բարձրաստիճան հրամանատարների ոչնչացումը, համաշխարհային նավթային շուկան պատրաստվում է առաջարկի մեծացման։
ՕՊԵԿ+ դաշինքի յոթ անդամ պետություններ վերջնականապես համաձայնեցրել են սեպտեմբերից նավթի արդյունահանման ընդհանուր քվոտայի ավելացումը օրական 188 հազար բարելով։ Այս ռազմավարական որոշումը միտված է ապահովելու գլոբալ մատակարարումների հավասարակշռությունը՝ աշխարհաքաղաքական և լոգիստիկ աճող անկայունության պայմաններում։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Նոր համաձայնագրի շրջանակներում Ռուսաստանը սեպտեմբերին կավելացնի արդյունահանումը օրական 62 հազար բարելով՝ հասցնելով այն 9,949 մլն բարելի։ Այնուամենայնիվ, մակրոտարածաշրջանում գլխավոր խնդիրը մնում է քաղաքացիական և միջուկային ենթակառուցվածքների անվտանգությունը:
Ըստ «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովի՝ Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի շուրջ իրավիճակը ծայրահեղ լարված է. հարվածային անօդաչուները պայթել են աշխատած միջուկային վառելիքի չոր պահեստարանից ընդամենը մի քանի մետր հեռավորության վրա։ Կայանն այժմ արտաքին սնուցում է ստանում բացառապես մեկ՝ «Ֆերոսպլավնայա-1» գծով: Էներգոդար քաղաքում, որտեղ ապրիլի վերջից արձանագրվել է 15 զոհ և 51 վիրավոր, էլեկտրամատակարարումն ու հումանիտար բեռների առաքումը իրականացվում են լուրջ խափանումներով:
Հայաստան
Արևելյան Եվրոպայում ատոմային գեներացիայի խոցելիությունը հասել է կրիտիկական կետի. Ռումինիայի իշխանությունները ռեկորդային երաշտի պայմաններում որոշել են պայթեցնել Դանուբ գետի ժայռերից մեկը՝ ազգային «Չեռնավոդե» ԱԷԿ-ի հովացման աշխատանքը փրկելու համար։ Այս աննախադեպ կլիմայական միջամտությունը և Զապորոժիեի կայանի ռազմական սպառնալիքները հստակ ազդանշան են Հայաստանի համար՝ ևս մեկ անգամ հաստատելով սեփական ԱԷԿ-ի անխափան ու անվտանգ աշխատանքի կենսական նշանակությունը էներգետիկ կոլապսից խուսափելու գործում։
Միևնույն ժամանակ, մինչ ՕՊԵԿ+ երկրները մեծացնում են նավթային քվոտաները, Հայաստանի մակրոտնտեսական կայունության հիմքը մնում է ԵԱՏՄ շրջանակներում ածխաջրածինների անմաքսատուրք ներկրումը։ Առանց այս արտոնյալ միջանցքների հայկական ընկերությունները հարկադրված կլինեին գազ և նավթամթերք գնել՝ հիմնվելով բացառապես բարձր և անկայուն միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա, ինչն անխուսափելիորեն կհանգեցներ վառելիքի մանրածախ գների կտրուկ աճի և լրջագույն գնաճային շոկի ողջ հանրապետությունում։