Վաշինգտոնի հարվածները Թեհրանին կտրուկ թանկացրել են համաշխարհային նավթը

ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմական գործողությունների նոր բռնկումը հանգեցրել է էներգակիրների գների զգալի աճի՝ սրելով համաշխարհային էներգետիկ ճգնաժամը: Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը և ռազմավարական պաշարների սպառումը շարունակում են ճնշում գործադրել շուկաների վրա:

Համաշխարհային շուկա

Միջազգային շուկայական գնային գնահատականների համաձայն՝ Brent մակնիշի նավթի գինն աճել է 3,2%-ով՝ հասնելով 94,36 դոլարի, իսկ ամերիկյան WTI-ը թանկացել է մինչև 91,24 դոլար բարելի դիմաց: Գների թռիչքը հաջորդել է ԱՄՆ նախագահ Donald Trump-ի հրամանով իրանական պաշտպանական օբյեկտներին հասցված նոր հարվածներին: ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Pete Hegseth-ը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը մտադիր է «բանակցել ռումբերի օգնությամբ»: Էներգակիրների թանկացումը դարձել է ԱՄՆ-ում 4,2% գնաճի հիմնական պատճառը:

Շուկայի վրա ճնշումն ուժեղանում է ռազմավարական նավթային պաշարների (SPRS) սպառման պատճառով. ԱՄՆ-ի պաշարները գտնվում են 1980-ական թվականներից ի վեր նվազագույն մակարդակի վրա: Որպեսզի խուսափեն դեֆիցիտից, օրական մոտ 15 լցանավ իրականացնում են «մութ տարանցումներ» Օմանի ափերի մոտ՝ անջատելով GPS ազդանշանները՝ իրանական ուժերից խուսափելու համար: Միևնույն ժամանակ, Իրաքը սկսել է ամսական 650,000 տոննա նավթ տեղափոխել բեռնատարներով Սիրիայի տարածքով դեպի Միջերկրական ծովի Բանիաս տերմինալ՝ շրջանցելով փակված նեղուցը:

Ռուսաստան և ԱՊՀ

Ուկրաինայի կողմից իրականացվող «խորքային հարվածների» արշավը ռուսական ենթակառուցվածքների դեմ կարող է այս տարի գերազանցել 800 հարձակումը, ինչի թիրախում են նավթավերամշակման գործարաններն ու նավահանգիստները: Վերլուծաբանների տվյալներով՝ 2026 թվականի առաջին չորս ամիսներին Ռուսաստանի եկամուտները հանածո վառելիքի արտահանումից 34%-ով ցածր են եղել սպասված մակարդակից:

Տարածաշրջանային էներգետիկ լոգիստիկան ևս փոփոխությունների է ենթարկվում. Ուկրաինան իր արդյունաբերական հզորությունները Frontline քաղաքներից տեղափոխում է երկրի արևմուտք՝ Perechyn, որտեղ ստեղծվել է նոր արդյունաբերական պարկ: Ռուսաստանի նախագահ Vladimir Putin-ը, օգտագործելով էներգետիկ լծակները, ԵԱՏՄ անդամ երկրներին հորդորել է պահպանել միասնական տնտեսական տարածքը՝ աճող աշխարհաքաղաքական անկայունության պայմաններում:

Հայաստան

Հայաստանում կայացած խորհրդարանական ընտրություններում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցությունը ստացել է ձայների մոտ 50%-ը։ Նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ Ռուսաստանի նախագահ Vladimir Putin-ը բացահայտ հիշեցրել է, որ Ռուսաստանն է հանրապետությանը մատակարարում էժան գազ, և շեշտել է ԵԱՏՄ-ին անդամակցության շարունակականության կարևորությունը:

Ընտրությունների արդյունքը կարող է արագացնել ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող «Միջազգային խաղաղության և բարօրության Թրամփի երթուղի» (TRPP) առևտրային միջանցքի իրականացումը, որը պետք է կապի Ադրբեջանը Նախիջևանի հետ Հայաստանի տարածքով: Այնուամենայնիվ, էներգետիկ անվտանգությունը մնում է խոցելի. վերլուծաբանները նախազգուշացնում են, որ Մոսկվան կարող է չեղարկել գազի անմաքս մատակարարման պայմանագիրը, եթե Երևանը շարունակի իր դիվանագիտական շրջադարձը դեպի Արևմուտք: