Համաշխարհային շուկան բախվում է նավթի պահանջարկի վերագնահատման և ժողովրդագրական նոր մարտահրավերների: Միևնույն ժամանակ, եվրասիական տարածաշրջանում նկատվում են էներգետիկ ոլորտի թափանցիկության նվազում և կառավարման ճգնաժամային վերադասավորումներ:
Համաշխարհային շուկա
ՕՊԵԿ-ը հրապարակել է նոր զեկույց՝ պաշտոնապես վատթարացնելով 2026 թվականի համար նավթի գլոբալ պահանջարկի աճի կանխատեսումը, սակայն պահպանելով ՕՊԵԿ+ ձևաչափից դուրս երկրների արդյունահանման աճի սպասումները օրական 0,6 մլն բարելի մակարդակում: Զուգահեռաբար, Wood Mackenzie վերլուծական ընկերությունը նախազգուշացրել է, որ ծնելիության գլոբալ անկումը համակարգային սպառնալիք է ստեղծում էներգակիրների երկարաժամկետ պահանջարկի համար:
Շուկայական անորոշության և աշխարհաքաղաքական ռիսկերի ֆոնին պետությունները փոխում են իրենց պահուստային քաղաքականությունը: Մասնավորապես, Հարավային Աֆրիկայի կառավարությունը հայտարարել է ապարտեիդի ժամանակաշրջանից ի վեր առաջին անգամ նավթի ռազմավարական պաշարների կտրուկ մեծացման պլանների մասին՝ հնարավոր շոկերից ապահովագրվելու նպատակով:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ըստ ՕՊԵԿ-ի վերջին գնահատականների՝ Ռուսաստանում նավթի արդյունահանումը հունիսին նվազել է օրական 61 հազար բարելով՝ իջնելով 9 միլիոնի հոգեբանական շեմից և կազմելով 8,928 մլն բարել։ Չնայած արդյունահանման այս կրճատմանը, Մոսկվան պահպանում է առաջատար դիրքերը ասիական շուկայում՝ օրական ընդհանուր 2,1 մլն բարել նավթ արտահանելով Հնդկաստան և Չինաստան:
Ներքին շուկայում խորանում է տեղեկատվական փակությունը. ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հատուկ հրամանագրով «Ռոսնեֆտ» ընկերության Տուապսեի ծովային տերմինալին և նավթավերամշակման գործարանին թույլատրվել է չբացահայտել իրենց գործառնական տվյալները: Միևնույն ժամանակ, Ուկրաինայում էներգետիկ ճգնաժամն անմիջականորեն ազդում է բարձրագույն քաղաքական որոշումների վրա. ըստ ուկրաինական լրատվամիջոցների՝ երկրի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին կառավարության ղեկավարի պաշտոնն առաջարկել է ազգային էներգետիկ «Նավթոգազ» ընկերության ղեկավար Սերգեյ Կորեցկուն:
Հայաստան
Մերձավոր Արևելքում աշխարհաքաղաքական վերադասավորումներն ուղղակիորեն ազդում են Հայաստանի էներգետիկ հեռանկարների վրա: Իրանի նավթի նախարար Մոհսեն Փաքնեժադը հայտարարել է, որ Մոսկվայի և Թեհրանի միջև բնական գազի առևտրի վերաբերյալ համապարփակ պայմանագրի մշակումը գտնվում է ավարտական փուլում: Այս ռազմավարական առանցքի ամրապնդումը վճռորոշ նշանակություն ունի Երևանի համար, որի էներգետիկ հաշվեկշիռը և գազի մատակարարումները խիստ կախված են ԵԱՏՄ շրջանակներում ձևավորվող գներից և քվոտաներից:
Բացի տնտեսական գործընթացներից, հանրապետությունը շարունակում է կրել տարածաշրջանային անվտանգության ռիսկերի անուղղակի ազդեցությունը: Ըստ փորձագիտական շրջանակների գնահատականների՝ ԱՄՆ-ի վերջին հարվածները Իրանի Բուշեր նահանգին, որտեղ տեղակայված է ատոմակայանը, նպատակ ունեն նվազեցնել ռուսական ազդեցությունը Մերձավոր Արևելքում: Միջուկային ենթակառուցվածքների խոցման կամ լոգիստիկ ճգնաժամի ցանկացած վտանգ կարող է հանգեցնել էներգակիրների միջազգային շուկայական գնային գնահատականների կտրուկ աճի՝ անխուսափելիորեն բարձրացնելով հայկական ներքին շուկայում ներկրվող բենզինի և դիզելի սակագները: