Մինչ կլիմայական անոմալիաները սպառնում են Արևելյան Եվրոպայի բազային էներգագեներացիային, գլոբալ նավթային շուկան կորցնում է իր պատմական առաջնորդներից մեկին: Զուգահեռաբար, մակրոտարածաշրջանի լոգիստիկ ենթակառուցվածքները շարունակում են գործել ռազմական հարվածների ծանր պայմաններում։
Համաշխարհային շուկա
ՕՊԵԿ-ը պաշտոնապես հայտարարել է կազմակերպության նախկին գլխավոր քարտուղար և Էկվադորի նախկին նախարար Ռենե Օրտիսի մահվան մասին՝ հատուկ ընդգծելով նրա անգնահատելի ավանդը նավթային ոլորտում և կազմակերպության պատմության մեջ: Միևնույն ժամանակ, Մերձավոր Արևելքում աշխարհաքաղաքական լարվածությունը հասնում է գագաթնակետին. Թեհրանը մշակել է զանգվածային պատասխան հարվածների ծրագիր՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հնարավոր հարձակումների դեպքում։
Եվրոպայում էներգետիկ ճգնաժամը սրվում է բնակլիմայական գործոնների ազդեցությամբ։ Հունգարիայի վարչապետ Պետեր Մադյարը նախազգուշացրել է, որ Դանուբ գետի ջրի մակարդակի կրիտիկական նվազման պատճառով արդեն այս հանգստյան օրերին կարող է ամբողջությամբ կանգնեցվել ազգային «Պակշ» ԱԷԿ-ի աշխատանքը։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Չնայած անօդաչուների հարվածներին՝ ռազմավարական լոգիստիկան պահպանում է աշխատանքային ռիթմը: Ղազախստանի էներգետիկայի նախարարությունը հայտնել է, որ Կասպյան խողովակաշարային կոնսորցիումը (ԿԽԿ) ներկայումս կայուն կերպով ընդունում է օրական 100 հազար տոննա նավթ, իսկ արտահանման ծավալների հետագա աճը կախված կլինի ծովային տերմինալում տանկերների ժամանակին մատակարարումից։ Ներքին շուկայում, սակայն, աճում է լարվածությունը. Վոլգոգրադի մարզի իշխանությունները ռեկորդային պահանջարկի պատճառով հարկադրված են եղել կրկին խիստ լիմիտներ սահմանել ավտոլցակայաններում վառելիքի վաճառքի համար:
Ռազմական գործողությունները շարունակում են քայքայել քաղաքացիական էներգահամակարգերը: Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզում խոշոր էներգետիկ օբյեկտի վնասման հետևանքով ավելի քան 100 հազար բաժանորդ մնացել է առանց հոսանքի։ Էներգոդարի վարչակազմի ղեկավար Մաքսիմ Պուխովի հաղորդմամբ, անօդաչու թռչող սարքի հարվածից բնակելի շենքում բռնկված հրդեհը դարձել է տարեց կնոջ մահվան պատճառ։ Այս դժվարություններին զուգահեռ, ռուսական «Խևել» ընկերությունը Հրեական ինքնավար մարզում հաջողությամբ մեկնարկել է նոր արևային էլեկտրակայանի կառուցումը։
Հայաստան
Հունգարիայում կլիմայական ճգնաժամի պատճառով «Պակշ» ԱԷԿ-ի հնարավոր արտակարգ կանգառը լրջագույն ազդանշան է ողջ տարածաշրջանի և Հայաստանի համար՝ ընդգծելով ազգային ԱԷԿ-ի անխափան բազային գեներացիայի ռազմավարական կարևորությունը էներգետիկ անվտանգության ապահովման հարցում։ Արտաքին շուկաներում լոգիստիկ տատանումների և Մերձավոր Արևելքում ռազմական էսկալացիայի ֆոնին, հանրապետության խոցելիությունը գնալով մեծանում է։
Այս ռիսկերի պայմաններում ինտեգրացիոն գործընթացները նոր թափ են ստանում. Ռուսաստանի կառավարությունը պաշտոնապես հաստատել է ԵԱՏՄ երկրների ծրագրային ապահովման ցանկը, որը 2027 թվականից պարտադիր կտեղադրվի էլեկտրոնային սարքերում։ Այս խորացող ինտեգրացիան և միասնական շուկայի կանոնները երաշխավորում են նաև էներգակիրների անմաքսատուրք մատակարարումները Հայաստանին: Առանց այդ պաշտպանիչ մեխանիզմների, հայկական ներկրողները ստիպված կլինեին գազ և նավթամթերք գնել՝ հենվելով խիստ անկայուն միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա, ինչն անխուսափելիորեն կհանգեցներ աղետալի գնաճի և սակագնային կոլապսի ամբողջ տնտեսությունում: