Մերձավորարևելյան ճգնաժամը վերածվել է կոմերցիոն նավատորմի ուղղակի ոչնչացման փուլի, ինչը հանգեցրել է նավթի համաշխարհային գների կտրուկ թռիչքի։ Զուգահեռաբար, եվրասիական տարածաշրջանում սրվում են էներգետիկ ենթակառուցվածքների դեմ փոխադարձ ռազմական հարվածները, ինչը լրջորեն սպառնում է մատակարարումների կայունությանը։
Համաշխարհային շուկա
Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը հասել է կրիտիկական կետի. Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) պաշտոնապես հաստատել է, որ Օրմուզի նեղուցի հարավային երթուղով անցնելիս ականների վրա պայթել են երկու նավթային տանկերներ։ Տարածաշրջանային լայնամասշտաբ պատերազմի վտանգի ֆոնին ԱՄՆ-ը տեղեկացրել է Իսրայելին տասնյակ ռազմական լիցքավորող ինքնաթիռների հրատապ տեղափոխման մասին՝ իրանական տարածքի վրա ավիահարվածների հնարավոր ընդլայնմանը աջակցելու նպատակով։
Այս աննախադեպ լոգիստիկ ցնցումն անմիջապես արտացոլվել է բորսաներում. Brent մակնիշի միջազգային շուկայական գնային գնահատականներն աճել են 4%-ով՝ վստահորեն հատելով 88 դոլարի հոգեբանական շեմը։ Միևնույն ժամանակ, արևմտյան էներգետիկ հսկաները շտապում են այլընտրանքային պաշարներ գտնել. ամերիկյան ConocoPhillips-ը ձեռք է բերել բրիտանական BP-ի դուստր ձեռնարկության բաժնետոմսերի 42%-ը՝ Իրաքի Քիրքուք շրջանում ավելի քան 3 մլրդ բարել նավթային համարժեքով պաշարներ արդյունահանելու համար՝ նախագծում ներդնելով շուրջ 25 մլրդ դոլար։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Մակրոտարածաշրջանում շարունակվում է վառելիքային լոգիստիկայի համակարգված ոչնչացումը. Մոսկվայի մարզի նահանգապետ Անդրեյ Վորոբյովը հայտնել է Նոգինսկի խոշոր նավթաբազայում անօդաչու թռչող սարքի անկման հետևանքով բռնկված հրդեհի մասին։ Համաչափ վնասներ է կրում նաև ուկրաինական նավահանգստային ենթակառուցվածքը. Ռուսաստանի զինված ուժերը թիրախային հարված են հասցրել Օդեսայի այն օբյեկտներին, որոնք հատուկ օգտագործվում էին վառելիքաքսուքային նյութերի բեռնաթափման համար։
Հակամարտության սրումը և հունիսին ռուսական նավթամթերքի ծովային արտահանման՝ մինչև օրական 1,613 մլն բարել կամ 14%-ով փաստագրված անկումը ուժեղացնում են ճնշումը եվրոպական շուկայի վրա, որտեղ բնական գազի բորսայական գները միանգամից թռիչք են գրանցել 7%-ով։ Չնայած այս ծանր ենթակառուցվածքային միջադեպերին՝ կորպորատիվ հատվածը պահպանում է ֆինանսական կայունությունը. նավթամուղային մենաշնորհ հանդիսացող ռուսական «Տրանսնեֆտ» ընկերությունը պաշտոնապես հաստատել է 2025 թվականի շահութաբաժինների վճարումը՝ յուրաքանչյուր բաժնետոմսի դիմաց 204,17 ռուբլի չափով։
Հայաստան
Հարևան Իրանի դեմ հնարավոր ռազմական գործողություններին աջակցելու նպատակով ԱՄՆ-ի կողմից տասնյակ լիցքավորող ինքնաթիռների տեղափոխման լուրերը, որոնք ակտիվորեն շրջանառվում են հայկական մամուլում, գոյութենական սպառնալիք են ձևավորում Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության համար։ Օրմուզի նեղուցի փաստացի ականապատումը սպառնում է ամբողջությամբ կաթվածահար անել մերձավորարևելյան տրանզիտը, որից ուղղակիորեն կախված է Հարավային Կովկասի մակրոտնտեսական շղթաների կայունությունը։
Այս աննախադեպ աշխարհաքաղաքական ցնցումը, զուգորդվելով Ռուսաստանում նավթաբազաների վրա կանոնավոր հարձակումների և եվրոպական գազի գների 7% աճի հետ, անխուսափելիորեն կհարվածի ԵԱՏՄ ներքին հաշվեկշռին։ Brent մակնիշի միջազգային շուկայական գնային գնահատականների կտրուկ աճը 88 դոլարից վեր երաշխավորում է մեծածախ պայմանագրերի լայնամասշտաբ թանկացում, ինչը մոտ ապագայում կհանգեցնի հանրապետության բոլոր ավտոլցակայաններում բենզինի և դիզելային վառելիքի մանրածախ գների նոր թռիչքի։