Գլոբալ լոգիստիկ ճգնաժամի և Օրմուզի նեղուցի շարունակվող շրջափակման ֆոնին ասիական խոշորագույն արտադրողները վերանայում են իրենց արտահանման ռազմավարությունները։ Միևնույն ժամանակ, եվրոպական և ռուսական էներգետիկ ենթակառուցվածքները ստիպված են հարմարվել արագ աճող ֆիզիկական և անվտանգային ռիսկերին։
Համաշխարհային շուկա
Չինաստանը արձանագրել է վերամշակված նավթամթերքի արտահանման 18,3% անկում՝ ծավալները իջեցնելով մինչև 4,36 մլն տոննա՝ կառավարության կողմից բենզինի և դիզելային վառելիքի նկատմամբ պահպանվող խիստ սահմանափակումների պատճառով: Դրան հակառակ՝ նավագնացության ոլորտում մեծ պահանջարկի շնորհիվ չինական մազութի արտահանումն աճել է 18%-ով՝ հասնելով օրական 577 հազար բարելի, ինչը 2026 թվականի ռեկորդային ցուցանիշ է:
Միևնույն ժամանակ, վերլուծական ING կորպորացիայի փորձագետները նախազգուշացնում են, որ Օրմուզի նեղուցով հեղուկացված բնական գազի մատակարարումների ամբողջական կանգառը շատ ավելի ծանր և համակարգային հարված կհասցնի գազի շուկային, քան նավթին: Լոգիստիկ անորոշությունների պայմաններում Եվրոպան ակտիվորեն կուտակում է ռեզերվներ. Insights Global հետազոտական ընկերության տվյալներով՝ հուլիսին եվրոպական առանցքային ARA (Անտվերպեն-Ռոտերդամ-Ամստերդամ) գոտում մազութի պաշարներն աճել են 6%-ով՝ հասնելով 4,34 մլն բարելի:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ներքին շուկայում վառելիքի ամառային դեֆիցիտը կանխելու և առաջարկը կայունացնելու նպատակով Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկը պաշտոնապես հայտարարել է սիբիրյան նավթավերամշակման գործարանների պլանային վերանորոգումների հարկադիր հետաձգման մասին: Զուգահեռաբար, Բաշկիրիայի վարչապետ Անդրեյ Նազարովը զեկուցել է «Գազպրոմ նեֆտեխիմ Սալավատ» (Gazprom neftekhim Salavat) ռազմավարական ձեռնարկության՝ անօդաչուների հարվածներից վնասված օբյեկտների մի մասի հաջող և օպերատիվ վերականգնման մասին:
Արտաքին գործընկերության և ատոմային էներգետիկայի ճակատում Հունգարիան վերահաստատել է իր հավատարմությունը ռուսական նախագծերին: Չնայած աճող պատժամիջոցային ճնշմանը՝ Բուդապեշտը հայտարարել է, որ չի նախատեսում խզել կամ սառեցնել ՌԴ-ի հետ կնքված պայմանագիրը, որը վերաբերում է «Պակշ-2» ԱԷԿ-ի կառուցմանը՝ պահպանելով բազային էներգետիկ համագործակցությունը Մոսկվայի հետ:
Հայաստան
Անօդաչուների զանգվածային հարձակումները մերձմոսկովյան Պոդոլսկի նավթաբազայի և Դոմոդեդովոյի լոգիստիկ հանգույցի վրա վկայում են Ռուսաստանի վառելիքային հզորությունների շարունակական խոցելիության մասին, որոնք կենսական նշանակություն ունեն Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության համար: Սիբիրյան նավթավերամշակման գործարանների վերանորոգման վարչական հետաձգումը ցույց է տալիս, որ մատակարարող առանցքային երկրի ներքին շուկայում արդեն իսկ նկատվում է ֆիզիկական ծավալների լարվածություն:
Այս ֆոնին, երբ ապրանքային բորսաներում Brent տեսակի նավթի գինը հասել է 90,19 դոլարի, անկախ հայկական ներկրողները բախվում են աննախադեպ ճնշման։ Մի կողմից անշեղորեն բարձրանում են միջազգային շուկայական գնային գնահատականները, մյուս կողմից՝ ԵԱՏՄ շրջանակներում գործընկերոջ լոգիստիկ ենթակառուցվածքների դեգրադացիան անխուսափելիորեն սահմանափակում է ազատ արտահանման ծավալները: Տրանզիտային և ֆինանսական այս զուգակցված շոկը ուղղակի սպառնալիք է ստեղծում հանրապետության լցակայաններում բենզինի և դիզելային վառելիքի մանրածախ գների նոր, կտրուկ աճի համար: