Համաշխարհային շուկաներում նավթի ծովային մատակարարումները վերականգնվում են, մինչդեռ ԱՊՀ տարածքում վառելիքային ճգնաժամը նոր թափ է հավաքում: Հնդկաստանը պաշտոնապես հերքել է Ռուսաստանին վառելիքով ապահովելու լուրերը, իսկ Կենտրոնական Ասիայի պետությունները հրատապ օգնություն են պահանջում հարևաններից՝ դեֆիցիտը կանխելու համար:
Համաշխարհային շուկա
Հնդկաստանի կառավարությունն արագացնում է ութ խոշոր պետական ընկերությունների բաժնեմասերի վաճառքը՝ յուրաքանչյուրից ակնկալելով ստանալ մոտ 1 միլիարդ դոլար: Այս ռազմավարական քայլն ուղղված է Հորմուզի նեղուցի փակման հետևանքով առաջացած նավթային շոկի ֆինանսական վնասները ծածկելուն: Միևնույն ժամանակ, վերջին շաբաթների ռեկորդային պահանջարկ է գրանցվել մարտկոցների շուկայում. արհեստական բանականության (AI) և տվյալների կենտրոնների զարգացումը կտրուկ մեծացրել է էներգիայի կուտակիչների անհրաժեշտությունը՝ ցանցում ծանրաբեռնվածությունը կառավարելու համար:
Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի կայունացմանը զուգահեռ՝ Սաուդյան Արաբիայի պետական Saudi Aramco ընկերությունը վերսկսել է զանգվածային արտահանումը՝ Հորմուզի նեղուցով առնվազն հինգ գերխոշոր լցանավերով ուղարկելով 10 միլիոն բարել նավթ: Զուգահեռաբար, ԱՄՆ-ում ենթակառուցվածքային և տեխնիկական խափանումների պատճառով Ռազմավարական նավթային պաշարի (SPR) մոտ 25%-ը դարձել է անհասանելի արտակարգ շուկայական միջամտությունների համար:
Ռուսաստան և ԱՊՀ
Հնդկաստանի նավթի և բնական գազի նախարար Հարդիփ Սինգհ Փուրին պաշտոնապես հերքել է միջազգային լրատվամիջոցների տեղեկություններն այն մասին, թե Նյու Դելին շարժիչային վառելիք է մատակարարում Ռուսաստան՝ տեղական դեֆիցիտը մեղմելու նպատակով: Արձագանքելով շուկայական ցնցումներին՝ ՌԴ Կենտրոնական բանկի նախագահ Էլվիրա Նաբիուլինան հայտարարել է, որ վառելիքի շուկայում առաջարկի շոկը կրում է ժամանակավոր բնույթ, և կարգավորողն առայժմ չի արձանագրում երկրորդային գնաճային էֆեկտներ, որոնք կարող են վտանգել մակրոտնտեսական կայունությունը:
Այնուամենայնիվ, վառելիքային ճգնաժամը լայնածավալ տարածում է գտնում. Ղրղզստանի իշխանությունները հրատապ կերպով դիմել են Ռուսաստանին, Բելառուսին, Ղազախստանին և տարածաշրջանի այլ պետություններին՝ խնդրելով ավելացնել վառելիքաքսուքային նյութերի մատակարարումները երկրում հասունացող կոլապսը կանխելու համար: Միաժամանակ, ՌԴ Պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է Կիևում և մարզում ուկրաինական ռազմարդյունաբերական համալիրի գազաբաշխիչ կայաններին հասցված նոր հարվածների մասին:
Հայաստան
Ղրղզստանի՝ գործընկերներին ուղղված հրատապ օգնության խնդրանքը վկայում է ԵԱՏՄ ներսում շարժիչային վառելիքի համակարգային և աճող դեֆիցիտի մասին: Մատակարար երկրների արտահանման հաշվեկշիռների նման կտրուկ ապակայունացումը ուղղակի ռիսկեր է ստեղծում Հայաստանի ներքին մանրածախ շուկայում բենզինի ֆիզիկական պակասորդի և ներկրվող գնաճի անխուսափելի ալիքի առաջացման համար:
Հայաստանյան նավթամթերք ներկրողների վիճակը լրացուցիչ բարդանում է նաև հարևան տարանցիկ երկրներում առկա աշխարհաքաղաքական և սանկցիոն ճնշումներով: Տարածաշրջանային աղբյուրների համաձայն՝ Վրաստանի միակ նավթավերամշակող գործարանը վերջնականապես հրաժարվել է ռուսական նավթի վերամշակումից՝ ԵՄ երկրորդային պատժամիջոցների սպառնալիքի պատճառով: Բացի այդ, բաց ծովում լցանավերի վրա արգելափակված է մնում մինչև 68 միլիոն բարել իրանական նավթ, ինչն առայժմ սահմանափակում է Երևանի համար Մերձավոր Արևելքից վառելիքի այլընտրանքային և մատչելի ներկրման ուղիների ձևավորումը: