Մերձավոր Արևելքում ծովային ենթակառուցվածքների դեմ ուղղված ռազմական հարվածները հանգեցրել են համաշխարհային հումքային բորսաներում գների կտրուկ աճի: Միևնույն ժամանակ, ռուսական վառելիքի ներքին շուկան սկսում է կայունանալ, իսկ մատակարարները փնտրում են այլընտրանքային տարանցիկ երթուղիներ:
Համաշխարհային շուկա
Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) կողմից Օրմուզի նեղուցում երեք առևտրային տանկերների վրա հարձակումը խուճապ է առաջացրել բորսաներում: Միջադեպի հետևանքով, երբ նավերից մեկը պայթել և բռնկվել է, իսկ երկուսը հարկադրված շրջվել են, Brent ապրանքանիշի նավթի գինն աճել է 4,59%-ով՝ հասնելով բարելի դիմաց 87,95 դոլարի, իսկ ամերիկյան WTI-ն թանկացել է մինչև 82,89 դոլար: Ի պատասխան այս էսկալացիայի՝ ԱՄՆ-ի և Սաուդյան Արաբիայի զինված ուժերը համատեղ հարվածներ են հասցրել Իրաքում գործող և Թեհրանի հետ փոխկապակցված խմբավորումներին:
Նավթի գնանշումների թռիչքին լրացուցիչ աջակցություն է ցուցաբերել ամերիկյան վիճակագրությունը: Ըստ Ամերիկյան նավթային ինստիտուտի (API)՝ հուլիսի 24-ին ավարտվող շաբաթվա ընթացքում ԱՄՆ-ում հում նավթի կոմերցիոն պաշարները նվազել են 3,296 մլն բարելով: Զուգահեռաբար, վերլուծաբաններն արձանագրում են, որ շուկայական ճգնաժամն այժմ առավելապես պայմանավորված է վերամշակված նավթամթերքի դեֆիցիտով, ինչը նավթավերամշակման մարժաները պահում է ռեկորդային բարձր մակարդակում:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Շրջանցելով Կարմիր ծովում հուսիների հարձակումների սպառնալիքը՝ ռուսական արտահանման լոգիստիկան ակտիվորեն վերակառուցվում է դեպի Հյուսիսային ծովային ուղի. ըստ Bloomberg գործակալության՝ մատակարարները մեծացնում են փոխադրումները Արկտիկայով՝ էապես կրճատելով դեպի Ասիա տեղափոխման ժամկետները: Միևնույն ժամանակ, Թուրքիան ակտիվացնում է արտաքին էներգետիկ էքսպանսիան՝ պետական TPAO ընկերության միջոցով ձեռք բերելով 15% բաժնեմաս իրաքյան նավթային BP Energy Company of Kirkuk Limited նախագծում:
Ներքին մանրածախ շուկաներում ենթակառուցվածքային լարվածությունը նվազում է։ Լենինգրադի մարզի նահանգապետ Ալեքսանդր Դրոզդենկոն պաշտոնապես հայտարարել է տեղական ավտոլցակայաններում վառելիքի ճգնաժամի պիկի հաղթահարման մասին՝ նշելով, որ խոշորագույն «Գազպրոմ նեֆտ», «Ռոսնեֆտ» և ԼՈՒԿՕՅԼ ցանցերը սկսել են փուլ առ փուլ չեղարկել բենզինի և դիզելի վաճառքի խիստ լիմիտները: Հակառակ դրան, սոցիալ-էներգետիկ լարվածությունն աճում է հարևան Մոլդովայում, որտեղ կառավարությունը նախատեսում է մոտ ապագայում բարձրացնել էներգակիրների սպառողական սակագները:
Հայաստան
Համաշխարհային բորսաներում Brent նավթի գնի հանկարծակի թռիչքը գրեթե մինչև 88 դոլարի սահմանագիծ անմիջական ինֆլյացիոն ռիսկեր է պարունակում ներկրող պետությունների համար: Նման գլոբալ ռազմական անկայունությունն անխուսափելիորեն հանգեցնում է շարժիչային վառելիքի բազային միջազգային շուկայական գնային գնահատականների կտրուկ աճի, որից Հայաստանն այս պահին հուսալիորեն պաշտպանված է ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող անմաքսատուրք էներգակիրների մատակարարման արտոնյալ քվոտաներով:
Այս կենսական տնտեսական վահանի պահպանումն ուղղակիորեն կապված է հանրապետության աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման հետ: Ինչպես ընդգծում է տնտեսական փորձագետ Միքայելյանը, ԵԱՏՄ-ից հնարավոր դուրս գալու ակտիվ քննարկումների ֆոնին անհրաժեշտ է հստակ գիտակցել, թե իրականում ում շահերն են սպասարկվելու: Եվրասիական ինտեգրացիոն կապերի խզումը կարժենա էժան բնական գազի և նավթամթերքի հասանելիության կորուստ՝ ծանր հարված հասցնելով ազգային տնտեսությանը և խաթարելով այն էներգետիկ հաշվեկշիռը, որի հիմքն այսօր ապահովվում է Հայկական ԱԷԿ-ի կայուն բազային գեներացիայով: