Մինչ Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները առաջացնում են քաղաքական տարաձայնություններ դաշնակիցների միջև, ռուսական նավթավերամշակման գործարանների վրա շարունակվող հարվածները պարադոքսալ կերպով հանգեցրել են հում նավթի արտահանման աճին: Այս կառուցվածքային տեղաշարժը սրում է պատրաստի նավթամթերքի գլոբալ և տարածաշրջանային դեֆիցիտը:
Համաշխարհային շուկա
Դիվանագիտական լարվածությունը խորանում է ռազմական բախումների ֆոնին. Անկարայում կայացած ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը խստորեն քննադատել է եվրոպական երկրներին՝ Իրանի դեմ վերսկսված ռազմական հարվածների ժամանակ ամերիկյան օդանավերին անհրաժեշտ աջակցություն չցուցաբերելու համար: Զուգահեռաբար, Օրմուզի նեղուցով ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկը կտրուկ անկում է ապրել՝ պայմանավորված ծովային տարանցման ռիսկերի և սակագների ահռելի աճով։
Միևնույն ժամանակ, համաշխարհային բեռնափոխադրողները հարկադրաբար հրաժարվում են բնապահպանական նախաձեռնություններից. ծայրահեղ բարձր գների պատճառով նավագնացության ոլորտը սառեցնում է անցումը դեպի կանաչ վառելիք՝ պահպանելով կախվածությունը ավանդական նավթամթերքից, որն ապահովում է գլոբալ ածխաթթու գազի արտանետումների մոտ 3%-ը։ Այս խնդիրներին զուգընթաց, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Ֆուջեյրա հանգույցում մազութի և այլ ծանր նավթամթերքների պաշարները մեկ շաբաթվա ընթացքում աճել են 27%-ով՝ հասնելով եռամսյա առավելագույնին՝ մոտ 10,129 միլիոն բարելի:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Ռուսաստանում նավթավերամշակող ենթակառուցվածքների դեմ համակարգված հարվածները հանգեցրել են արտահանման հոսքերի անսպասելի փոփոխության: S&P Global ընկերության բեռների հետագծման տվյալների համաձայն՝ ներքին վերամշակման ծավալների հարկադիր նվազումը ազատել է հումքի լրացուցիչ քանակություններ, ինչի արդյունքում հունիսին ռուսական հում նավթի ծովային արտահանումն աճել է 9%-ով՝ հասնելով օրական 4,414 միլիոն բարելի:
Հում նավթի արտահանման այս կտրուկ աճը խստորեն սահմանափակում է պատրաստի նավթամթերքի առաջարկը ներքին շուկայում, ինչն էլ ավելի է բարդացնում դիզելային վառելիքի մատակարարման շղթաները։ Չնայած այս խոշոր մակրոտնտեսական խնդիրներին՝ տեղական ենթակառուցվածքների վերականգնումը շարունակվում է. Սվերդլովսկի մարզի Կուշվա քաղաքում իշխանություններն արդեն ամբողջությամբ վերականգնել են ավերիչ փոթորկից վնասված բնակելի շենքերի գազամատակարարումն ու էլեկտրամատակարարումը:
Հայաստան
Ռուսաստանի էներգետիկ արտահանման կառուցվածքային այս տեղաշարժը բարդ մարտահրավեր է Հայաստանի ներքին վառելիքային շուկայի համար: Ռուսական հում նավթի արտահանման ռեկորդային 9% աճն ուղղակիորեն փաստում է ներքին նավթավերամշակման հզորությունների անկման մասին, ինչը նշանակում է պատրաստի բենզինի և դիզելային վառելիքի ազատ ծավալների անխուսափելի կրճատում ողջ ԵԱՏՄ տարածքում։
Քանի որ Հայաստանը ներմուծում է բացառապես պատրաստի վառելիք, հիմնական մատակարար երկրում վերամշակված նավթամթերքի արտադրության անկումը կտրուկ մեծացնում է մեծածախ մատակարարումների խափանման ռիսկերը։ Այս գործոնները, զուգորդված ՆԱՏՕ-ի ներսում լարվածության և մերձավորարևելյան լոգիստիկայի խափանումների հետ, հայկական ներկրողներին ստիպում են աշխատել էներգետիկ գնաճի և վառելիքի քվոտաների կրճատման մշտական սպառնալիքի պայմաններում: