Մինչ Մերձավոր Արևելքում ծովային լոգիստիկան գրեթե ամբողջությամբ կաթվածահար է եղել, տարածաշրջանային տերություններն ակտիվացնում են էներգետիկ ենթակառուցվածքների ընդլայնումը։ Զուգահեռաբար, նավթի արտահանման ապահովագրական ռիսկերը Սև ծովում հանգեցնում են արդյունահանողների եկամուտների նվազման։
Համաշխարհային շուկա
Օրմուզի նեղուցով առևտրային նավարկությունը հասել է կրիտիկական նվազագույնի. հուլիսի 27-ին չի գրանցվել տանկերների ոչ մի անցում։ Ինչպես հաղորդում են միջազգային ծովային վերլուծաբանները, Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցում փոխադրումների ծավալը կրճատվել է 22%-ով՝ հուլիսի 20-ին հուսիների կողմից շրջափակման մեկնարկից ի վեր։ Այս լոգիստիկ ճգնաժամի և ձմեռային մատակարարումների վերաբերյալ ահագնացող անհանգստության ֆոնին Եվրոպայում բնական գազի բորսայական գներն արդեն մոտեցել են 720 դոլարի սահմանագծին՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց։
Միաժամանակ, տարածաշրջանում ձևավորվում են նոր էներգետիկ առանցքներ։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը պաշտոնապես հայտարարել է նոր նախագծի մասին՝ ընդգծելով, որ երկիրը ստորջրյա գազատար է կառուցելու դեպի Հյուսիսային Կիպրոս՝ էապես ամրապնդելով իր էներգետիկ ազդեցությունը Արևելյան Միջերկրականում։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Սև ծովում ռազմական և անվտանգային ռիսկերը շարունակում են ուղիղ հարվածել արտահանման մարժային։ Ըստ Գնային ինդեքսների կենտրոնի տվյալների՝ Նովոռոսիյսկի նավահանգստում ռուսական Urals տեսակի նավթի զեղչը մեկ շաբաթվա ընթացքում 25,5 դոլարից աճել է մինչև 26,6 դոլար մեկ բարելի դիմաց, ինչը պայմանավորված է ծովային ապահովագրական պրեմիաների կտրուկ թռիչքով։ Միջազգային համագործակցության ընդլայնման նպատակով Լիբիայի ներդրումների նախարար Ալի ալ-Կայդին հորդորել է ռուսական ընկերություններին իրենց երկրում կառուցել նոր նավթավերամշակման գործարաններ։
Մինչ ավանդական արտահանումը ճնշման տակ է, մակրոտարածաշրջանը զարգացնում է նորագույն կանաչ էներգետիկան։ Սախալինի մարզի էկոլոգիայի և կայուն զարգացման նախարար Անդրեյ Սամատովը հայտարարել է տարեկան մինչև 2000 տոննա հզորությամբ կլիմայապես չեզոք ջրածնային գործարանի կառուցման ծրագրերի մասին, որն ապահովելու է անջատվող ածխաթթու գազի ամբողջական ուտիլիզացիա։
Հայաստան
Եվրոպական շուկաներում բնական գազի գնի աճը գրեթե մինչև 720 դոլար, ինչպես նաև Թուրքիայի կողմից էներգետիկ ենթակառուցվածքների ագրեսիվ զարգացումը լրջագույն մարտահրավերներ են ստեղծում տարածաշրջանային անվտանգության համար։ Այս գլոբալ լոգիստիկ վայրիվերումների և ծովային փոխադրումների կաթվածի պայմաններում Հայաստանի համար կենսական նշանակություն ունի էներգամատակարարման հուսալի ցամաքային երթուղիների պահպանումը։
Առանց ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող արտոնյալ և անմաքսատուրք մատակարարումների՝ հայկական վառելիքային ներկրողները կհայտնվեն ծանր կացության մեջ։ Վառելիքի մանրածախ գնագոյացումը ստիպված կլինի հիմնվել բացառապես խիստ անկայուն և թանկացող միջազգային շուկայական գնային գնահատականների վրա։ Նման սցենարը կործանարար գնաճային հարված կհասցնի ներքին տնտեսությանը, որի դիմադրողականությունն այսօր մեծապես ապահովվում է նաև ազգային ԱԷԿ-ի կայուն և անխափան բազային գեներացիայով։