ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև դիվանագիտական պայմանավորվածությունների փլուզումը հանգեցնում է մանրածախ վառելիքի կտրուկ թանկացման և գլոբալ շուկաներում ռիսկերի վերագնահատման։ Միևնույն ժամանակ եվրասիական շուկայում խստացվում են բորսայական կանոնները՝ ի պատասխան խորացող լոգիստիկ և ենթակառուցվածքային ճգնաժամի։
Համաշխարհային շուկա
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հրադադարի ռեժիմի տապալումը և ռազմական բախումների վերսկսումը անմիջապես ազդել են ամերիկյան ներքին շուկայի վրա: Անկախ վերլուծաբանների տվյալներով՝ Միացյալ Նահանգներում բենզինի մեկ գալոնի միջին մանրածախ գինը թռիչքաձև աճել է մինչև 3,8590 դոլար՝ գրանցելով առաջին էական թանկացումը 2026 թվականի մայիսից ի վեր: Մերձավորարևելյան ճգնաժամը ցնցել է նաև պարտքային շուկաները. Մեծ Բրիտանիայի 10-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը գերազանցել է 5%-ը՝ հասնելով վերջին հինգ ամսվա առավելագույնին։
Էներգետիկ ենթակառուցվածքների գերբեռնվածության ֆոնին ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի նահանգապետ Քեթի Հոքուլը ստորագրել է աննախադեպ հրամանագիր՝ մեկ տարով սառեցնելով 50 ՄՎտ և ավելի հզորությամբ նոր տվյալների կենտրոնների կառուցումը։ Զուգահեռաբար, BloombergNEF վերլուծական գործակալությունը վերանայել է հեղուկացված բնական գազի գլոբալ ավելցուկի կանխատեսումները՝ այն 2026-ից տեղափոխելով 2028 թվական։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ներքին շուկայում ֆիզիկական դեֆիցիտը մեղմելու նպատակով Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային ապրանքահումքային բորսան պաշտոնապես հայտարարել է, որ հուլիսի 21-ից բենզին գնելու իրավունք կունենան բացառապես վերջնական սպառողները: Չնայած վարչական այս քայլերին՝ առանձին սուբյեկտներում պահպանվում է ճգնաժամային իրավիճակը. Վլադիմիրի մարզում լցակայաններում սպասելու ժամանակը հասել է 40 րոպեի, իսկ Ղրիմի ղեկավար Սերգեյ Ակսյոնովը հրահանգել է արտակարգ դրության պայմաններում անվճար գազի բալոններ տրամադրել բնակչությանը:
Միջազգային իրավական դաշտում շարունակվում են կորպորատիվ վեճերը. Փարիզի առևտրային դատարանը պարտավորեցրել է ռուսական «Նովատեկ» ընկերության սինգապուրյան դուստր կառույցին ավելի քան 20,2 մլն եվրո վճարել ֆրանսիական Elengy Hub & Expertise ընկերությանը՝ մերժելով Եվրամիության պատժամիջոցները ճանաչել որպես ֆորսմաժորային հանգամանք: Միաժամանակ, ՌԴ Պաշտպանության նախարարությունը հաստատել է Օդեսայի Յուժնի նավահանգստում վառելիքի հինգ ռեզերվուարների ոչնչացումը:
Հայաստան
Ռուսաստանի բորսայական կանոնների աննախադեպ խստացումը, որով արգելվում է միջնորդներին բենզին գնել, ինչպես նաև ռուսական տարածաշրջաններում լցակայանների հերթերը վկայում են ԵԱՏՄ տարածքում աճող վառելիքային դեֆիցիտի մասին: Քանի որ Հայաստանը շարժիչային վառելիքը հիմնականում ներկրում է միության մեծածախ շուկայից, հյուսիսային գործընկերոջ մոտ արձանագրվող լոգիստիկ խափանումներն ու սահմանափակումներն ուղղակի սպառնալիք են հանրապետության մատակարարումների ռիթմիկության համար:
Այս ներքին եվրասիական ռիսկերին գումարվում են արտաքին գլոբալ ցնցումները: Սև ծովում առևտրային նավերի ու վառելիքային տերմինալների դեմ շարունակվող հարվածները կտրուկ բարձրացնում են լոգիստիկ ապահովագրության ծախսերը, մինչդեռ նոր ռազմական էսկալացիաները Brent նավթի միջազգային շուկայական գնային գնահատականները մղել են 87 դոլարից վեր: Նման պայմաններում հայկական ներկրողները կբախվեն մեծածախ պայմանագրերի անխուսափելի թանկացմանը, ինչը շուտով կարտացոլվի տեղական մանրածախ ցանցերում բենզինի և դիզելի գների աճով: