Հյուսիսային Աֆրիկայում աճող քաղաքական անկայունությունը սպառնում է գլոբալ էներգամատակարարումներին, մինչդեռ Մերձավոր Արևելքում հասունանում է ռազմական բախման նոր փուլ: Զուգահեռաբար, ռուսական նավթագազային հսկաները գրանցում են ռեկորդային շահույթներ՝ չնայած ներքին շուկայում կարգավորող մարմինների գնային խիստ ճնշումներին:
Համաշխարհային շուկա
Լիբիայում զանգվածային բողոքի ցույցերը՝ ուղղված Ազգային միասնության կառավարության ղեկավար Աբդուլ Համիդ Դբեյբայի դեմ, հասել են կրիտիկական կետի: Ցուցարարները ներխուժել են Mellitah Oil and Gas նավթագազային համալիր՝ պահանջելով ամբողջությամբ դադարեցնել գազի և վառելիքի արտահանումը ներքին և արտաքին շուկաներ: Այս ֆոնին Իրանը արագացված կերպով ամրացնում է իր գլխավոր նավթային տերմինալը՝ Խարգ կղզին, որով անցնում է երկրի նավթի արտահանման շուրջ 90%-ը՝ փորձելով պաշտպանել այն հնարավոր ամերիկյան կամ իսրայելական հարվածներից։
Միևնույն ժամանակ, Կիպրոսը հաջողությամբ ապահովել է խոշորագույն էներգետիկ նախագծի մեկնարկը. եվրոպական Eni և TotalEnergies կորպորացիաները վերջնական որոշում են կայացրել Cronos խորաջրյա հանքավայրի համատեղ շահագործման վերաբերյալ: Նախագծի գնահատված պաշարները գերազանցում են 3 տրիլիոն խորանարդ ֆուտը, իսկ արդյունահանված առաջին կոմերցիոն գազը շուկա դուրս կբերվի 2028 թվականին:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսական նավթագազային հատվածը ցուցադրում է ֆինանսական բարձր արդյունավետություն: Ըստ պաշտոնական հաշվետվությունների՝ «Գազպրոմի» զուտ շահույթն առաջին կիսամյակում կազմել է 78,4 մլրդ ռուբլի՝ հաղթահարելով նախորդ տարվա վնասները, իսկ «Տատնեֆտի» շահույթն աճել է 2,3 անգամ՝ հասնելով ռեկորդային 152,98 մլրդ ռուբլու:
Չնայած կորպորատիվ հաջողություններին՝ ներքին շուկայում վառելիքի գնագոյացումը մնում է խիստ վերահսկողության տակ: ՌԴ Դաշնային հակամենաշնորհային ծառայությունը պաշտոնական գործեր է հարուցել Նիժնի Նովգորոդի մարզում բենզինի և դիզելի գների անհիմն բարձրացման փաստերով, որոնց թիրախում հայտնվել են տեղական ESCO ընկերությունը և «Գազպրոմնեֆտ» ապրանքանիշով աշխատող ֆրանշիզային ցանցը:
Հայաստան
Մերձավոր Արևելքում սրվող իրավիճակը և Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացի բացահայտ հայտարարությունը՝ առանց ԱՄՆ-ի թույլտվության Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հարվածելու պատրաստակամության մասին, լրջագույն տարանցիկ ռիսկեր են ստեղծում հարակից տարածաշրջանների համար: Նման գլոբալ ցնցումների պայմաններում Հայաստանի ինտեգրացիոն վեկտորի հնարավոր կտրուկ փոփոխությունը հայտնվել է աշխարհաքաղաքական կոշտ գնահատականների կենտրոնում:
Ըստ ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության (ԱՀԾ) հրապարակած պաշտոնական տվյալների՝ եվրոպական ինստիտուտները չեն բացի իրենց շուկան և ի վիճակի չեն լինի փոխհատուցել այն խորը տնտեսական ճգնաժամը, որին կբախվի Հայաստանը ԵԱՏՄ-ից հնարավոր դուրս գալու դեպքում։ Այս սցենարի իրագործումը կզրկի հայկական անկախ մանրածախ ցանցերին նավթամթերքի և բնական գազի արտոնյալ անմաքսատուրք քվոտաներից՝ ստիպելով շարժիչային վառելիք գնել բացառապես բարձր ու խիստ անկայուն միջազգային շուկայական գնային գնահատականներով: Դա անխուսափելի ինֆլյացիոն հարված կհասցնի հանրապետության էներգետիկ անվտանգությանը՝ վտանգելով այն բազային կայունությունը, որն այժմ ապահովվում է ազգային ԱԷԿ-ի անխափան աշխատանքով: