ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև աշխարհաքաղաքական հակամարտությունը սրվում է տեղեկատվական դաշտում, մինչդեռ ասիական նավահանգիստներում նկատվում է ծովային վառելիքի սուր դեֆիցիտ: Զուգահեռաբար, Հայաստանի էներգետիկ համակարգը թևակոխում է եվրոպական չափանիշներով կառուցվածքային բարեփոխումների նոր փուլ։
Համաշխարհային շուկա
Իրանական խորհրդարանի ազգային անվտանգության կոմիտեի ներկայացուցիչ Հասան Ղաշղավին հրապարակավ մեղադրել է ԱՄՆ-ի ղեկավարությանը իր հայտարարություններով նավթի համաշխարհային գները արհեստականորեն իջեցնելու փորձերի մեջ: Այս քաղաքական լարվածությունն ու Օրմուզի նեղուցի խափանումներն արդեն հանգեցրել են Սինգապուրի և Մալայզիայի բունկերավորման հանգույցներում ցածր ծծմբային վառելիքի (VLSFO) ֆիզիկական պակասի. ըստ վերլուծաբանների՝ մատակարարման սպասման ժամկետները հասել են վտանգավոր 14-19 օրվա:
Մատակարարումների ռիսկերը զսպելու նպատակով ծովային լոգիստիկայում արագանում է անցումը այլընտրանքային էներգակիրների: Շանհայի նավահանգստում EUKOR Car Carriers, SIPG Energy և World Fuel ընկերությունները հաջողությամբ իրականացրել են M/V Arctic Tern նավի՝ կանաչ մեթանոլով առաջին բունկերավորումը՝ լիցքավորելով շուրջ 2800 տոննա վառելիք: Միաժամանակ, HD Hyundai կորպորացիան շահագործման է հանձնել 174,000 խորանարդ մետր տարողությամբ «HALWAN» հեղուկացված գազակիրը՝ նախատեսված QatarEnergy պետական էներգետիկ հսկայի համար։
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Վառելիքի ճգնաժամի և գնաճի ֆոնին ՌԴ Պետդումա է մտցվել նոր օրինագիծ, որը կառավարությանը բացառիկ իրավունք կտա մինչև 90 օրով վարչականորեն սառեցնել ավտոմոբիլային վառելիքի և նավթամթերքի մանրածախ գները: Ռուսական մատակարարումների շուրջ ստեղծված անորոշությունն արդեն արժանացել է տարածաշրջանային կոշտ արձագանքի. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ ենթակառուցվածքներին հասցվող ռազմական հարվածների պատճառով Մոսկվան ի վիճակի չէ կայուն նավթ մատակարարել իր հաճախորդներին։
Միջազգային էներգետիկ համագործակցության վեկտորը ակտիվորեն տեղափոխվում է դեպի Հարավային Ասիա. ՌԴ արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը Բանգլադեշի արտաքին գերատեսչության ղեկավարի հետ համաձայնեցրել է «Ռուպպուր» ԱԷԿ-ի շինարարության ռազմավարական ծրագիրը: Ներքին մակրոտնտեսական իրավիճակը, սակայն, մնում է ռիսկային, ինչի մասին վկայում է Ռուսաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության ղեկավար Ալեքսանդր Շոխինի պաշտոնական նախազգուշացումը՝ բարձր տոկոսադրույքների պատճառով աշնանը սպասվող զանգվածային կորպորատիվ սնանկությունների վերաբերյալ։
Հայաստան
Հայաստանի էներգետիկ հատվածում մեկնարկում են համակարգային և ինստիտուցիոնալ վերափոխումներ։ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովում (ՀԾԿՀ)՝ Եվրամիության փորձագետների անմիջական ներգրավմամբ, սկսվել են էլեկտրաէներգիայի ազգային շուկայի լայնածավալ բարեփոխումների գործնական քննարկումները: Զուգահեռաբար, իրավապահ մարմինները խիստ վերահսկողություն են սահմանել ռազմավարական նշանակության վառելիքի շրջանառության նկատմամբ. պաշտոնական մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Պաշտպանության նախարարության զորամասերից մեկի վառելիքաքսուքային նյութերի պահեստի պետին՝ դիզելային վառելիքի խոշոր չափերով ապօրինի իրացման և յուրացման փաստով։
Այս ներքին գործընթացներն ընթանում են արտաքին մատակարարման շղթաների անկայունության պայմաններում։ ՌԴ Պետդումայի կողմից վառելիքի մանրածախ գների հնարավոր 90-օրյա սառեցումը կարող է ժամանակավորապես զսպել սպեկուլյատիվ գնաճը ԵԱՏՄ տիրույթում, սակայն ծովային բունկերավորման հանգույցներում առկա ֆիզիկական դեֆիցիտը պահպանում է գլոբալ ճնշումը: Անկախ հայկական թրեյդերների համար սա նշանակում է միջազգային շուկայական գնային գնահատականների շարունակական տատանումներ, ինչը հրամայական է դարձնում վառելիքի մեծածախ պաշարների դիվերսիֆիկացումը՝ տեղական լցակայաններում բենզինի և գազի գնային շոկերից խուսափելու համար։