Վաշինգտոնը կվերականգնի մրցանակային իրավունքը տանկերների բռնագրավման համար

ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը պատրաստվում է կիրառել 19-րդ դարի իրավական պրակտիկան՝ Մերձավոր Արևելքում ռազմական արշավի ծախսերը փոխհատուցելու նպատակով Իրանի տանկերների առգրավումն արագացնելու համար: Այս ֆոնին, ռուսական տարածաշրջաններում վառելիքի սուր դեֆիցիտի պատճառով սահմանվում են արտակարգ սահմանափակումներ, իսկ ամերիկյան ընկերություններն ընդլայնում են իրենց ներկայությունը Լատինական Ամերիկայում:

Համաշխարհային շուկա

ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը մշակում է 19-րդ դարի մրցանակային դատարանների (prize courts) ինստիտուտի վերականգնումը, որպեսզի արագացնի իրանական նավթով տանկերների օրինական բռնագրավումը և փոխհատուցի Պարսից ծոցում ամերիկյան նավատորմի ռազմական ծախսերը։ Այս ֆոնին Օրմուզի նեղուցով առևտրային նավերի տեղաշարժը արձանագրել է չնչին աճ՝ հասնելով օրական 10 նավի (նախորդ օրվա 8-ի համեմատ), սակայն դեռևս հետ է մնում վերջին տասը օրերի միջին՝ 15 տրանզիտի ցուցանիշից։ Լատինական Ամերիկայի ուղղությամբ ամերիկյան նավթասպասարկման հսկաներ SLB-ն և Hunt Oil-ը նոր համաձայնագրեր են կնքել վենեսուելական պետական PDVSA ընկերության հետ՝ արագացնելով արտասահմանյան ներդրողների հասանելիությունը աշխարհի խոշորագույն ապացուցված նավթի պաշարներին:

Միևնույն ժամանակ, Ասիայում խորանում են էներգետիկ ռիսկերը. Հնդկաստանի կառավարական տվյալները հաստատել են, որ երկրի 45 ածխային էլեկտրակայաններ աշխատում են ածխի կրիտիկական ցածր պաշարներով (պահանջվող ծավալի 25%-ից պակաս)՝ պայմանավորված «Էլ Նինյո» երևույթով և մուսսոնային անձրևներով: Սկանդինավիայում ֆիննական Fortum էներգետիկ կոնցեռնը և նրա NuCore Energi նախագծային ստորաբաժանումը պետական աջակցության հայտ են ներկայացրել Շվեդիային՝ Օսկարսհամն (Oskarshamn) համայնքում նոր ԱԷԿ կառուցելու համար: Այս անհրաժեշտությունը հիմնավորվում է նաև նրանով, որ ըստ 2026 թվականի Համաշխարհային էներգետիկայի վիճակագրական տեսության՝ արհեստական բանականության բումի պատճառով ԱՄՆ-ի տվյալների կենտրոնների էլեկտրաէներգիայի սպառումը վերջին հինգ տարում գրեթե կրկնապատկվել է:

Ռուսաստան և ԱՊՀ

Ռուսաստանի ներքին շուկայում նավթամթերքի սուր դեֆիցիտը տարածաշրջանային իշխանություններին ստիպում է արտակարգ միջոցներ ձեռնարկել: Ռյազանում և Ռյազանի շրջանի լցակայաններում պաշտոնապես ներդրվել է վառելիքի բացթողնման «զույգ-կենտ» պետհամարանիշների համակարգը՝ հերթերը կառավարելու համար, իսկ բաշխումը համակարգելու համար ներգրավվել են կամավորներ: Վառելիքի դեֆիցիտն արդեն բացասաբար է անդրադառնում արդյունաբերության վրա. ռուսական անտառարդյունաբերական խոշոր Segezha Group հոլդինգը հայտնել է առաջին կիսամյակի OIBDA-ի չորս անգամ անկման մասին՝ մինչև 0,66 միլիարդ ռուբլի՝ որպես գլխավոր պատճառ նշելով քսայուղերի և վառելիքի սուր պակասը: Միևնույն ժամանակ, Ղազախստանից ստացվող տվյալների համաձայն՝ սեպտեմբերին CPC Blend տեսակի նավթի արտահանման ծավալները կանխատեսվում են օրական 1,5 միլիոն բարել՝ Կարաչագանակ հանքավայրում նախատեսված պլանային վերանորոգման պատճառով։

Որոշակի կայունացում է արձանագրվել էլեկտրաէներգետիկ ոլորտում, որտեղ պլանային վերանորոգումից հետո էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն հաջողությամբ վերսկսել է Կուրսկի ԱԷԿ-ի երրորդ էներգաբլոկը: Միևնույն ժամանակ, Հարավային Եվրոպայում Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը հայտարարել է, որ հունգարական MOL նավթագազային խումբը մինչև 2026 թվականի սեպտեմբեր նախատեսում է ավարտին հասցնել ռուսական «Գազպրոմ նեֆտ»-ից NIS ընկերության բաժնետոմսերի փաթեթի գնման գործարքը։

Հայաստան

Հայաստանի ներքին էներգետիկ շուկան օգոստոսի 27-ին պահպանել է լիակատար կայունություն՝ խուսափելով Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի պես տարածաշրջաններին հարվածած վառելիքի դեֆիցիտից և սահմանափակումներից: Բենզինի, դիզելային վառելիքի և բնական գազի սակագները մնացել են անփոփոխ, իսկ մատակարարումներն իրականացվել են անխափան։ Օրվա միակ տեղական վառելիքային միջադեպը տեղի է ունեցել Գավառ քաղաքում, որտեղ հեղուկ գազ տեղափոխող «ԳԱԶել» մակնիշի բեռնատարը բախվել է հողաթմբին և շրջվել, ինչի հետևանքով վիրավորվել է երեք ուղևոր, այդ թվում՝ մեկ անչափահաս:

Այն պարագայում, երբ եվրոպական երկրները բախվում են էլեկտրաէներգիայի բարձր գներին, իսկ Հնդկաստանում միանգամից 45 էլեկտրակայաններ հայտնվել են կանգառի եզրին, Հայաստանի էներգահամակարգը ցուցադրում է բարձր հուսալիություն՝ շնորհիվ ԵԱՏՄ անդամակցության: Ռուսաստանի Դաշնության հետ գործող երկկողմ պայմանագրերը երաշխավորում են բնական գազի և նավթամթերքի անմաքս և անխափան ներկրումը կանխատեսելի ֆիքսված գներով։ Այս արտոնյալ տնտեսական մոդելը հուսալիորեն պաշտպանում է Հայաստանի ներքին շուկան համաշխարհային գնային ցնցումներից և թույլ չի տալիս, որ սակագները կախված լինեն տատանվող կոտիռովկաներից, որոնք արտացոլում են միջազգային շուկայական գնային գնահատականները։